Hoorcollege vroegkinderlijke diagnostiek
Pijlers van de cursus Diagnostiek
1. De Diagnostische Cyclus: is een systematische aanpak, geeft houdvast. Onderkenning
(klacht- probleemanalyse), verklaring, indicatie, advies
2. Het Hypothese Toetsend Model: heeft een onderzoeksmatige aanpak hoe je het
moet onderzoeken of je hypothese correct zijn of niet. Onderkennende, verklarende
hypotheses, onderzoekshypotheses
3. Functioneren en gedrag op diverse ontwikkelingsdomeinen: Cognitief, sociaal-
emotioneel, neuromotorisch
4. Diagnostische meetinstrumenten: operationalisatie van hypothesen IQ tests,
vragenlijsten, observaties enz. Moeten passen bij de ontwikkelingsfasen waar kinderen
zich in bevinden.
5. Ontwikkelingsfases: vroegkinderlijke diagnostiek fase van echt jonge kinderen tot
6 jaar: baby, peuter, kleuter.
Manifest: 1001 kritieke dagen
De eerste 1001 dagen (van conceptie tot 2 jaar) zijn
voor een gezonde ontwikkeling van het kind cruciaal. Daarom maakt goede informatie en
begeleiding van ouders over de omgang met het kind juist in die periode het verschil.
Kansrijke Start: actieprogramma
https://www.kansrijkestartnl.nl/actieprogramma-kansrijke-start
Kansrijke Start is een landelijk actieprogramma waarin gemeenten en het Rijk samen
met medewerkers van wijkteams, welzijnswerk, volwassen-ggz, geboorte- en
jeugdgezondheidszorg, werken aan een kansrijke start voor zoveel mogelijk kinderen.
Kansrijke Start doet een beroep op gemeenten en alle professionals in het sociale en
medische domein om het belang van de eerste 1000 dagen uit te dragen en er actief op
in te zetten.
Kansrijke Start gebruikt deze website om toe te lichten waarom een kansrijke start zo
belangrijk is, welke acties we gaan ondernemen om meer kinderen zo’n goed begin te
geven, en hoe we dat gaan meten.
Kansrijke Start valt onder verantwoordelijkheid van het ministerie van VWS. Het
actieprogramma is mede opgesteld op basis van advies van de Gezondheidsraad en de
aanbevelingen van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR).
, Wat voor gedrag laten pasgeboren baby’s zien?
Plassen Bewegingen Zuigen
Poepen Luisteren Imitatie
Huilen Kijken State- arousal
Slapen Reflexmatig gedrag
State – zes verschillende bewustzijnstoestand: vormt de basis van reactiemogelijkheden
Wolff, Prechtl, Brazelton
1. Diepe slaap; regelmatige ademhaling, geen (oog)-beweging (NREM), alleen
misschien af en toe een schrikreactie
2. Lichte slaap; wat onregelmatige ademhaling soms zuigbewegingen, vaak
oogbewegingen (REM) af en toe rustige bewegingen van armen en benen
3. Slaperig (Brazelton); ogen kunnen (half)-open of dicht zijn, als ze open zijn kijkt het
kind ook slaperig wat rustige bewegingen (deze toestand wordt niet door Prechtl
beschouwd als op zich zelfstaande toestand die het andere gedrag van het kind
beinvloedt).
4. Alert; wakker met heldere blik, weinig motorische activiteit, aandacht omgeving
5. Mopperig (Prechtl, Brazelton); wakker met veel motorische activiteit, af en toe wat
mopperige vocalisatie
6. Huilen; intensief, echt huilen, vaak veel motorische activiteit
Huilgedrag
• Pasgeborenen kunnen op verschillende manieren huilen
• Daarmee kunnen ze verschillende gevoelens en behoeften duidelijk maken
• Verschillend huilen roept verschil in verzorgingsreacties op
• Huilbaby:3*3*3 = 3 weken, 3 dagen 3 uur per dag huilen
• Pasgeborenen huilen 1,5 uur per dag.
Na 6 tot 8 weken huilen 2 tot 2,5 uur. Na 3 maanden minder
Karp- methode: Swaddling, Side, Shushing, Swaying, Sucking je haalt het kind
uit de bewustzijnstoestand.
Reflexen – automatische reacties, georganiseerde gedragspatronen
• Braselton test: Opstap, sta en loop reflex
• Oogknipperen (Glabella)
• Rooting = zoeken: bij het aaien van de wang gaat het kind zoeken
• Zuigen
• Grijpreflex
• Babinski reflex = tenen gaan bewegen bij het aaien van de voet
• Moro = schrikreactie, vooral armen
Als het kind de reflexen laat zien geeft het aan dat de hersenen (zenuwstelsel) goed werken.
Veelal aanwezig tijdens de zwangerschap. Met de voeten bewegen heeft geholpen om zich te
keren in de baarmoeder.
