Nederland 1948-2008
Een verzuilde samenleving
Nederland was voor de Tweede Wereldoorlog nog een verzuilde samenleving.
Verzuiling: Verdeling van de samenleving op grond van verschillen in levens-en
wereldbeschouwing.
Verschillen in:
• Politieke partijen
• Scholen
• Sportclubs
• Kranten
• Radio enz…
Vier verschillende zuilen:
• Confessionelen (katholieke en protestanten)
Doel: samenleving op basis van christelijke normen en waarden.
De confessionelen waren het sterkst verzuild:
- Politieke partijen
- Omroepen
- Kranten
- Scholen
- Verenigen
• Socialisten
Doel: gelijkheid en gelijkwaardigheid voor de arbeidersklasse.
De socialisten waren wat minder verzuild:
- Politieke partijen
- Omroepen
- Kranten
• Liberalen
Doel: zoveel mogelijk vrijheid voor het individu om zich te ontplooien.
De liberalen waren het minst verzuild/neutraal:
- Politieke partijen
- Omroepen
- Kranten
De liberalen waren er voor het algemeen. Iedereen vrijgelaten moeten worden in
hun keuzes.
De Duitse bezetting van Nederland:
• Einde aan veel verzuilde instellingen door nazificatie
• Sterk gevoel voor nationale eenheid onder Nederlandse bevolking
Progressieve Nederlanders hopen op definitieve doorbraak van de verzuiling.
De Nederlandse volksbeweging wordt opgericht. Hun doel was om mensen uit
alle zuilen bij elkaar te zetten om de verzuiling te doorbreken. Deze beweging
mislukte. De socialisten richten de partij van de arbeid.
, Ook de doorbraak mislukt.
Oorzaken:
• Confessionelen leiders waarschuwen voor socialisme. —> oprichting
Katholieke Volkspartij (KVP) als reactie op de oprichting van de partij van
de arbeid.
• De links liberale stappen uit PvdA —> oprichting volkspartij voor de
vrijheid en democratie (VVD)
Einde van de neutraliteitpolitiek
Tijdens de eerste en Tweede Wereldoorlog blijft Nederland neutraal.
Na de Tweede Wereldoorlog kiest Nederland de kant van de Verenigde Staten in
de koude oorlog en staat mede aan de basis van de Europese samenwerking.
Koude oorlog:
Nederland wordt lid van de NAVO (militair bondgenootschap tegen het
communisme)
Europese samenwerking:
Oprichting van Europese Gemeenschap voor kolen en staal (EGKS): gezamenlijk
beheer van productie van kolen en staal.
Redenen:
• Voorkomen van nieuwe oorlog door controle op bewapening
• Sterker staan tegen de communistische dreiging van de Sovjetunie
Babyboom
Direct na de Tweede Wereldoorlog komt er een babyboom: een grote
geboortegolf, er worden enorm veel baby’s geboren direct na de Tweede
Wereldoorlog.
Tot in de jaren 1970 is er sprake van natuurlijke bevolkingsgroei: er worden
meer baby’s geboren dan dat er mensen sterven.
Wederopbouw en economische groei
Direct na de Tweede Wereldoorlog begint de wederopbouw.
• Gebouwen
• Infrastructuur (bruggen, wegen, spoorlijnen)
• Industrie
Nederland wordt geleid door rooms-rode regeringen: altijd katholieke (kvp) en
sociaaldemocraten (PvdA) in bestuur.
Het Marshallplan is grote steun voor de wederopbouw: economische steun van
de VS aan Europese landen.
Een verzuilde samenleving
Nederland was voor de Tweede Wereldoorlog nog een verzuilde samenleving.
Verzuiling: Verdeling van de samenleving op grond van verschillen in levens-en
wereldbeschouwing.
Verschillen in:
• Politieke partijen
• Scholen
• Sportclubs
• Kranten
• Radio enz…
Vier verschillende zuilen:
• Confessionelen (katholieke en protestanten)
Doel: samenleving op basis van christelijke normen en waarden.
De confessionelen waren het sterkst verzuild:
- Politieke partijen
- Omroepen
- Kranten
- Scholen
- Verenigen
• Socialisten
Doel: gelijkheid en gelijkwaardigheid voor de arbeidersklasse.
De socialisten waren wat minder verzuild:
- Politieke partijen
- Omroepen
- Kranten
• Liberalen
Doel: zoveel mogelijk vrijheid voor het individu om zich te ontplooien.
De liberalen waren het minst verzuild/neutraal:
- Politieke partijen
- Omroepen
- Kranten
De liberalen waren er voor het algemeen. Iedereen vrijgelaten moeten worden in
hun keuzes.
De Duitse bezetting van Nederland:
• Einde aan veel verzuilde instellingen door nazificatie
• Sterk gevoel voor nationale eenheid onder Nederlandse bevolking
Progressieve Nederlanders hopen op definitieve doorbraak van de verzuiling.
De Nederlandse volksbeweging wordt opgericht. Hun doel was om mensen uit
alle zuilen bij elkaar te zetten om de verzuiling te doorbreken. Deze beweging
mislukte. De socialisten richten de partij van de arbeid.
, Ook de doorbraak mislukt.
Oorzaken:
• Confessionelen leiders waarschuwen voor socialisme. —> oprichting
Katholieke Volkspartij (KVP) als reactie op de oprichting van de partij van
de arbeid.
• De links liberale stappen uit PvdA —> oprichting volkspartij voor de
vrijheid en democratie (VVD)
Einde van de neutraliteitpolitiek
Tijdens de eerste en Tweede Wereldoorlog blijft Nederland neutraal.
Na de Tweede Wereldoorlog kiest Nederland de kant van de Verenigde Staten in
de koude oorlog en staat mede aan de basis van de Europese samenwerking.
Koude oorlog:
Nederland wordt lid van de NAVO (militair bondgenootschap tegen het
communisme)
Europese samenwerking:
Oprichting van Europese Gemeenschap voor kolen en staal (EGKS): gezamenlijk
beheer van productie van kolen en staal.
Redenen:
• Voorkomen van nieuwe oorlog door controle op bewapening
• Sterker staan tegen de communistische dreiging van de Sovjetunie
Babyboom
Direct na de Tweede Wereldoorlog komt er een babyboom: een grote
geboortegolf, er worden enorm veel baby’s geboren direct na de Tweede
Wereldoorlog.
Tot in de jaren 1970 is er sprake van natuurlijke bevolkingsgroei: er worden
meer baby’s geboren dan dat er mensen sterven.
Wederopbouw en economische groei
Direct na de Tweede Wereldoorlog begint de wederopbouw.
• Gebouwen
• Infrastructuur (bruggen, wegen, spoorlijnen)
• Industrie
Nederland wordt geleid door rooms-rode regeringen: altijd katholieke (kvp) en
sociaaldemocraten (PvdA) in bestuur.
Het Marshallplan is grote steun voor de wederopbouw: economische steun van
de VS aan Europese landen.
