Geschiedenis
Jaartallen en begrippen
─
, 1
Jaartallen
Jaartallen eeuwen
2e eeuw Romeinse Rijk had maximale omvang
3e eeuw Het was moeilijk in West-Romeinse Rijk centraal gezag uit te oefenen
Eind 4e eeuw Romeinen hadden het christendom tot staatsgodsdienst verheven
5e eeuw Keizers in westen zien rijk uiteenvallen
6e eeuw Keizer Justanius I voelde zich zo sterk dat hij rijk wilde herstellen
7e eeuw Byzantijnse Rijk moest grote gebieden inleveren
Eind 7e eeuw Kersteningsproces rond Utrecht komt op gang
7e eeuw - 9e eeuw Arabieren slaagden erin een groot deel van het Midden-Oosten en Noord-Afrika te veroveren
en stichtten het nieuwe islamitische rijk
9e eeuw Byzantijnse Rijk wist te herstellen en veroverde deel van Turkije
9e eeuw Gouverneurs van verschillende gebieden maakte zich los van het centraal gezag in het
islamitische rijk
10e eeuw Iberisch schiereiland bloeide op
11e eeuw Christelijke legers konden moslims langzaam verdrijven
11e eeuw Christelijke legers zijn expedities begonnen in het oosten van het Middellandse Zeegebied
11e eeuw Europese universiteiten werden opgericht
Midden 12e eeuw Duitse keizerschap stelt alleen op papier iets voor
13e eeuw Conflict tussen paus Bonifatius VIII en Filips de Schone
13e eeuw Gouden munten werden geslagen
13e eeuw Mongoolse Rijk beschermde een groot handelsnetwerk dat Europa verbond met Indië
14e eeuw Dante legde grondslag voor het moderne Italiaans
14e eeuw - 15e eeuw Bevolkingsgroep in west-Europa nam dramatisch af
14e/15e/16e eeuw Europeanen gingen wereldzeeën bevaren
16e eeuw Centrum van kunst en wetenschap verplaatst zich naar Noord-Europa
Vanaf 16e eeuw De Turken beheersten ook Noord-Afrika
Vanaf 16e eeuw Franse koningen wisten steeds meer macht naar zich toe te trekken
16e eeuw - 17e eeuw Frankrijk werd verscheurd door verschrikkelijke godsdiensttwisten
, 2
Midden 16e eeuw Godsdiensttwisten tussen katholieke en protestantse edelen kwamen tot een uitbarsting
Midden 16e eeuw Fransen en Engelsen gingen Portugezen en Spanjaarden tegenwerken in de handel
1e helft 16e eeuw Portugezen en Spanjaarden waren heer en meester op de wereldzeeën
2e helft 16e eeuw Spanjaarden en Italianen vormden een Heilige Liga tegen de Ottomanen
17e eeuw Einde aan oorlogen tussen katholieken en protestanten
17e eeuw Strijd tegen de Turken bleef doorgaan
17e eeuw East India Company ontwikkelt zich bijna tot een zelfstandige natie op het vasteland van India
met eigen legers en eigen munt
17e eeuw Rusland ontwikkelde zich tot een absolute monarchie
17e eeuw Engelse parlement wist zijn macht uit te breiden
17e eeuw Schilderkunst is een belangrijk aspect in de Nederlandse Republiek
17e eeuw Er ontstonden nieuwe theorieën over wat wetenschap is
17e eeuw Wetenschappelijke Revolutie
2e helft 17e eeuw Frankrijk probeerde een positie in de wereldhandel te veroveren
Eind 17e eeuw Engelse handel overvleugelde die van de Republiek
17e - 18e eeuw Graan- en houthandel werd de belangrijkste tak van overzeese handel
17e - 18e eeuw VOC is de grootste handelsorganisatie
18e eeuw Verlichting
18e eeuw Vraag naar slaven neemt toe, doordat in Europa de vraag naar katoen, suiker, koffie en tabak
steeg
2e helft 18e eeuw Kritiek in Europa op de slavenhandel en slavernij neemt toe
2e helft 18e eeuw Engelse economie begon fors te groeien
Midden 18e eeuw Velen waren voorstander van een mercantilistische economische politiek
Eind 18e eeuw Democratische revoluties
Tot 19e eeuw Balkan bleef grotendeels Turks
