Sociologie 5: sociale structuur
1. Wat is een sociale structuur
De structurele pijler is de tweede component van de maatschappelijke organisatie. Sociale structuur
kan zich maar ontwikkelen als mensen voortdurend en regelmatig interacteren met elkaar. De
culturele component gat over verwachtingen die mensen naar elkaar toe ontwikkelen door interactie.
De structurele component gaat over de vorm waarin sociaal handelen van mensen gestalte krijgt.
Doordat je met anderen in allerlei groeperingen te maken hebt zullen er verwachtingen ontwikkelen
naar het gedrag van die anderen en omgekeerd. Handelen met anderen wordt na verloop van tijd niet
meer vrijblijvend, er komt een patroon, het samenleven krijgt een zekere vorm/structuur. Sociale
structuur verwijst naar het netwerk van sociale relaties dat zich tussen mensen ontwikkelt.
We kunnen dit vergelijken met het bouwen van een muur waarbij de bakstenen losse elementen zijn
maar wanneer ze op een specifieke manier worden geordend dan komt er een structuur en is het geen
verzameling van losse bakstenen meer, maar wordt er een geheel gevormd.
2. Componenten van een sociale structuur
Een sociale structuur is een geheel, maar toch opgebouwd uit elementen. De eerste dimensie waaruit
je de componenten kunt beschouwen wordt gevormd door de positionele dimensie. Daarnaast roepen
de verhoudingen die je t.o.v. anderen hebt, een aantal verwachtingen naar je gedrag op die te maken
hebben met culturele elementen. Dit vormt de 2e dimensie.
2.1 Positionele dimensie
In een sociale structuur (netwerk va sociale relaties) nemen mensen een sociale positie in t.o.v. elkaar.
2.1.1 Sociale positie en positieset
De positie geeft de verhouding aan waarin jij je bevindt t.a.v. anderen. Het is dus de plaats die je
inneemt in een sociale structuur en moet los gezien worden van de persoon. Mensen nemen
verschillende sociale posities in doordat ze deel uitmaken van meerdere groeperingen en ze
daarbinnen een bepaalde plaats innemen. Positieset is het geheel van sociale posities die een persoon
op een bepaald moment inneemt. Aan elke sociale positie zijn rechten en verplichten verbonden.
2.1.2 Verwerven van sociale posities
Verschillende manieren om posities te verwerven:
Toegewezen sociale posities
In deze positie kom je terecht zonder zelf enige invloed daarop te hebben.
Vb. man/vrouw, arm/rijk
Verworven sociale posities
In bepaalde posities kom je terecht waarbij je zelf een bepaalde mate van invloed hebt gehad
door bijvoorbeeld te kiezen voor sociaal werk en er hard voor te werken.
Niet alle verworven posities zijn in dezelfde mate verworven, sommigen worden erbij genomen zoals
wanneer je trouwt dan kies je voor echtgenote, maar kan je ook moeder en huisvrouw worden.
1. Wat is een sociale structuur
De structurele pijler is de tweede component van de maatschappelijke organisatie. Sociale structuur
kan zich maar ontwikkelen als mensen voortdurend en regelmatig interacteren met elkaar. De
culturele component gat over verwachtingen die mensen naar elkaar toe ontwikkelen door interactie.
De structurele component gaat over de vorm waarin sociaal handelen van mensen gestalte krijgt.
Doordat je met anderen in allerlei groeperingen te maken hebt zullen er verwachtingen ontwikkelen
naar het gedrag van die anderen en omgekeerd. Handelen met anderen wordt na verloop van tijd niet
meer vrijblijvend, er komt een patroon, het samenleven krijgt een zekere vorm/structuur. Sociale
structuur verwijst naar het netwerk van sociale relaties dat zich tussen mensen ontwikkelt.
We kunnen dit vergelijken met het bouwen van een muur waarbij de bakstenen losse elementen zijn
maar wanneer ze op een specifieke manier worden geordend dan komt er een structuur en is het geen
verzameling van losse bakstenen meer, maar wordt er een geheel gevormd.
2. Componenten van een sociale structuur
Een sociale structuur is een geheel, maar toch opgebouwd uit elementen. De eerste dimensie waaruit
je de componenten kunt beschouwen wordt gevormd door de positionele dimensie. Daarnaast roepen
de verhoudingen die je t.o.v. anderen hebt, een aantal verwachtingen naar je gedrag op die te maken
hebben met culturele elementen. Dit vormt de 2e dimensie.
2.1 Positionele dimensie
In een sociale structuur (netwerk va sociale relaties) nemen mensen een sociale positie in t.o.v. elkaar.
2.1.1 Sociale positie en positieset
De positie geeft de verhouding aan waarin jij je bevindt t.a.v. anderen. Het is dus de plaats die je
inneemt in een sociale structuur en moet los gezien worden van de persoon. Mensen nemen
verschillende sociale posities in doordat ze deel uitmaken van meerdere groeperingen en ze
daarbinnen een bepaalde plaats innemen. Positieset is het geheel van sociale posities die een persoon
op een bepaald moment inneemt. Aan elke sociale positie zijn rechten en verplichten verbonden.
2.1.2 Verwerven van sociale posities
Verschillende manieren om posities te verwerven:
Toegewezen sociale posities
In deze positie kom je terecht zonder zelf enige invloed daarop te hebben.
Vb. man/vrouw, arm/rijk
Verworven sociale posities
In bepaalde posities kom je terecht waarbij je zelf een bepaalde mate van invloed hebt gehad
door bijvoorbeeld te kiezen voor sociaal werk en er hard voor te werken.
Niet alle verworven posities zijn in dezelfde mate verworven, sommigen worden erbij genomen zoals
wanneer je trouwt dan kies je voor echtgenote, maar kan je ook moeder en huisvrouw worden.