Vooral gedragingen die nodig zijn om te overleven.
Pijlers van de cursus Diagnostiek
1. De Diagnostische Cyclus: is een systematische aanpak, geeft houdvast. Onderkenning
(klacht- probleemanalyse), verklaring, indicatie, advies
2. Het Hypothese Toetsend Model: heeft een onderzoeksmatige aanpak hoe je het
moet onderzoeken of je hypothese correct zijn of niet. Onderkennende, verklarende
hypotheses, onderzoekshypotheses
3. Functioneren en gedrag op diverse ontwikkelingsdomeinen: Cognitief, sociaal-
emotioneel, neuromotorisch
4. Diagnostische meetinstrumenten: operationalisatie van hypothesen IQ tests,
vragenlijsten, observaties enz. Moeten passen bij de ontwikkelingsfasen waar kinderen
zich in bevinden.
5. Ontwikkelingsfases: vroegkinderlijke diagnostiek fase van echt jonge kinderen tot
6 jaar: baby, peuter, kleuter.
Manifest: 1001 kritieke dagen
De eerste 1001 dagen (van conceptie tot 2 jaar) zijn
voor een gezonde ontwikkeling van het kind cruciaal. Daarom maakt goede informatie en
begeleiding van ouders over de omgang met het kind juist in die periode het verschil.
Kansrijke Start: actieprogramma
https://www.kansrijkestartnl.nl/actieprogramma-kansrijke-start
Kansrijke Start is een landelijk actieprogramma waarin gemeenten en het Rijk samen
met medewerkers van wijkteams, welzijnswerk, volwassen-ggz, geboorte- en
jeugdgezondheidszorg, werken aan een kansrijke start voor zoveel mogelijk kinderen.
Kansrijke Start doet een beroep op gemeenten en alle professionals in het sociale en
medische domein om het belang van de eerste 1000 dagen uit te dragen en er actief op
in te zetten.
Kansrijke Start gebruikt deze website om toe te lichten waarom een kansrijke start zo
belangrijk is, welke acties we gaan ondernemen om meer kinderen zo’n goed begin te
geven, en hoe we dat gaan meten.
Kansrijke Start valt onder verantwoordelijkheid van het ministerie van VWS. Het
actieprogramma is mede opgesteld op basis van advies van de Gezondheidsraad en de
aanbevelingen van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR).
, Wat voor gedrag laten pasgeboren baby’s zien?
Plassen Bewegingen Zuigen
Poepen Luisteren Imitatie
Huilen Kijken State- arousal
Slapen Reflexmatig gedrag
State – zes verschillende bewustzijnstoestand: vormt de basis van reactiemogelijkheden
Wolff, Prechtl, Brazelton
1. Diepe slaap; regelmatige ademhaling, geen (oog)-beweging (NREM), alleen
misschien af en toe een schrikreactie
2. Lichte slaap; wat onregelmatige ademhaling soms zuigbewegingen, vaak
oogbewegingen (REM) af en toe rustige bewegingen van armen en benen
3. Slaperig (Brazelton); ogen kunnen (half)-open of dicht zijn, als ze open zijn kijkt het
kind ook slaperig wat rustige bewegingen (deze toestand wordt niet door Prechtl
beschouwd als op zich zelfstaande toestand die het andere gedrag van het kind
beinvloedt).
4. Alert; wakker met heldere blik, weinig motorische activiteit, aandacht omgeving
5. Mopperig (Prechtl, Brazelton); wakker met veel motorische activiteit, af en toe wat
mopperige vocalisatie
6. Huilen; intensief, echt huilen, vaak veel motorische activiteit
Huilgedrag
• Pasgeborenen kunnen op verschillende manieren huilen
• Daarmee kunnen ze verschillende gevoelens en behoeften duidelijk maken
• Verschillend huilen roept verschil in verzorgingsreacties op
• Huilbaby:3*3*3 = 3 weken, 3 dagen 3 uur per dag huilen
• Pasgeborenen huilen 1,5 uur per dag.
Na 6 tot 8 weken huilen 2 tot 2,5 uur. Na 3 maanden minder
Karp- methode: Swaddling, Side, Shushing, Swaying, Sucking je haalt het kind
uit de bewustzijnstoestand.
Reflexen – automatische reacties, georganiseerde gedragspatronen
• Braselton test: Opstap, sta en loop reflex
• Oogknipperen (Glabella)
• Rooting = zoeken: bij het aaien van de wang gaat het kind zoeken
• Zuigen
• Grijpreflex
• Babinski reflex = tenen gaan bewegen bij het aaien van de voet
• Moro = schrikreactie, vooral armen
Als het kind de reflexen laat zien geeft het aan dat de hersenen (zenuwstelsel) goed werken.
Veelal aanwezig tijdens de zwangerschap. Met de voeten bewegen heeft geholpen om zich te
keren in de baarmoeder.
Vooral gedragingen die nodig zijn om te overleven.
