Dit is dyslexie: Achtergrond en aanpak
Prof. Dr. Aryan van der Leij
Deel 1 Verschijnsel
1. Wat is dyslexie?
Dyslexie: Een hardnekkige stoornis in het lezen en spellen. Het verwerken van teksten verloopt
traag vanwege het gebrek aan leestechniek op woordniveau. Het produceren van teksten gaat
gepaard met veel spelfouten en de teksten vertonen vaak een gebrekkige zinsbouw.
Elementen die vaker voorkomen bij een dyslexiegeval:
- In groep 3 is leren lezen en spellen moeilijk terwijl in de kleuterklas goed meegekomen
wordt.
- Er gaat bij ouders een belletje rinkelen: in de familie hebben er meer mensen last van.
Hoe uit dyslexie zich?
Problemen bij: Zijn te merken bij: Hebben als gevolg:
Automatiseren van technisch Aanleren en snel en Weinig aandacht voor
lezen nauwkeurig herkennen van betekenis, intonatie en
geschreven woorden. zinsmelodie. Het lezen van
ondertitels (tv) geeft
problemen.
Spellen Aanleren en nauwkeurig Veel spelfouten en grote
produceren van de problemen bij het maken van
schrijfwijze van woorden. dictees.
Begrijpend lezen Lezen, leren en begrijpen van Problemen bij:
teksten. - Multitasking;
- snel lezen;
- terugspringen naar de
hoofdgedachte;
- Woordbeeld, zinsbeeld
en tekstbeeld minder;
- Begrijpen van teksten;
- Interpretatie van de
tekst.
Strategisch schrijven Formuleren van teksten Vloeiend proces van schrijven
gaat langzamer, daardoor
meer tijd nodig en meer kans
op fouten.
Visualisering van de Luisteren naar teksten en Visualisering van voorgelezen
klankvorm rijtjes en regels leren. tekst werkt bij dyslectici niet
automatisch. Luisteren en
aantekeningen maken
(multitasking) is ook moeilijk.
Taalvaardigheid Mondelinge en schriftelijke Spreken in kortere zinnen,
uitdrukkingsvaardigheid. geringe
woordenschatontwikkeling,
problemen met woordvinding.
Aandacht en concentratie Bestuderen van teksten en Schriftelijk werk moeite
schriftelijk werk, Het leren energie aandacht
van proefwerken, toetsen en verslappen afleiding.
examens.
Sociaal-emotionele problemen Ondanks grote inspanning Zelfvertrouwen kan onder
matige resultaten. druk komen. Onzekerheid
Prof. Dr. Aryan van der Leij
Deel 1 Verschijnsel
1. Wat is dyslexie?
Dyslexie: Een hardnekkige stoornis in het lezen en spellen. Het verwerken van teksten verloopt
traag vanwege het gebrek aan leestechniek op woordniveau. Het produceren van teksten gaat
gepaard met veel spelfouten en de teksten vertonen vaak een gebrekkige zinsbouw.
Elementen die vaker voorkomen bij een dyslexiegeval:
- In groep 3 is leren lezen en spellen moeilijk terwijl in de kleuterklas goed meegekomen
wordt.
- Er gaat bij ouders een belletje rinkelen: in de familie hebben er meer mensen last van.
Hoe uit dyslexie zich?
Problemen bij: Zijn te merken bij: Hebben als gevolg:
Automatiseren van technisch Aanleren en snel en Weinig aandacht voor
lezen nauwkeurig herkennen van betekenis, intonatie en
geschreven woorden. zinsmelodie. Het lezen van
ondertitels (tv) geeft
problemen.
Spellen Aanleren en nauwkeurig Veel spelfouten en grote
produceren van de problemen bij het maken van
schrijfwijze van woorden. dictees.
Begrijpend lezen Lezen, leren en begrijpen van Problemen bij:
teksten. - Multitasking;
- snel lezen;
- terugspringen naar de
hoofdgedachte;
- Woordbeeld, zinsbeeld
en tekstbeeld minder;
- Begrijpen van teksten;
- Interpretatie van de
tekst.
Strategisch schrijven Formuleren van teksten Vloeiend proces van schrijven
gaat langzamer, daardoor
meer tijd nodig en meer kans
op fouten.
Visualisering van de Luisteren naar teksten en Visualisering van voorgelezen
klankvorm rijtjes en regels leren. tekst werkt bij dyslectici niet
automatisch. Luisteren en
aantekeningen maken
(multitasking) is ook moeilijk.
Taalvaardigheid Mondelinge en schriftelijke Spreken in kortere zinnen,
uitdrukkingsvaardigheid. geringe
woordenschatontwikkeling,
problemen met woordvinding.
Aandacht en concentratie Bestuderen van teksten en Schriftelijk werk moeite
schriftelijk werk, Het leren energie aandacht
van proefwerken, toetsen en verslappen afleiding.
examens.
Sociaal-emotionele problemen Ondanks grote inspanning Zelfvertrouwen kan onder
matige resultaten. druk komen. Onzekerheid