Midden 19e eeuw Fabriekseigenaren en industriëlen kregen steeds meer politieke macht
Midden 19e eeuw Het Ottomaanse Rijk brokkelde nog verder af en Servië, Bulgarije en Roemenië ontstonden
19e eeuw Er ontstonden nationale gevoelens
, 3
19e eeuw Adel, vorsten en geestelijkheid kregen minder macht door de gegoede burgerij
19e eeuw Er ontstond structureel verzet tegen allerlei vormen van ongelijkheid tussen mensen
(emancipatiebewegingen)
Jaartallen voor Christus
2,5 miljoen jaar Eerste mens, homo habilis, ontstond in Afrika
geleden
120.000-10.000 v.C. Laatste ijstijd
140.000 v.C. De moderne mens, homo sapiens, ontstond in Afrika
100.000 v.C. De moderne mens, homo sapiens, trok naar Europa
11.000 v.C. Bewoners van Abu Hureyra gingen aan landbouw doen
9000-6000 v.C. Landbouwsamenlevingen ontstonden in Midden-Oosten
8000 v.C. Agrarische gemeenschappen gebruiken kleine voorwerpen van klei om goederen te registreren
7500 v.C. Ontwikkeling van veeteelt
7000 v.C. Landbouw verspreidt zich naar Noord-Afrika
6000 v.C. Landbouw verspreidt zich naar Europa
3300 v.C. Vroege steden ontstaan in Mesopotamië
3300 v.C. Eerste schrift ontstond in Mesopotamië
3100 v.C. Egyptische Rijk ontstaat
3100 v.C. Egyptenaren gebruikten hiërogliefen
3000 v.C. Brons wordt gebruikt als metaal in het Midden-Oosten
2800 v.C. Egyptenaren gebruikten hiëratische schrift
2700 - 300 v.C. In China, India, Mexico en Peru ontstaan complexe stedelijke gemeenschappen
2600 v.C. Het spijkerschrift werd ontwikkeld in Soemerië
2000 v.C. Koning van de stad Babylon veroverde omliggende gebieden en stichtte het Babylonische Rijk
1500 v.C. De Feniciërs ontwikkelde het schrift
1300 v.C. Chinezen ontwikkelden eigen schrift
1200 v.C. Hardere ijzer wordt gebruikt als metaal in het Midden-Oosten
Jaartallen en begrippen
─
, 1
Jaartallen
Jaartallen eeuwen
2e eeuw Romeinse Rijk had maximale omvang
3e eeuw Het was moeilijk in West-Romeinse Rijk centraal gezag uit te oefenen
Eind 4e eeuw Romeinen hadden het christendom tot staatsgodsdienst verheven
5e eeuw Keizers in westen zien rijk uiteenvallen
6e eeuw Keizer Justanius I voelde zich zo sterk dat hij rijk wilde herstellen
7e eeuw Byzantijnse Rijk moest grote gebieden inleveren
Eind 7e eeuw Kersteningsproces rond Utrecht komt op gang
7e eeuw - 9e eeuw Arabieren slaagden erin een groot deel van het Midden-Oosten en Noord-Afrika te veroveren
en stichtten het nieuwe islamitische rijk
9e eeuw Byzantijnse Rijk wist te herstellen en veroverde deel van Turkije
9e eeuw Gouverneurs van verschillende gebieden maakte zich los van het centraal gezag in het
islamitische rijk
10e eeuw Iberisch schiereiland bloeide op
11e eeuw Christelijke legers konden moslims langzaam verdrijven
11e eeuw Christelijke legers zijn expedities begonnen in het oosten van het Middellandse Zeegebied
11e eeuw Europese universiteiten werden opgericht
Midden 12e eeuw Duitse keizerschap stelt alleen op papier iets voor
13e eeuw Conflict tussen paus Bonifatius VIII en Filips de Schone
13e eeuw Gouden munten werden geslagen
13e eeuw Mongoolse Rijk beschermde een groot handelsnetwerk dat Europa verbond met Indië
14e eeuw Dante legde grondslag voor het moderne Italiaans
14e eeuw - 15e eeuw Bevolkingsgroep in west-Europa nam dramatisch af
14e/15e/16e eeuw Europeanen gingen wereldzeeën bevaren
16e eeuw Centrum van kunst en wetenschap verplaatst zich naar Noord-Europa
Vanaf 16e eeuw De Turken beheersten ook Noord-Afrika
Vanaf 16e eeuw Franse koningen wisten steeds meer macht naar zich toe te trekken
