Samenvatting - Ziekteleer Daan Dierickx (E0F10A)

ZIEKTELEER: DEEL DAAN
PPT 1: Kanker; definitie, symptomen en diagnose 2
PPT 2: Kanker oorzaken en preventie 12
PPT 3: Kanker behandeling 18
PPT 4: Hematologie 24
PPT 5: Ziekten van hart en bloedvaten 32
PPT 6: Nierziekten 42




1

,PPT 1: KANKER; DEFINITIE,
SYMPTOMEN EN DIAGNOSE
DEFINITIE EN KENMERKEN
Kanker = cancrum = krab
= ongecontroleerde celdeling
- Groei van abnormaal weefsel
- Komt uit normaal weefsel
Normaal: delende weefsels
- Ontwikkeling + groei
- Volwassen weefsels
o Kunnen delen om homeostase te behouden
 Steady state
 Herstel
o Adaptief inspelen op wijzigende situaties
 Hyperplasie = groei
 Hypertrofie = delen of groter worden (bvb spieren)
 Flexibel + reversibel
Kanker
- Groei = zonder wetten van ecosysteem te respecteren
- Onaangepaste groei
o Niet-adaptief = zonder uitlokkende fysiologische stimulus
o Niet flexibel of reversibel = zonder spontaan uitdoven
 Het groeit gewoon, niet te modificeren
 Eens het begint te groeien = stopt niet
Benigne vs maligne tumor




2

, - Niet-invasief = niet de neiging om in andere organen te groeien
- Necrose = afsterven
o Hoe sneller het groeit = sneller afsterven
- Differentiatie = mate waarin tumor nog lijkt op originele weefsel
- Mitotische activiteit = groeisnelheid
- Goedaardig = niet altijd onschadelijk
o Tumor in hersenen bvb
Neuronen die je kwijt bent = groeien niet meer terug
- Normale deling
- Kanker = abnormaal snelle en veel deling
4 soorten weefsels
- Epitheel, spiercellen, zenuwcel, bindweefsel
- Elke cel = kern + cytoplasma hierin
o Hierin genetisch materiaal in chromosomen vervat
o Overschrijven door eiwitten = bouwstenen lichaam
- Per cel = 23 paar chromosomen (46)
o 22 voor iedereen zelfde
o 1 voor geslachtschromosoom
Kanker
- Aantal afwijkingen per kanker altijd
o Sommige minder dan anderen
- Veel afwijkingen
o Long en huidkanker  door omgevingsfactoren die grote rol spelen
 Continu aan omgevingsfactor blootgesteld + hierdoor veel afwijkingen
- Weinig
o Bvb botkanker bij kind = brute pech
Types kanker = afhankelijk van type cel waaruit ze ontstaan
- Epitheel  carcinoma
- Lymfocyten  lymfoma
- Witte bloedcellen  leukemie
- Bindweefsel  sarcoma
- Melanocyten  melanoma
o In huid: UV-licht bescherming + pigment
- Kiemcellen  terratoma
Vaste vs vloeibare tumoren
- Vaste = vanuit orgaan ontstaan
o Carcinoma, sarcomen, melanomen, terratomen
- Vloeibaar = leukemie

3

, - Tussenin = lymfomen

STATISTIEKEN
Grootste overlijden bij mannen = longen
Vrouwen = borst
Hoe ouder = meer kans op ontwikkeling kanker
- Mannen in algemeen meer risico
Ongeveer 4950 nieuwe gevallen per dag (USA)
- EU ongeveer zelfde cijfers
Mannen: aantal nieuwe gevallen per dag
- Prostaat 21%
- Long 13%
- Colon + rectum 9%
Vrouw: aantal nieuwe gevallen per dag
- Borst 30%
- Long 12%
- Colon + rectum 8%
Levenslange kans op kanker te krijgen = 1/3
Aantal overlijdens per dag aan kanker >1600
- Door kanker OF door behandeling van kanker
Mannen overlijden
- Longen 23%
- Prostaat 10%
o 3% krijgt het en 8% overlijdt eraan
- Colon + rectum 9%
- Pancreas 8%
o Minder kans op voorkomen MAAR grote kans op overlijden
o Minder goede behandeling hiervoor
Vrouwen overlijden
- Long 22%
- Borst 15%
- Colon + rectum 9%
- Pancreas 8%
Incidentie kanker
- In jaren 90 = piek
o Veel intensief screening naar prostaatkanker
o MAAR veel mannen = zachtaardige kanker die niet behandeld moest worden
 Deze wel bij incidentie rekenen
5-jaarsoverleving van kanker
- = hoeveel % van de mensen nog in leven na 5 jaar?
- 67,1%
- Voor alle kankers samen
- Maar je kan ook opdelen per kanker
o Prostaat 98%
o Melanoma 92%
o Borst 90%
o Slokdarm 20%
o Long 19%
o Lever 18%
o Pancreas 9%
Kanker is niet meest voorkomende doodsoorzaak

4