Kern 3AC
LES 1A – ZELFMANAGEMENT : BEGRIPPEN , MODELLEN EN
MEETINSTRUMENTEN
1. Legt in eigen woorden eigen regie, zelfmanagement, empowerment,
veerkracht, herstel en zelfredzaamheid uit.
Eigen regie: hierbij gaat het om het zelf beslissen over je leven en zorg en
de ondersteuning daarbij. Centraal staat: wat wil ik? Eigen regie is het
vermogen om je eigen leven en noodzakelijke ondersteuning te regelen
en het praktische vermogen om jezelf te redden in lichamelijk, sociaal en
psychisch opzicht.
Zelfmanagement: het zodanig omgaan met de chronische aandoening dat
de aandoening optimaal kan worden ingepast in het leven. Denk hierbij
aan de verschijnselen, behandelingen, lichamelijke gesteldheid,
emotioneel en sociale gevolgen. Hoe past iemand dit in in zijn leven.
Empowerment: dit gaat vanuit het vermogen van mensen om hun leven
vorm en betekenis te geven. Empowerment bij een patiënt kan bevorderd
worden door de inbreng van de patiënt vanaf het begin van het
zorgproces mogelijk te maken, door hem in staat te stellen zelf te
beslissen en te handelen.
Veerkracht: de zorg kan inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen en
daarbij de verschillende belangen van de verschillende partijen erkend en
hun ervaringen, inzichten en perspectieven optimaal inzet om tot betere
zorgoplossingen te komen.
Herstel: het is een manier van leven, van het leiden van een bevredigend,
hoopvol en zinvol leven met de beperkingen die de psychische klachten
met zich meebrengen. Herstellen betreft het ontgroeien van de
rampzalige gevolgen van de aandoening en de ontwikkeling van een
nieuwe betekenis en een nieuw doel in iemand leven.
- Het is individueel proces gericht op het hervinden van de
persoonlijke identiteit en het hernemen van de regie op het leven.
,Zelfredzaamheid: het vermogen om normale activiteiten van het
dagelijkse leven zelfstandig te kunnen doen, en allerlei problemen zelf te
kunnen aanpakken, zonder professionele hulpverlening.
2. Beheerst het Chronic Care Model en het Generiek Model
zelfmanagement op grote lijnen.
Het model speelt in op de noodzaak
om de zorg voor chronisch zieken te veranderen, maar is daarnaast ook
geschikt voor complexere zorgproblemen bij ouderen en kinderen. Het
doel van dit model is om zorg voor chronisch zieken te verbeteren door
goede samenwerken tussen de patiënt en een team van zorgverleners.
Elk element uit het Chronic Care Model kan bijdragen aan het verbeteren
van de zorg. Het combineren van elementen vergroot de kans op betere
uitkomsten op patiëntniveau.
- Zelfmanagement: de patiënt heeft een regiefunctie in het
zorgproces en in zijn eigen leven. Hij moet leren om met zijn ziekte
om te gaan en om met zijn beperkingen zijn maatschappelijke rollen
te vervullen.
- Zorgproces: in de eerste lijn krijgt de patiënt zorg van een
multidisciplinair zorgteam, waarbij een vast aanspreekpunt voor de
cliënt de zorg coördineert.
- Besluitvorming: beslissingen worden samen met de cliënt genomen
op basis van shared decision making.
, - Klinische informatiesystemen: alle betrokkenen zijn volledig op de
hoogte van alle relevante informatie met betrekking tot het
zorgproces.
- Maatschappij: beleid en middelen: bronnen uit de samenleving
kunnen benut worden om de zorg te verbeteren.
Het Generiek model Zelfmanagement
bestaat uit een figuur en toelichtende tekst. Het figuur heeft als doel in
één oogopslag het zichtbaar maken van wat de essenties zijn en aan
welke onderdelen aandacht kan worden besteed bij het werken aan
zelfmanagement in de praktijk.
- Vorm van het model: het model is een cirkel opgebouwd uit een
kern en verschillende ringen.
- De kern: wat hier centraal staat is de mens met een chronische
aandoening die samen met de zorgverlener vaststelt wat hij zelf kan
en wil doen. De kern van de cirkel is dus de interactie tissen
chronisch zieke en zorgverlener.
