samenvatting voeren en verzorgen van dieren

LOI Paraveterinair assistent
Voeren en verzorgen van dieren
Samenvatting




H1 Voer en water
H2 Kenmerken diersoorten en dierrassen
H3 Verzorging gezonde en zieke dieren
H4 Diergedrag
H5 Voeren en verzorgen in relatie tot voortplanting
H6 Voortplantingsproces




1

,Hoofdstuk 1 voer en water
Weende-analyse (schematische opbouw van voer)




Voer is opgebouwd uit droge stof en water.
De voedingswaarde van voer moet uit droge stof komen want water bevat geen energie of belangrijke
bestanddelen als mineralen, vetten en koolhydraten.
Zodra een product minder dan 80% droge stof bevat, neemt het risico van (bacterieel) bederf toe -> hoe
vochtiger hoe bederfelijker -> bewaarmethoden: luchtdicht verpakken, invriezen, koelen.

Organische stof = brandbaar (energie), bevat eiwitten, na verbranding blijft anorganische stof (as) over.

Anorganische stof = blijft over na verbranding (as), bevat mineralen en evt verontreinigen

Voedingsstoffen
- Koolhydraten : bestaat uit 2 groepen.
o Zetmeel en suikers: makkelijk verteerbaar, levert snel beschikbare energie
o Ruwe celstof: sommige dieren hebben dit nodig, andere kunnen het niet goed verteren.
Voor planeteneters erg belangrijk (vertering door bacteriën, prikkeling van maag-
darmkanaal).
- Vetten:
o Zijn compacte energie leveranciers.
o Bestaan uit vetzuren, deels essentieel.
o Essentiële vetzuren kan het dier zelf niet aanmaken, maar wel nodig om goed te
functioneren: Linolzuur, linoleenzuur, arachidonzuur. (vooral belangrijk voor de weerstand,
en gezonde huid of vacht of verenkleed). Tekort? -> droge, dorre vacht.
o Vetten zijn nodig omdat:
 Leveren compacte energie
 Bevatten essentiële vetzuren
 Zitten aantal vitamines in opgelost
 Voor een deel van de dieren verhogen ze de smakelijkheid van het voer

2

,- Eiwitten :
o Opgebouwd uit aminozuren, de bouwstenen van eiwit.
o Hoe hoger het aantal essentiële aminozuren in het eiwit, hoe hoger de kwaliteit van dit
eiwit.
o De verteerbaarheid van het eiwit zegt iets over het percentage eiwit dat kan worden
afgebroken in de darm tot aminozuren -> deze kunnen worden opgenomen in het bloed.
- Mineralen :
o Bouwstof voor cellen
o Hulpstof bij de enzymsystemen
o Belangrijk voor de vochtverdeling in het lichaam
o Onder te verdelen in macro- en micro-elementen (of spore-elementen)
 Macro-elementen: heeft het dier het meest van nodig. (Natrium, Kalium, Calcium,
Fosfor, Magnesium, Ijzer, Chloor en Zwavel)
 Micro-elementen: heeft het dier minder van nodig. (Koper, Fluor, Kobalt, Selenium,
Jodium en Zink)
- Vitamines : zijn te onderscheiden in 2 groepen:
o Vet oplosbaar: vitamine A,D,E,K
In het vet van voedingsmiddelen, kunnen in lichaam worden opgeslagen
o Wateroplosbaar: vitamine B,C
In het vocht van voedingsmiddelen, kunnen niet goed in lichaam worden opgeslagen
- Water:
o Nodig voor chemische omzettingen in de cellen
o Is bouwstof (60/70% vh lichaam bestaat uit water)
o Zorgt voor warmteregulatie
o Nodig voor transport van voedingsstoffen en afvalstoffen.
o Nodig bij de melkvorming

- Grondstoffen:
o Granen:
 Hoog gehalte zetmeel
 Laag gehalte eiwit, vet ruwe celstof, mineralen, vitamines.
 Laag Calciumgehalte, soms hoog fosforgehalte
 Worden vooral gebruikt vanwege veel zetmeel en dus energie
o Peulvruchten:
 Hoog eiwitgehalte
o Oliehoudende zaden:
 Veel vet en eiwit, weinig zetmeel
 Bevatten meer mineralen dan granen
- Bijproducten:
o Bij de verwerking van grondstoffen (zoals granen, peulvruchten, zaden en suikerbieten)
ontstaan bijproducten:
 Zemelen: veel ruwe celstof, eiwit, mineralen en vitamines (verwerking meel tot
bloem)
 Sojaschroot: veel eiwit, energie en goed verteerbaar (verwerking zaden tot olie)
 Pulp: hoog energiewaarde, lage eiwitwaarde (verwerking suiker naar suikerbiet)
 Melasse: bindmiddel en smaakmaker, zoet (verwerking suikerbieten of rietsuiker)



3

,  Tapioca: veel energie, weinig eiwit en vervanger van granen (wortels van
cassaveplant)

Soorten diervoer
- Ruwvoer en krachtvoer
o Ruwvoer:
 Heeft structuurwaarde: gehalte aan ruwe celstof en grofstengeligheid
 Draagt bij herkauwers bij aan het herkauwproces en de werking van de voormagen
 Voorbeelden: hooi, kuilgras, stro en snijmais
o Krachtvoer:
 Hoog energie gehalte per gram droge stof
 Voorbeeld: bietenpulp, bierbostel, winterwortels, sojaschroot
 Mengvoer valt ook onder krachtvoer: brok die bestaat uit verschillende grondstoffen
(= samengesteld voer)

- Enkelvoudig en gemengd voer
o Enkelvoudig voer:
 Bestaat uit slechts één product bijv maiskorrels, gerst of grasbrok.
o Gemengd voer (samengesteld voer):
 Samengesteld uit verschillende producten, bij graanmengsel.
 Nadeel: dieren kunnen selecteren daardoor eenzijdige voeding binnenkrijgen
 Voorbeelden: konijnenkorrel, leghennenkorrel, caviakorrel

- Volledig en onvolledig voer
o Volledig voer:
 Kant en klaar, afgestemd op behoefte (brokken/blikvoer), geen aanvulling nodig.
o Onvolledig voer:
 Moet worden aangevuld met andere producten of grondstoffen
 Niet afgestemd
 Bijv diepvriesproducten voor de hond zoals hart of pens
 Bedoeld als tussendoortje of basis om zelf samen te stellen

- Voedseldieren
o Vooral reptielen eten voedseldieren
o Voorbeeld: muizen, ratten en hamsters.
o Moeten van goed kwaliteit zijn en goede mineralensamenstelling hebben
o Evt verrijken met minderalen
o Maag van voedseldier goed gevuld, dan kan reptiel deze ook goed benutten
o Soms bijvoeren met gesneden groenten en vruchten (vers en goed gewassen)

Dieetvoeding
Nierproblemen :

- Vanaf 5 jaar neemt de nierfunctie af (honden en katten)
- Test aan de hand van ureum en creatinine waarden in het bloed.
- Nierproblemen = giftige stoffen worden onvoldoende gescheiden
o Polydipsie (veel drinken)

4