Samenvatting - Natuurwetenschappen Naturalis 6 Deel 3 en 4

Thema 1 : erfelijkheid


1. De celkern


Definitie erfelijk materiaal
 Het erfelijk materiaal van een cel bevindt zich in de celkern
 Het chromatine bevat eiwitten (histonen) dat omgeven is door DNA
 DNA = desoxyribonucleïnezuur


Definitie gen
 Het onderdeel van een chromosoom waarin de DNA-informatie of aanleg tot een
bepaald erfelijk kenmerk aanwezig is.
 Bv. Het gen voor de kleur van de ogen, het gen voor de kleur van het haar
 Niet alle DNA-materiaal in de cel heeft een coderende functie



2. Chromosomen

Definitie chromosoom
 Een chromosoom bestaat uit een zeer compact opgerolde sliert DNA
 Erfelijke kenmerken zijn opgeslagen in chromosomen
 Voorstelling chromosoom !


Het aantal chromosomen
 Het aantal heeft niets te maken met de grootte van het organisme
 Mens : 46 chromosomen en 23 chromosomenparen


Definitie homologe chromosomen
 De chromosomen zijn twee aan twee gelijk
 = autosomen


Definitie heterosomen
 Wanneer paren van elkaar verschillen
 Bv. Geslachtschromosomen (vrouw: xx & man: xy)

, Diploïde cel
 2n chromosomen


Haploïde cel
 n chromosomen (kan even en oneven zijn)
 voortplantingscellen of gameten


Definitie karyogram
 de chromosomen worden geschikt per paar en per grootte. Dit gebeurt bijvoorbeeld
om het geslacht van een ongeboren baby na te gaan of chromosomale afwijkingen
op te sporen.


Definitie genoom
 het geheel aan erfelijke informatie dat in de cel voorkomt


P47 tekeningen :




3. De DNA-structuur


Bouw van DNA
 Ontdekt door Francis Crick en James Watson
 DNA = nucleotide
 3 delen DNA
o Suiker (desoxyribose)
o Fosfaatgroep
o N-houdende base (stikstof)