Anatomie
Introductie anatomie
- Anatomische vlakken
o Mediaanvlak [C] = In het midden doorsnijden, met als resultaat niet identieke
helften.
▪ Sagittaal = Parallelle snee met mediaansectie
o Transverse vlak [D]
o Coronale vlak [E]
- Richting- en positieaanduidingen
o Er zijn in het lichaam ook verschillende richtingen en positieaanduidingen:
▪ Anterior = richting het hoofd (van mens)
▪ Inferior = vanuit beneden richting hoofd
▪ Superior = voorzijde
▪ Posterior = achterzijde
o Zelfde positieaanduidingen, maar andere naam:
▪ Craniaal
▪ Caudaal
▪ Ventraal
▪ Dorsaal
, o Bij een doorsnede wordt altijd beredeneerd van de voeten naar de hoofdkant
(tenzij anders aangegeven)!
o Dus bij een transverse doorsnede kijk je altijd vanaf de onderkant in het
lichaam, waardoor links op de afbeelding in werkelijkheid rechts is.
Thema I: Embryologie
- Teratogenen
o Teratogeen is de eigenschap van een stof of een ziekte om bij een foetus
afwijkingen te veroorzaken als de moeder tijdens zwangerschap met de stof
in aanraking komt, deze inneemt of inademt, dan wel de ziekte doormaakt.
o Medicijnen, chemicaliën, infectie, straling etc.
▪ Van belang:
• Dosis
• Genetische aanleg
• Gevoelige periode
- Gametogenese
o Gametogenese is vorming (genesis) van mannelijke en vrouwelijke gameten
(geslachtelijke voortplantingscellen), dus ontwikkeling van geslachtscellen.
,- Bevruchting
o De bevruchting is de samensmelting tussen en eicel en een spermacel.
o De eicel zit in een schilletje: Zona pellucida
▪ Hier moet de spermacel doorheen, dit doen ze met speciale enzymen
▪ Na bevruchting verandert dit membraan van de eicel, dusdanig dat
andere spermacellen niet meer kunnen binden aan de eicel
=> Corticale reactie
o Twee haploïde geslachtscellen vormen uiteindelijk weer een diploïde
▪ Dit eencellige embryo noemen we een zygote (bevruchte eicel)
▪ De zygote gaat vervolgens delen (klievingsdelingen, 1->2->4->8 etc.),
maar het embryo groeit niet, omdat het nog in de zona pellucida zit
o Een bevruchte eicel ondergaat dus een periode van 5 dagen klievingdelingen
▪ Tijdens de delingen ontstaat er een holte: Blastocystholte
▪ Als de zygote in de uterus terecht komt, gaat de zona pellucida eraf
zodat de eicel kan implanteren
• Als de zona pellucida er te vroeg af gaat, kan dat een
buitenbaarmoederlijke zwangerschap veroorzaken
▪ Rode deel = Trofoblast, wat uiteindelijk niet gaat bijdragen aan het
mens dat gaat ontstaan.
▪ Blauwe cellen, embryoblast, gaat het embryo vormen
▪ De trofoblast gaat het uterusweefsel invateren, en gaat in de wand
van de baarmoeder zitten = Implantatie
Het embryo wordt dan helemaal opgenomen in de wand van de
baarmoeder, niet in de holte.
Tijdens dat het embryo wordt opgenomen in de baarmoederwand,
ontstaat er een nieuwe holte in de embryoblast: amnionholte
, o Ook wordt de embryoblast opgedeeld in twee lagen:
▪ De blauwe embryoblastcellen heten vanaf dat moment: epiblast
(aan de kant van de amnionholte)
▪ De gele embryoblastcellen heten vanaf dat moment: hypoblast
(aan de kant van de blastocyt holte)
o Als je van boven op de epiblastlaag kijkt, zie je het oropharyngeale
membraan, cloacale membraan en de primitieve streep.
▪ Het oropharyneale membraan gaat de craniale kant van het embryo
vormen,
Het cloacale membraan de caudale kant
o Als we naar de dwarsdoorsnede van het embryo kijken, zie je de primitieve
streep liggen, en dat de epiblastcellen in het midden wegvallen in de laag van
de hypoblast.
