Hoofdstuk 1 sociaal werk vanuit een levensloopperspectief
Media en politiek
Ouderen worden als een demografische druk voorgesteld, als een last en een geldverslindende
grijze tsunami van zorgbehoevenden. De demografische ontwikkelingen bieden ook kansen voor
jonge mensen op de arbeidsmarkt. Deze vraagt steeds meer om creativiteit, innovatie en maatwerk.
De doelgroep ouderen is een grote groep.
negatieve beeldvorming over ouderen
‘’de oudere’’ bestaat niet ..
Iedere nieuwe generatie senioren wordt anders oud dan de voorafgaande. Het maatschappelijk decor
verandert snel:
Individualisering
Globalisering
Informatisering
Ontgroening: per gezin steeds minder kinderen
Vergrijzing: mensen worden steeds ouder
Komst van de participatiesamenleving: overheid trekt zich steeds meer terug.
Individualisering
We moeten steeds meer zelf uitzoeken. We willen keuzevrijheid en eigen regie. We zijn de
managers van ons bestaan. Als de oudere zijn kracht wil benutten, moet hij zijn kwetsbaarheid
onder ogen zien: wie wil kiezen, moet verbonden blijven. Deze levenskunst bezitten de meeste
ouderen, een minderheid heeft zorg, aandacht en ondersteuning nodig.
Kwetsbaarheid is…
gedifferentieerd: mensen zijn op verschillende levensdomeinen kwetsbaar (of krachtig),
zelden op alle levensdomeinen.
Gradueel: de mate van kwetsbaarheid kan verschillen van persoon tot persoon. Heeft te
maken met socialisatie en diversiteit.
Temporeel: kwetsbaarheid kan veranderen in de tijd, zelden is een persoon altijd even
kwetsbaar.
Van bejaardenoord naar de wijk
‘’Goed ouder worden’’ is niet alleen afhankelijk van persoonlijke competenties, maar ook van:
Kwaliteit van het sociale netwerk: niet alleen de kwantiteit, maar vooral kwaliteit: diversiteit.
Dat mensen hun verhaal kwijt kunnen bij naasten. Geeft zin aan het leven.
Sociale samenhang en veiligheid in de wijk: in een buurt wonen waar mensen oog hebben
voor elkaar.
Toegankelijkheid van algemene voorzieningen.
Mate van maatwerk bieden: kijken wat de persoon echt nodig heeft.
Levensloopperspectief: van het moment dat je geboren wordt, tot het moment dat je sterft.
Dit is een verbindend en dynamisch perspectief:
Verbindend: ouderen worden niet gezien als een aparte categorie.
Dynamisch: ontwikkeling is een voortdurend proces wat inspeelt op veranderingen.
Beelvorming en leeftijdsnormen.
Levenslooptheorie onderscheid 4 soorten ‘’leeftijd’’”
Chronologische leeftijd (kalenderleeftijd): staat vast vanaf je geboorte, is niet de oorzaak
van veroudering.
Biologische leeftijd: fysieke kenmerken, grote onderlinge verschillen: zegt iets over de
‘’levensverwachting’’; toegenomen levensduur. Bijv. hoe is je longinhoud.
Psychologische leeftijd: de leeftijd zoals wij die zelf mentaal ervaren.
Sociale leeftijd: de mate waarin we voldoen aan de verwachtingen die de samenleving
koestert op grond van de kalenderleeftijd leeftijdsnormen. Bijv. meisjes van 16 horen geen
kinderen te krijgen.