16e eeuw - 17e eeuw Frankrijk werd verscheurd door verschrikkelijke godsdiensttwisten
, 2
Midden 16e eeuw Godsdiensttwisten tussen katholieke en protestantse edelen kwamen tot een uitbarsting
Midden 16e eeuw Fransen en Engelsen gingen Portugezen en Spanjaarden tegenwerken in de handel
1e helft 16e eeuw Portugezen en Spanjaarden waren heer en meester op de wereldzeeën
2e helft 16e eeuw Spanjaarden en Italianen vormden een Heilige Liga tegen de Ottomanen
17e eeuw Einde aan oorlogen tussen katholieken en protestanten
17e eeuw Strijd tegen de Turken bleef doorgaan
17e eeuw East India Company ontwikkelt zich bijna tot een zelfstandige natie op het vasteland van India
met eigen legers en eigen munt
17e eeuw Rusland ontwikkelde zich tot een absolute monarchie
17e eeuw Engelse parlement wist zijn macht uit te breiden
17e eeuw Schilderkunst is een belangrijk aspect in de Nederlandse Republiek
17e eeuw Er ontstonden nieuwe theorieën over wat wetenschap is
17e eeuw Wetenschappelijke Revolutie
2e helft 17e eeuw Frankrijk probeerde een positie in de wereldhandel te veroveren
Eind 17e eeuw Engelse handel overvleugelde die van de Republiek
17e - 18e eeuw Graan- en houthandel werd de belangrijkste tak van overzeese handel
17e - 18e eeuw VOC is de grootste handelsorganisatie
18e eeuw Verlichting
18e eeuw Vraag naar slaven neemt toe, doordat in Europa de vraag naar katoen, suiker, koffie en tabak
steeg
2e helft 18e eeuw Kritiek in Europa op de slavenhandel en slavernij neemt toe
2e helft 18e eeuw Engelse economie begon fors te groeien
Midden 18e eeuw Velen waren voorstander van een mercantilistische economische politiek
Eind 18e eeuw Democratische revoluties
Tot 19e eeuw Balkan bleef grotendeels Turks
Midden 19e eeuw Fabriekseigenaren en industriëlen kregen steeds meer politieke macht
Midden 19e eeuw Het Ottomaanse Rijk brokkelde nog verder af en Servië, Bulgarije en Roemenië ontstonden
19e eeuw Er ontstonden nationale gevoelens
, 3
19e eeuw Adel, vorsten en geestelijkheid kregen minder macht door de gegoede burgerij
19e eeuw Er ontstond structureel verzet tegen allerlei vormen van ongelijkheid tussen mensen
(emancipatiebewegingen)
Jaartallen voor Christus
2,5 miljoen jaar Eerste mens, homo habilis, ontstond in Afrika
geleden
120.000-10.000 v.C. Laatste ijstijd
140.000 v.C. De moderne mens, homo sapiens, ontstond in Afrika
100.000 v.C. De moderne mens, homo sapiens, trok naar Europa
11.000 v.C. Bewoners van Abu Hureyra gingen aan landbouw doen
9000-6000 v.C. Landbouwsamenlevingen ontstonden in Midden-Oosten
8000 v.C. Agrarische gemeenschappen gebruiken kleine voorwerpen van klei om goederen te registreren
7500 v.C. Ontwikkeling van veeteelt
7000 v.C. Landbouw verspreidt zich naar Noord-Afrika
6000 v.C. Landbouw verspreidt zich naar Europa
3300 v.C. Vroege steden ontstaan in Mesopotamië
3300 v.C. Eerste schrift ontstond in Mesopotamië
3100 v.C. Egyptische Rijk ontstaat
3100 v.C. Egyptenaren gebruikten hiërogliefen
3000 v.C. Brons wordt gebruikt als metaal in het Midden-Oosten
2800 v.C. Egyptenaren gebruikten hiëratische schrift
2700 - 300 v.C. In China, India, Mexico en Peru ontstaan complexe stedelijke gemeenschappen
2600 v.C. Het spijkerschrift werd ontwikkeld in Soemerië
2000 v.C. Koning van de stad Babylon veroverde omliggende gebieden en stichtte het Babylonische Rijk
1500 v.C. De Feniciërs ontwikkelde het schrift
1300 v.C. Chinezen ontwikkelden eigen schrift
1200 v.C. Hardere ijzer wordt gebruikt als metaal in het Midden-Oosten