▪ De hypoblastcellen worden dan alsware naar de zijkant geduwd, en
vanaf dat moment noemen we hypoblast endoderm
Introductie anatomie
- Anatomische vlakken
o Mediaanvlak [C] = In het midden doorsnijden, met als resultaat niet identieke
helften.
▪ Sagittaal = Parallelle snee met mediaansectie
o Transverse vlak [D]
o Coronale vlak [E]
- Richting- en positieaanduidingen
o Er zijn in het lichaam ook verschillende richtingen en positieaanduidingen:
▪ Anterior = richting het hoofd (van mens)
▪ Inferior = vanuit beneden richting hoofd
▪ Superior = voorzijde
▪ Posterior = achterzijde
o Zelfde positieaanduidingen, maar andere naam:
▪ Craniaal
▪ Caudaal
▪ Ventraal
▪ Dorsaal
, o Bij een doorsnede wordt altijd beredeneerd van de voeten naar de hoofdkant
(tenzij anders aangegeven)!
o Dus bij een transverse doorsnede kijk je altijd vanaf de onderkant in het
lichaam, waardoor links op de afbeelding in werkelijkheid rechts is.
Thema I: Embryologie
- Teratogenen
o Teratogeen is de eigenschap van een stof of een ziekte om bij een foetus
afwijkingen te veroorzaken als de moeder tijdens zwangerschap met de stof
in aanraking komt, deze inneemt of inademt, dan wel de ziekte doormaakt.
o Medicijnen, chemicaliën, infectie, straling etc.
▪ Van belang:
• Dosis
• Genetische aanleg
• Gevoelige periode
- Gametogenese
o Gametogenese is vorming (genesis) van mannelijke en vrouwelijke gameten
(geslachtelijke voortplantingscellen), dus ontwikkeling van geslachtscellen.
,- Bevruchting
o De bevruchting is de samensmelting tussen en eicel en een spermacel.
o De eicel zit in een schilletje: Zona pellucida
▪ Hier moet de spermacel doorheen, dit doen ze met speciale enzymen
▪ Na bevruchting verandert dit membraan van de eicel, dusdanig dat
andere spermacellen niet meer kunnen binden aan de eicel
=> Corticale reactie
o Twee haploïde geslachtscellen vormen uiteindelijk weer een diploïde
▪ Dit eencellige embryo noemen we een zygote (bevruchte eicel)
▪ De zygote gaat vervolgens delen (klievingsdelingen, 1->2->4->8 etc.),
maar het embryo groeit niet, omdat het nog in de zona pellucida zit
o Een bevruchte eicel ondergaat dus een periode van 5 dagen klievingdelingen
▪ Tijdens de delingen ontstaat er een holte: Blastocystholte
▪ Als de zygote in de uterus terecht komt, gaat de zona pellucida eraf
zodat de eicel kan implanteren
• Als de zona pellucida er te vroeg af gaat, kan dat een
buitenbaarmoederlijke zwangerschap veroorzaken
▪ Rode deel = Trofoblast, wat uiteindelijk niet gaat bijdragen aan het
mens dat gaat ontstaan.
▪ Blauwe cellen, embryoblast, gaat het embryo vormen
▪ De trofoblast gaat het uterusweefsel invateren, en gaat in de wand
van de baarmoeder zitten = Implantatie
Het embryo wordt dan helemaal opgenomen in de wand van de
baarmoeder, niet in de holte.
Tijdens dat het embryo wordt opgenomen in de baarmoederwand,
ontstaat er een nieuwe holte in de embryoblast: amnionholte
, o Ook wordt de embryoblast opgedeeld in twee lagen:
▪ De blauwe embryoblastcellen heten vanaf dat moment: epiblast
(aan de kant van de amnionholte)
▪ De gele embryoblastcellen heten vanaf dat moment: hypoblast
(aan de kant van de blastocyt holte)
o Als je van boven op de epiblastlaag kijkt, zie je het oropharyngeale
membraan, cloacale membraan en de primitieve streep.
▪ Het oropharyneale membraan gaat de craniale kant van het embryo
vormen,
Het cloacale membraan de caudale kant
o Als we naar de dwarsdoorsnede van het embryo kijken, zie je de primitieve
streep liggen, en dat de epiblastcellen in het midden wegvallen in de laag van
de hypoblast.
▪ De hypoblastcellen worden dan alsware naar de zijkant geduwd, en
vanaf dat moment noemen we hypoblast endoderm
