6.2 Kringlopen
Leerdoelen
Je kunt de koolstofkringloop en stikstofkringloop in hoofdlijnen beschrijven en
schema’s ervan interpreteren.
Koolstofkringloop
1. Producenten nemen CO2 op. Ze assimileren
dissimileren of opslaan.
2. Consument eet producent neemt
organische stoffen op dissimilatie of omzetting
dierlijke organische stoffen of uitgescheiden.
3. Reducenten eten dode resten (dieren/planten)
en uitwerpselen. Die dissimileren de organische
stoffen tot anorganische stoffen CO2 komt vrij.
4. Producenten nemen CO2 weer op.
Deze kringloop is na max. een paar honderd jaar
rond kortlopende kringloop. Als organische
stoffen gedeeltelijk door anaerobe bacteriën
worden afgebroken, kunnen fossiele brandstoffen ontstaan. Zijn miljoenen jaren geleden
gevormd en opgeslagen C komt nu pas weer in
koolstofkringloop door verbranding langlopende
kringloop.
Stikstofkringloop
1. Planten nemen stikstof op uit de bodem in de
vorm van nitraationen. Ze gebruiken stikstof om
organische stoffen te vormen (aminozuren/eiwitten):
stikstofassimilatie.
2. Dieren eten planten plantaardige eiwitten
afebroken tot aminozuren maakt er eiwitten van.
Een ander deel van plantaardige eiwitten afgebroken
waarbij ammoniak (NH3) vrijkomt.
Waterdieren: scheiden NH3 uit met urine in water
Landdieren: zetten om in urinezuur of ureum en
scheiden het uit met urine.
Eiwitten in detritus en afbraakproducten van eiwitten in urine opgenomen door rottings-
en urobacteriën dissimilatie NH3 = ammonificatie. Deel van de ammoniak verdwijnt als
gas in de lucht, ook bij dode dieren. Grootste deel van NH3 wordt in (bodem)water omgezet
in ammoniumionen (NH4 +), wordt niet veel opgenomen door planten.
Meeste NH4+: omgezet door nitrietbacteriën in nitrietionen (NO 2-) omgezet door
nitraatbacteriën in nitraationen (NO3-). Nitrificatie: proces van ammonium + zuurstof o.a.
, nitriet en dan met zuurstof wordt omgezet in nitraat. Nitriet- en nitraatbacteriën:
nitrificerende bacteriën.
Bij bodems met weinig zuurstof zijn denitrificerende bacteriën actief. Ze breken met
nitraationen ipv zuurstof organische stoffen af ontstaan stikstofgas dat in de lucht gaat en
zuurstof dat deels wordt opgenomen door wortels: denitrificatie bodem armer aan
stikstofhoudende ionen ongunstig voor planten. Bij zuurstofarme bodems.
Stikstofbinding
Stikstofbindende bacteriën nemen gasvormig stikstof op en splitsen (mbv enzym
notrogenese) N2 in twee x N, die gaan zich binden aan H-atomen ontstaan van ammoniak
(NH3): proces heet stikstofbinding. Ammoniak nitraat aminozuren voor planten.
Kan alleen plaatsvinden onder anaerobe omstandigheden.
Knolletjesbacteriën zijn voorbeelden, ze krijgen ook organische stoffen van planten
voor hun stofwisseling en geven hen ammoniumionen of aminozuren. Komen voor
bij vlinderbloemige planten.
Fotochemische stikstoffixatie: gasvormig stikstof wordt gebonden tijdens onweer. Stikstof
reageert dan met ozon (O3), waarbij nitraat (NO3) ontstaat.
Leerdoelen
Je kunt de koolstofkringloop en stikstofkringloop in hoofdlijnen beschrijven en
schema’s ervan interpreteren.
Koolstofkringloop
1. Producenten nemen CO2 op. Ze assimileren
dissimileren of opslaan.
2. Consument eet producent neemt
organische stoffen op dissimilatie of omzetting
dierlijke organische stoffen of uitgescheiden.
3. Reducenten eten dode resten (dieren/planten)
en uitwerpselen. Die dissimileren de organische
stoffen tot anorganische stoffen CO2 komt vrij.
4. Producenten nemen CO2 weer op.
Deze kringloop is na max. een paar honderd jaar
rond kortlopende kringloop. Als organische
stoffen gedeeltelijk door anaerobe bacteriën
worden afgebroken, kunnen fossiele brandstoffen ontstaan. Zijn miljoenen jaren geleden
gevormd en opgeslagen C komt nu pas weer in
koolstofkringloop door verbranding langlopende
kringloop.
Stikstofkringloop
1. Planten nemen stikstof op uit de bodem in de
vorm van nitraationen. Ze gebruiken stikstof om
organische stoffen te vormen (aminozuren/eiwitten):
stikstofassimilatie.
2. Dieren eten planten plantaardige eiwitten
afebroken tot aminozuren maakt er eiwitten van.
Een ander deel van plantaardige eiwitten afgebroken
waarbij ammoniak (NH3) vrijkomt.
Waterdieren: scheiden NH3 uit met urine in water
Landdieren: zetten om in urinezuur of ureum en
scheiden het uit met urine.
Eiwitten in detritus en afbraakproducten van eiwitten in urine opgenomen door rottings-
en urobacteriën dissimilatie NH3 = ammonificatie. Deel van de ammoniak verdwijnt als
gas in de lucht, ook bij dode dieren. Grootste deel van NH3 wordt in (bodem)water omgezet
in ammoniumionen (NH4 +), wordt niet veel opgenomen door planten.
Meeste NH4+: omgezet door nitrietbacteriën in nitrietionen (NO 2-) omgezet door
nitraatbacteriën in nitraationen (NO3-). Nitrificatie: proces van ammonium + zuurstof o.a.
, nitriet en dan met zuurstof wordt omgezet in nitraat. Nitriet- en nitraatbacteriën:
nitrificerende bacteriën.
Bij bodems met weinig zuurstof zijn denitrificerende bacteriën actief. Ze breken met
nitraationen ipv zuurstof organische stoffen af ontstaan stikstofgas dat in de lucht gaat en
zuurstof dat deels wordt opgenomen door wortels: denitrificatie bodem armer aan
stikstofhoudende ionen ongunstig voor planten. Bij zuurstofarme bodems.
Stikstofbinding
Stikstofbindende bacteriën nemen gasvormig stikstof op en splitsen (mbv enzym
notrogenese) N2 in twee x N, die gaan zich binden aan H-atomen ontstaan van ammoniak
(NH3): proces heet stikstofbinding. Ammoniak nitraat aminozuren voor planten.
Kan alleen plaatsvinden onder anaerobe omstandigheden.
Knolletjesbacteriën zijn voorbeelden, ze krijgen ook organische stoffen van planten
voor hun stofwisseling en geven hen ammoniumionen of aminozuren. Komen voor
bij vlinderbloemige planten.
Fotochemische stikstoffixatie: gasvormig stikstof wordt gebonden tijdens onweer. Stikstof
reageert dan met ozon (O3), waarbij nitraat (NO3) ontstaat.