- De eerste ring: in de eerste ring om de kern van het model staan de
belangrijkste competentie-gebieden die van belang zijn bij
zelfmanagement. Voor mensen met een chronische aandoening zijn
dat ziekte specifieke kennis en vaardigheden, vertrouwen in eigen
kunnen en het vermogen tot zelfontplooiing.
- Tweede ring: de tweede ring bevat aandachtsgebieden:
onderwerpen die aandacht verdienen, willen mensen met een
chronische aandoening de regie kunnen nemen.
, - Buitenste ring: bevat de omgevingsfactoren en randvoorwaarden
die invloed kunnen uitoefenen op de invulling en mate van
zelfmanagement.
3. Weet wanneer een meetinstrument voor zelfmanagement in te
zetten.
4. Is op de hoogte van de veelvoud aan meetinstrument voor
zelfmanagement en de verschillen hiertussen.
Samenwerken aan gezondheid (PiH-NL): een vragenlijst die
zorgverleners en patiënten ondersteunt bij het in gang zetten en
uitvoeren van zelfmanagement met twaalf onderwerpen, die
zelfmanagement meten en inzichtelijk maken welke onderdelen
voor patiënten moeilijk zijn.
Patient Activation Measure (PAM): de PAM meet kennis,
vaardigheden en vertrouwen van patiënten in het managen van
eigen gezondheid of ziekte. Op basis van deze vragenlijst kunnen
patiënten in niveaus van zelfmanagement worden ingedeeld. Bij
ieder niveau hoort een passend aanbod aan ondersteuning.
Self Management Screeninginstrument (SeMaS): deze vragenlijst
bestaat uit 26 vragen over de ernst van de ziekte, opleiding,
functionele status, pc-vaardigheden, vaardigheden in groepen,
vaardigheden bij zelfzorg, locus of control, eigeneffectiviteit,
sociale steun, coping, angst en depressie. De patiënt vult deze
vragenlijst in.
Het Nijmegen Clinical Screening Instrument (NCSI)/de patiënten
profielkaart. Een korte vragenlijst over vier domeinen voor COPD-
patiënten. De patiënt vult de vragenlijst samen met de
zorgverlener in. Het instrument maakt duidelijk welke problemen
en zorgvragen de patiënt ervaart en hoe ernstig deze problemen
zijn.
LES 1A – ZELFMANAGEMENT : BEGRIPPEN , MODELLEN EN
MEETINSTRUMENTEN
1. Legt in eigen woorden eigen regie, zelfmanagement, empowerment,
veerkracht, herstel en zelfredzaamheid uit.
Eigen regie: hierbij gaat het om het zelf beslissen over je leven en zorg en
de ondersteuning daarbij. Centraal staat: wat wil ik? Eigen regie is het
vermogen om je eigen leven en noodzakelijke ondersteuning te regelen
en het praktische vermogen om jezelf te redden in lichamelijk, sociaal en
psychisch opzicht.
Zelfmanagement: het zodanig omgaan met de chronische aandoening dat
de aandoening optimaal kan worden ingepast in het leven. Denk hierbij
aan de verschijnselen, behandelingen, lichamelijke gesteldheid,
emotioneel en sociale gevolgen. Hoe past iemand dit in in zijn leven.
Empowerment: dit gaat vanuit het vermogen van mensen om hun leven
vorm en betekenis te geven. Empowerment bij een patiënt kan bevorderd
worden door de inbreng van de patiënt vanaf het begin van het
zorgproces mogelijk te maken, door hem in staat te stellen zelf te
beslissen en te handelen.
Veerkracht: de zorg kan inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen en
daarbij de verschillende belangen van de verschillende partijen erkend en
hun ervaringen, inzichten en perspectieven optimaal inzet om tot betere
zorgoplossingen te komen.
Herstel: het is een manier van leven, van het leiden van een bevredigend,
hoopvol en zinvol leven met de beperkingen die de psychische klachten
met zich meebrengen. Herstellen betreft het ontgroeien van de
rampzalige gevolgen van de aandoening en de ontwikkeling van een
nieuwe betekenis en een nieuw doel in iemand leven.
- Het is individueel proces gericht op het hervinden van de
persoonlijke identiteit en het hernemen van de regie op het leven.
,Zelfredzaamheid: het vermogen om normale activiteiten van het
dagelijkse leven zelfstandig te kunnen doen, en allerlei problemen zelf te
kunnen aanpakken, zonder professionele hulpverlening.
