Sociale psychologie Ilse Kanters
Hf. 1 Inleiding tot de sociale psychologie
‘’De wetenschappelijke studie naar de manier waarop de gedachten, gevoelens en gedragingen van
mensen worden beïnvloed door de werkelijke of gefantaseerde aanwezigheid van andere mensen.’’
Sociale psychologie onderscheidt zich van filosofie doordat het een empirische wetenschap is. Sociaal
psychologen voeren experimenten uit. Voor sociaal psychologen is het analyseniveau het individu in
de context van een sociale situatie.
Sociale invloed:
Het effect dat woorden, daden of alleen al de aanwezigheid van andere mensen heeft op onze
gedachten, gevoelens, attitudes en gedrag. Het effect dat een ander kan hebben op jou.
Mensen kunnen elkaar beïnvloeden door directe pogingen ons over te halen en ons gedrag te
veranderen, of meer indirect door hun aanwezigheid en de overdracht van culturele waarden.
Construct
De manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en interpreteren. Niet objectief,
maar subjectief. Hier ligt een relatie met het cognitieve perspectief. Een groot deel van het
sociaalpsychologisch onderzoek richt zich op determinanten van gedachten en gedragingen van
mensen (bepalende factor in een ontwikkeling of toestand).
Sociologie Sociale psychologie Persoonlijkheidspsychologie
Verschaft algemene wetten en Onderzoekt de psychologische Onderzoekt de kenmerken die
theorieën over samenlevingen. processen die mensen met maken dat individuen uniek zijn
elkaar gemeenschappelijk en van elkaar verschillen. Deze
hebben die maken dat ze psychologie kijkt niet naar de rol
gevoelig zijn voor sociale van sociale invloed.
invloed.
De kracht van sociale invloed begrijpen:
Mensen zijn geneigd de fundamentele attributiefout te maken. We zijn geneigd om gedrag toe te
schrijven aan een persoon. We overschatten de rol van persoonlijkheidstrekken. We onderschatten of
negeren de macht van sociale invloed. Schept (schijn)veiligheid.
Behaviorisme (en de sociale situatie): alle gedrag kan worden verklaard aan de hand van
beloningen en straffen in de omgeving van het organisme.
klassieke conditionering
Operante conditionering
alleen aandacht voor observeerbaar gedrag
verklaart echter niet alles. Elke individu maakt van elke situatie iets eigen.
Gestalt psychologie: stroming die het belang benadrukt van het bestuderen van de
persoonlijke manier waarop een object wordt waargenomen.
Het geheel is anders dan de som der delen. Een situatie zien we als geheel, en niet als allemaal losse
delen. Perceptie. Constructen zorgen voor een sociale perceptie. Je moet je richten op de
fenomenologie van de waarnemer – op hoe een object op hem/haar overkomt – in plaats van op de
afzonderlijke objectieve elementen van het object.
Waar komen constructen vandaan?
Fundamentele menselijke behoeften:
1. Zelfachting positief zelfbeeld. Mensen zijn gemotiveerd om een positief beeld van zichzelf in
stand te houden, deels door hun gedrag in het verleden te rechtvaardigen. Dit brengt mensen ertoe
om onder bepaalde specificeerbare omstandigheden dingen te doen die in eerste instantie verassend
of paradoxaal lijken.
Hf. 1 Inleiding tot de sociale psychologie
‘’De wetenschappelijke studie naar de manier waarop de gedachten, gevoelens en gedragingen van
mensen worden beïnvloed door de werkelijke of gefantaseerde aanwezigheid van andere mensen.’’
Sociale psychologie onderscheidt zich van filosofie doordat het een empirische wetenschap is. Sociaal
psychologen voeren experimenten uit. Voor sociaal psychologen is het analyseniveau het individu in
de context van een sociale situatie.
Sociale invloed:
Het effect dat woorden, daden of alleen al de aanwezigheid van andere mensen heeft op onze
gedachten, gevoelens, attitudes en gedrag. Het effect dat een ander kan hebben op jou.
Mensen kunnen elkaar beïnvloeden door directe pogingen ons over te halen en ons gedrag te
veranderen, of meer indirect door hun aanwezigheid en de overdracht van culturele waarden.
Construct
De manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en interpreteren. Niet objectief,
maar subjectief. Hier ligt een relatie met het cognitieve perspectief. Een groot deel van het
sociaalpsychologisch onderzoek richt zich op determinanten van gedachten en gedragingen van
mensen (bepalende factor in een ontwikkeling of toestand).
Sociologie Sociale psychologie Persoonlijkheidspsychologie
Verschaft algemene wetten en Onderzoekt de psychologische Onderzoekt de kenmerken die
theorieën over samenlevingen. processen die mensen met maken dat individuen uniek zijn
elkaar gemeenschappelijk en van elkaar verschillen. Deze
hebben die maken dat ze psychologie kijkt niet naar de rol
gevoelig zijn voor sociale van sociale invloed.
invloed.
De kracht van sociale invloed begrijpen:
Mensen zijn geneigd de fundamentele attributiefout te maken. We zijn geneigd om gedrag toe te
schrijven aan een persoon. We overschatten de rol van persoonlijkheidstrekken. We onderschatten of
negeren de macht van sociale invloed. Schept (schijn)veiligheid.
Behaviorisme (en de sociale situatie): alle gedrag kan worden verklaard aan de hand van
beloningen en straffen in de omgeving van het organisme.
klassieke conditionering
Operante conditionering
alleen aandacht voor observeerbaar gedrag
verklaart echter niet alles. Elke individu maakt van elke situatie iets eigen.
Gestalt psychologie: stroming die het belang benadrukt van het bestuderen van de
persoonlijke manier waarop een object wordt waargenomen.
Het geheel is anders dan de som der delen. Een situatie zien we als geheel, en niet als allemaal losse
delen. Perceptie. Constructen zorgen voor een sociale perceptie. Je moet je richten op de
fenomenologie van de waarnemer – op hoe een object op hem/haar overkomt – in plaats van op de
afzonderlijke objectieve elementen van het object.
Waar komen constructen vandaan?
Fundamentele menselijke behoeften:
1. Zelfachting positief zelfbeeld. Mensen zijn gemotiveerd om een positief beeld van zichzelf in
stand te houden, deels door hun gedrag in het verleden te rechtvaardigen. Dit brengt mensen ertoe
om onder bepaalde specificeerbare omstandigheden dingen te doen die in eerste instantie verassend
of paradoxaal lijken.
