Recht & Ethiek Kennisclips
Week 1
Grondrechten
Internationaal:
Verdragen met andere landen
Afspraken die landen onderling hebben gemaakt en gelden voor de burgers.
Nationaal:
Wetten en regels die gelden voor Nederland
1. Grondrechten
Staan in internationale verdragen, maar ook zijn er Nederlandse grondrechten. Deze
zijn opgenomen in de grondwet. Grondrechten zijn de meest fundamentele rechten
van een mens.
2. Wetten
o Wet in formele zin -> gemaakt door de regering, 2 e en 1e kamer
o Wet in materiële zin -> gemaakt door bijv. gemeente
3. Jurisprudentie
Uitspraak van een rechter. Kan worden gemaakt door de Hoge Raad, het
gerechtshof en de kantonrechter.
4. Gewoonterecht
Alles wat je met elkaar afspreekt, maar wat niet is vastgelegd.
Volgorde van het recht:
1. Internationaal recht
2. Grondrechten
3. Wetten
4. Jurisprudentie
5. Gewoonterecht
Klassieke grondrechten (art. 1 t/m 18 Gw).
Sociale grondrechten zijn de grondrechten die juist diezelfde overheid een opdracht geven aan de
slag te gaan voor de burger (art. 19 t/m 23 Gw).
Er is geen vaste rangorde in grondrechten. Zo kan het botsen. Het is aan de rechter welke
grondrecht voorgaat.
Week 2
Portretrecht
Het portretrecht is vastgelegd in de Auteurswet (art. 19, 20, 21 Aw). Het valt onder het intellectueel
eigendomsrecht.
“Een afbeelding van het gelaat van een persoon met of zonder die van verdere lichaamsdelen, op
welke wijze zij ook is vervaardigd.”
Een afbeelding is een portret als een persoon herkenbaar is.
, Twee soorten portretten:
1. Portret in opdracht (art. 19 en 20 Aw)
Degene die op het portret staat heeft gevraagd om hem/haar/hen vast te leggen. De maker
mag niet:
o De foto verkopen (zonder toestemming van de geportretteerde)
o Extra afdrukken maken (zonder toestemming van de geportretteerde)
De geportretteerde mag zelf ook niet de foto verkopen zonder met de maker te overleggen
(auteursrecht).
2. Portret niet in opdracht (Art. 21 Aw)
De maker mag deze foto wel verkopen en verder dingen mee doen. Je kan als
geportretteerde hier wel wat mee, als de foto wordt gebruikt waarvoor die niet bedoeld is,
andere context. Dit kan alleen als je een redelijk belang hebt.
Verzilverbare populariteit, dit komt vooral voor bij bekende mensen. Bij een portret niet in opdracht
kan je er alles mee doen als maker, behalve als je (per ongeluk) bekende mensen erop hebt staan.
Nu mag je die foto niet gebruiken voor commerciële doeleinden.
Een quit claim is een toestemmingsformulier (contract) waarbij je van tevoren afspreekt wat je met
foto’s mag doen. Dit is duidelijkheid voor de maker en de geportretteerde.
Auteursrecht
Het auteursrecht valt onder het intellectuele eigendomsrecht (IE-recht).
De maker:
De oorspronkelijke maker (art. 1 Aw)
Meerdere makers en verzamelaar (art. 5 Aw)
Opdrachtgeven (art. 6 Aw)
Werkgever (art. 7 Aw)
Als maker kan je je exploitatierechten ook overdragen aan iemand anders. Hierbij sluiten beide
partijen een licentiecontract.
Het werk:
‘Werk’ van letterkunde, wetenschap of kunst (Art. 10 Aw)
Bescherming op basis van de Aw alleen als het werk:
o Een eigen, oorspronkelijk karakter heeft (geen kopie, namaak)
o Het persoonlijke stempel van de maker draagt
Het belang van de auteurswet: een verbodswet die de maker beschermt tegen inbreuk.
Auteursrecht is niet oneindig:
70 jaar na de dood van de makers (mens)
70 jaar na de eerste openbaarmaking (bedrijf)
Public Domain/Publiek Domein, daar staan de vervallen auteursrechten in.
