Samenvatting inleiding recht; 5 sp

Recht
Deel 1: rechtsfenomenen regelproducenten
Hoofdstuk 2: Regelproducenten
Afdeling 1: Wat zijn rechtsbronnen
48. Rechtsbronnen
 Kijken naar regelproducent
 Elementen die samen het recht uitmaken en waarop rechtssubjecten zich kunnen baseren
om hun rechten te laten gelden

49. Regelproducenten
 Wetgeving, rechtsspraak en rechtsleer
 Billijkheid
o Arbiter kan opdracht krijgen iets op te lossen adhv billijkheid
o rechtvaardig, eerlijk;
o of wet
 Gewoonte
 Algemene rechtsbeginselen
 Vreemd recht
o Vreemd recht ook vorm van recht en wetgeving
 Territoriale toepassing
 Maakt niet uit als je je in België bevind, vreemd recht moet toegepast
worden
 Soort overeenkomst
 Private regelgeving
o ook een vorm van wet

50. Bindende en gezaghebbende rechtsbronnen
 Bindende rechtsbronnen
 Gezaghebbende rechtsbronnen
o Adviezen, elementen/bronnen van recht
o Als ondersteuning van redenering bij het maken van de voormelde keuze

Afdeling II: Wetgever
Belangrijk ex!!!

§1. Begrip
51. Algemeen

 Bij wet onderscheidt maken tussen
o Wet in formele zin
 Uitgaan van wetgevende macht
 Federale staat niet enkel parlement, kamer en senaat maar ook
koning
 Trias politica’s
 Federale wetgeving: wetten
 Deelstatelijke wetgeving
 Decreten
o Vlaanderen, Wallonië, gemeenschappen, …

,  Ordonnanties
o Brussels Hoofdstedelijk Gewest
 Niet naar inhoud van akte maar naar orgaan dat akte heeft gemaakt
 KB NOOIT wet in formele zin maar kan belangrijker zijn dan bepaalde wetten
of decreten
o Wet in materiële zin
 Kijken naar bindende aard
 KB is bindend!
 Door uitvoerende macht, daarom geen wet in formele zin
 Algemeen bindende regel
 Inhoud doorslaggevend

§2. Soorten wetten
 Verschillende lagen wetgeving – verschillende niveaus
 Onderscheid gemaakt in de soorten geschreven rechtsnormen naargelang het orgaan dat
de akte produceerde
o Te maken met natiestaat
o Elk vd staten heeft soevereiniteit
= zelfschikking van de staten; een staat is soeverein wanneer het binnen zijn
grondgebied het hoogste gezag voert
 Onderscheid tussen
o Internationale normen
o Supranationale normen

53. Internati onale normen
 Klassiek verdragsrecht (!!)
o Gaat om rechtsordening tussen staten waarbij de rechtssubjecten de staten zijn en
niet hun onderdanen
o Verdragen zijn:
 Bilateraal - tweezijdig
 of multilateraal - meerzijdig
o Onderscheid maken tussen:
 Verdragen met directe werking
 Normatieve verdragen
 Indien het verdrag bepalingen bevat waaruit de burger van de
verdragsluitende staten rechtstreeks rechten kan putten
 Self-executing
 Vb. EVRM
 Verdragen zonder directe werking
 Wanneer verdragen zo zijn geformuleerd dat ze enkel rechten en/of
plichten bevat voor de verdragsluitende partijen die zich ertoe
verbinden ze uit te voeren in het nationaal recht zonder dat ze
rechten en plichten bevatten voor burgers
 Vb. Overeenkomst inzake het behoud van het architectonische
erfgoed van Europa
 Europees recht – supranationaal recht
o Onderscheid tussen
 Primair recht

,  Primair regels afgesproken met aantal partijen met oog oprichting
Europese Unie
 VWEU en VWEU
 Rechtstreeks afdwingbaar door burgers van de Europese unie
 Secundair recht
 Geheel van de bindende besluiten
 Geheel van regels die het resultaat zijn van een optreden van
instellingen
o Commissie, Raad en Parlement
 Organisaties kunnen zelf wetgevende akte opstellen die vervolgens
inwerken rechtstreeks op de interne rechtsnormen
 Verordeningen
o Algemene strekking, i/d lidstaten rechtstreeks van
toepassing en rechtstreeks bindend in elk onderdeel
o Bepalen te bereiken doel en modaliteiten om doel te
realiseren
 Richtlijnen
o Niet bindend in al hun onderdelen en niet rechtstreeks van
toepassing
o Richt zich op de lidstaten
o Onderscheid maken
 Verticale werking
 Een richtlijn die door de staat niet tijdig
werd omgezet
 Door verticale werking kan men naar de
rechtbank gaan
 Richtlijnconforme interpretatie
 Europese richtlijnen zijn gericht tot de
lidstaten en moeten door hen worden
omgezet in nationaal recht
 In beginsel geen rechtstreekse werking
 Geen horizontale werking, nooit burger tegen
burger
 Besluiten
o Uitvoeringsmaatregelen die genomen worden
o Verbindend in al zijn onderdelen
 Benelux wetgeving
o BE-recht vervangen
o Eenzelfde wettekst door drie nationale parlementen te laten goedkeuren, zodat in
die drie landen dezelfde wettelijke tekst geldt – door Benelux Gerechtshof




Ex!

, 54. Interne rechtsnormen
 Wet, decreet en ordonnantie
o Wetten
 Federale wetgevende macht – koning, kamer en senaat – trias politicas (in
BE niet zuiver)
 Bindende rechtsregel opgelegd door wetgevende macht
 Bekrachtiging door koning
 Regering kan wetgevend initiatief nemen
 Afkondiging en publicatie in het Belgisch Staatsblad
o Decreten en ordonnanties
 Deelstatelijke wetgevende macht
 Decreten: Vlaanderen, Wallonië, Duitstalige gemeenschap
 Ordonnanties: Brussel
o Andere wetten
 Verschillende niveaus
o Deelstatelijkniveau
 Decreet en ordonnanties puur te maken met locatie
o Bepaalde andere wetten
 Besluitwetten
 Overmachtssituatie vermijden
 Normen die gemaakt zijn tijdens WOI en WOII
 Programmawetten
 Neiging om tegen einde vh jaar gestemd worden
 Maatregelen die zich ingevolge begroting opdringen en meestal
betrekking op sociaal en financieel beleid vd regering
 Opdrachtwetten
 Zijn zeer specifieke manier tussen wetgever en de uitvoerende
macht
o Uitvoerende macht toegewezen bevoegdheid
o Wetgevende macht kan verzoek doen aan uitvoerende
macht om wet uit te voeren
o Vraag parlement aan Koning om wet aan te passen/te maken
 Daar is controle op
 Gewone opdrachtswet
o Wanneer wetgever reglementaire bevoegdheid toekent aan
uitvoerende macht (die niet voorkomt in GW 108), omdat
zonder die wet alleen wetgever bevoegd zou zijn krachtens
zijn residuaire bevoegdheid (= expliciet toegewezen
bevoegdheid)
 Kaderwet
o Uitvoeringsmogelijkheden geven aan uitvoerende macht
o Door KB’s en Ministeriële besluiten
o Wet die algemene principes, verantwoordelijkheden en
procedures regelt
 Bijzonderemachtenwet
o Genummerde KB’s
 Bijzonder meerderheidswetten