2. Beheerst het Chronic Care Model en het Generiek Model
zelfmanagement op grote lijnen.
Het model speelt in op de noodzaak
om de zorg voor chronisch zieken te veranderen, maar is daarnaast ook
geschikt voor complexere zorgproblemen bij ouderen en kinderen. Het
doel van dit model is om zorg voor chronisch zieken te verbeteren door
goede samenwerken tussen de patiënt en een team van zorgverleners.
Elk element uit het Chronic Care Model kan bijdragen aan het verbeteren
van de zorg. Het combineren van elementen vergroot de kans op betere
uitkomsten op patiëntniveau.
- Zelfmanagement: de patiënt heeft een regiefunctie in het
zorgproces en in zijn eigen leven. Hij moet leren om met zijn ziekte
om te gaan en om met zijn beperkingen zijn maatschappelijke rollen
te vervullen.
- Zorgproces: in de eerste lijn krijgt de patiënt zorg van een
multidisciplinair zorgteam, waarbij een vast aanspreekpunt voor de
cliënt de zorg coördineert.
- Besluitvorming: beslissingen worden samen met de cliënt genomen
op basis van shared decision making.
, - Klinische informatiesystemen: alle betrokkenen zijn volledig op de
hoogte van alle relevante informatie met betrekking tot het
zorgproces.
- Maatschappij: beleid en middelen: bronnen uit de samenleving
kunnen benut worden om de zorg te verbeteren.
Het Generiek model Zelfmanagement
bestaat uit een figuur en toelichtende tekst. Het figuur heeft als doel in
één oogopslag het zichtbaar maken van wat de essenties zijn en aan
welke onderdelen aandacht kan worden besteed bij het werken aan
zelfmanagement in de praktijk.
- Vorm van het model: het model is een cirkel opgebouwd uit een
kern en verschillende ringen.
- De kern: wat hier centraal staat is de mens met een chronische
aandoening die samen met de zorgverlener vaststelt wat hij zelf kan
en wil doen. De kern van de cirkel is dus de interactie tissen
chronisch zieke en zorgverlener.
- De eerste ring: in de eerste ring om de kern van het model staan de
belangrijkste competentie-gebieden die van belang zijn bij
zelfmanagement. Voor mensen met een chronische aandoening zijn
dat ziekte specifieke kennis en vaardigheden, vertrouwen in eigen
kunnen en het vermogen tot zelfontplooiing.
- Tweede ring: de tweede ring bevat aandachtsgebieden:
onderwerpen die aandacht verdienen, willen mensen met een
chronische aandoening de regie kunnen nemen.
, - Buitenste ring: bevat de omgevingsfactoren en randvoorwaarden
die invloed kunnen uitoefenen op de invulling en mate van
zelfmanagement.
3. Weet wanneer een meetinstrument voor zelfmanagement in te
zetten.
4. Is op de hoogte van de veelvoud aan meetinstrument voor
zelfmanagement en de verschillen hiertussen.
Samenwerken aan gezondheid (PiH-NL): een vragenlijst die
zorgverleners en patiënten ondersteunt bij het in gang zetten en
uitvoeren van zelfmanagement met twaalf onderwerpen, die
zelfmanagement meten en inzichtelijk maken welke onderdelen
voor patiënten moeilijk zijn.
Patient Activation Measure (PAM): de PAM meet kennis,
vaardigheden en vertrouwen van patiënten in het managen van
eigen gezondheid of ziekte. Op basis van deze vragenlijst kunnen
patiënten in niveaus van zelfmanagement worden ingedeeld. Bij
ieder niveau hoort een passend aanbod aan ondersteuning.
Self Management Screeninginstrument (SeMaS): deze vragenlijst
bestaat uit 26 vragen over de ernst van de ziekte, opleiding,
functionele status, pc-vaardigheden, vaardigheden in groepen,
vaardigheden bij zelfzorg, locus of control, eigeneffectiviteit,
sociale steun, coping, angst en depressie. De patiënt vult deze
vragenlijst in.
Het Nijmegen Clinical Screening Instrument (NCSI)/de patiënten
profielkaart. Een korte vragenlijst over vier domeinen voor COPD-
patiënten. De patiënt vult de vragenlijst samen met de
zorgverlener in. Het instrument maakt duidelijk welke problemen
en zorgvragen de patiënt ervaart en hoe ernstig deze problemen
zijn.