Week 1
Grondrechten
Internationaal:
Verdragen met andere landen
Afspraken die landen onderling hebben gemaakt en gelden voor de burgers.
Nationaal:
Wetten en regels die gelden voor Nederland
1. Grondrechten
Staan in internationale verdragen, maar ook zijn er Nederlandse grondrechten. Deze
zijn opgenomen in de grondwet. Grondrechten zijn de meest fundamentele rechten
van een mens.
2. Wetten
o Wet in formele zin -> gemaakt door de regering, 2 e en 1e kamer
o Wet in materiële zin -> gemaakt door bijv. gemeente
3. Jurisprudentie
Uitspraak van een rechter. Kan worden gemaakt door de Hoge Raad, het
gerechtshof en de kantonrechter.
4. Gewoonterecht
Alles wat je met elkaar afspreekt, maar wat niet is vastgelegd.
Volgorde van het recht:
1. Internationaal recht
2. Grondrechten
3. Wetten
4. Jurisprudentie
5. Gewoonterecht
Klassieke grondrechten (art. 1 t/m 18 Gw).
Sociale grondrechten zijn de grondrechten die juist diezelfde overheid een opdracht geven aan de
slag te gaan voor de burger (art. 19 t/m 23 Gw).
Er is geen vaste rangorde in grondrechten. Zo kan het botsen. Het is aan de rechter welke
grondrecht voorgaat.
Week 2
Portretrecht
Het portretrecht is vastgelegd in de Auteurswet (art. 19, 20, 21 Aw). Het valt onder het intellectueel
eigendomsrecht.
“Een afbeelding van het gelaat van een persoon met of zonder die van verdere lichaamsdelen, op
welke wijze zij ook is vervaardigd.”
Een afbeelding is een portret als een persoon herkenbaar is.
, Twee soorten portretten:
1. Portret in opdracht (art. 19 en 20 Aw)
Degene die op het portret staat heeft gevraagd om hem/haar/hen vast te leggen. De maker
mag niet:
o De foto verkopen (zonder toestemming van de geportretteerde)
o Extra afdrukken maken (zonder toestemming van de geportretteerde)
De geportretteerde mag zelf ook niet de foto verkopen zonder met de maker te overleggen
(auteursrecht).
2. Portret niet in opdracht (Art. 21 Aw)
De maker mag deze foto wel verkopen en verder dingen mee doen. Je kan als
geportretteerde hier wel wat mee, als de foto wordt gebruikt waarvoor die niet bedoeld is,
andere context. Dit kan alleen als je een redelijk belang hebt.
Verzilverbare populariteit, dit komt vooral voor bij bekende mensen. Bij een portret niet in opdracht
kan je er alles mee doen als maker, behalve als je (per ongeluk) bekende mensen erop hebt staan.
Nu mag je die foto niet gebruiken voor commerciële doeleinden.
Een quit claim is een toestemmingsformulier (contract) waarbij je van tevoren afspreekt wat je met
foto’s mag doen. Dit is duidelijkheid voor de maker en de geportretteerde.
Auteursrecht
Het auteursrecht valt onder het intellectuele eigendomsrecht (IE-recht).
De maker:
De oorspronkelijke maker (art. 1 Aw)
Meerdere makers en verzamelaar (art. 5 Aw)
Opdrachtgeven (art. 6 Aw)
Werkgever (art. 7 Aw)
Als maker kan je je exploitatierechten ook overdragen aan iemand anders. Hierbij sluiten beide
partijen een licentiecontract.
Het werk:
‘Werk’ van letterkunde, wetenschap of kunst (Art. 10 Aw)
Bescherming op basis van de Aw alleen als het werk:
o Een eigen, oorspronkelijk karakter heeft (geen kopie, namaak)
o Het persoonlijke stempel van de maker draagt
Het belang van de auteurswet: een verbodswet die de maker beschermt tegen inbreuk.
Auteursrecht is niet oneindig:
70 jaar na de dood van de makers (mens)
70 jaar na de eerste openbaarmaking (bedrijf)
Public Domain/Publiek Domein, daar staan de vervallen auteursrechten in.
