Samenvatting Journalism Studies
DEEL I: Het brede plaatje
Opzet cursus: er wordt stapsgewijs uitgezoomd van de individuele journalist naar zijn/haar werkplek in een
nieuwsorganisatie, om daarna de samenleving waarin de journalist een rol van belang speelt te bestuderen.
0. Inleiding
0.1 Iedereen is journalist
De grote klacht van journalisten vandaag de dag is de enorme tijdsdruk. Deze zorgt er nl. voor dat een groot
deel van de kranten routinematig wordt overgenomen uit het PR-net. De tips die een wetenschapsjournalist
aan een onderzoeker geeft hebben dan ook te maken met het besparen van werk (journalist wil tijd winnen):
toegankelijke schrijfstijl, lever de tekst persklaar aan, gebruik goede quotes/foto’s, voeg een factsheet toe,…
0.2 Voorverpakt nieuws
Flat eaarth news (2008): Nick Davies bestudeerde de Britse kwaliteitspers op vlak van het gebruikte bronnen-
materiaal. Hij kwam erachter dat ruim 80-90% van de berichten sporten bevatten van voorverpakt nieuws. Er
zat echter een fout in het onderzoek: Davies beperkte zich tot de vermelding van bronnen. Bovendien telde hij
ook de oprukkende PR-industrie mee (retorische truc). Aan de Cardiff University hebben ze het onderzoek over
gedaan en daar zochten ze ook vergelijkingen met bronnen. Daaruit bleek dat ‘slechts’ de helft gebaseerd was
op aangeleverd nieuws. Al zat er in dit onderzoek ook een fout: ze onderzochten slechts 2 weken van de
berichtgeving. Dat is niet representatief: slechte steekproef.
Churnalism: nieuws opkloppen zonder zelf iets bij de dragen (voorgekauwd nieuws).
Pro:
- Zolang de informatie correct is, is het niet erg dat het wordt overgenomen.
- Het gaat niet anders met de tijdsdruk (vraag van de maatschappij: vicieuze cirkel).
Contra:
- Er worden misschien dingen achterwege gelaten (te weinig onderzoeksjournalistiek).
- Organisaties zonder PR-afdeling worden benadeeld.
Bedenkingen:
- Het is normaal dat een journalist gebruik maakt van het PR-net, maar hij/zij moet kritisch blijven.
- Stroeykens: “Ik pak dingen vrij letterlijk over, maar over het grote bericht doe ik wel research.”
- Belangrijk journalistiek (kwaliteits)criterium: bronnentransparantie (gebeurt niet altijd bij churnalism).
- Verplichte opleiding invoeren vr journalisten is niet de oplossing: schending grondrecht (persvrijheid)*
* Theorie versus de journalistieke praktijk:
Journalist Kris Hoflack heeft kritiek op de bachelors journalistiek: het is praktijk zonder inhoud. De praktijk valt
echter slechtst te leren door er mee bezig te zijn, terwijl het belang van de inhoud heel groot is. Een master
journalistiek is echter wel goed: studenten die al een expertise hebben en nu een vak leren. Bovendien is de
scheidingslijn tussen academisch onderzoek en het dagelijkse werk van journalisten dun.
> Translation model: theoretische dingen vertalen naar praktijkbezigheden en zo zelf tot oplossingen komen.
> Reflective practitioners: praktijk en exademisch inzicht staan op gelijk niveau (niet meegaan in routines).
0.3 Verloren heldenstatus van de journalist
Het beeld van een journalist met heldenstatus is te wijten aan personages zoals:
- Superman (± 1938): Clark Kent -alter ego- werkt op de redactie van The Daily Planet.
- Rita Skeeter (± 2000): sluwe heksenjournalist uit Harry Potter die de dingen altijd verdraait. Er zijn
reeds studies gedaan over de invloed van HP op het imago van de journalistiek (niet altijd causaliteit).
- Kuifje (± 1929): slecht journalistiek voorbeeld, want Kuifje loopt achter het nieuws aan (flat earth
news) en schrijft bovendien niet veel. Hergé zocht gewoon een aanleiding vr een verhaal (~ reporter).
www.ijpc.org: database over beelden van de journalist in films en series (in popular culture).
DEEL I: Het brede plaatje
Opzet cursus: er wordt stapsgewijs uitgezoomd van de individuele journalist naar zijn/haar werkplek in een
nieuwsorganisatie, om daarna de samenleving waarin de journalist een rol van belang speelt te bestuderen.
0. Inleiding
0.1 Iedereen is journalist
De grote klacht van journalisten vandaag de dag is de enorme tijdsdruk. Deze zorgt er nl. voor dat een groot
deel van de kranten routinematig wordt overgenomen uit het PR-net. De tips die een wetenschapsjournalist
aan een onderzoeker geeft hebben dan ook te maken met het besparen van werk (journalist wil tijd winnen):
toegankelijke schrijfstijl, lever de tekst persklaar aan, gebruik goede quotes/foto’s, voeg een factsheet toe,…
0.2 Voorverpakt nieuws
Flat eaarth news (2008): Nick Davies bestudeerde de Britse kwaliteitspers op vlak van het gebruikte bronnen-
materiaal. Hij kwam erachter dat ruim 80-90% van de berichten sporten bevatten van voorverpakt nieuws. Er
zat echter een fout in het onderzoek: Davies beperkte zich tot de vermelding van bronnen. Bovendien telde hij
ook de oprukkende PR-industrie mee (retorische truc). Aan de Cardiff University hebben ze het onderzoek over
gedaan en daar zochten ze ook vergelijkingen met bronnen. Daaruit bleek dat ‘slechts’ de helft gebaseerd was
op aangeleverd nieuws. Al zat er in dit onderzoek ook een fout: ze onderzochten slechts 2 weken van de
berichtgeving. Dat is niet representatief: slechte steekproef.
Churnalism: nieuws opkloppen zonder zelf iets bij de dragen (voorgekauwd nieuws).
Pro:
- Zolang de informatie correct is, is het niet erg dat het wordt overgenomen.
- Het gaat niet anders met de tijdsdruk (vraag van de maatschappij: vicieuze cirkel).
Contra:
- Er worden misschien dingen achterwege gelaten (te weinig onderzoeksjournalistiek).
- Organisaties zonder PR-afdeling worden benadeeld.
Bedenkingen:
- Het is normaal dat een journalist gebruik maakt van het PR-net, maar hij/zij moet kritisch blijven.
- Stroeykens: “Ik pak dingen vrij letterlijk over, maar over het grote bericht doe ik wel research.”
- Belangrijk journalistiek (kwaliteits)criterium: bronnentransparantie (gebeurt niet altijd bij churnalism).
- Verplichte opleiding invoeren vr journalisten is niet de oplossing: schending grondrecht (persvrijheid)*
* Theorie versus de journalistieke praktijk:
Journalist Kris Hoflack heeft kritiek op de bachelors journalistiek: het is praktijk zonder inhoud. De praktijk valt
echter slechtst te leren door er mee bezig te zijn, terwijl het belang van de inhoud heel groot is. Een master
journalistiek is echter wel goed: studenten die al een expertise hebben en nu een vak leren. Bovendien is de
scheidingslijn tussen academisch onderzoek en het dagelijkse werk van journalisten dun.
> Translation model: theoretische dingen vertalen naar praktijkbezigheden en zo zelf tot oplossingen komen.
> Reflective practitioners: praktijk en exademisch inzicht staan op gelijk niveau (niet meegaan in routines).
0.3 Verloren heldenstatus van de journalist
Het beeld van een journalist met heldenstatus is te wijten aan personages zoals:
- Superman (± 1938): Clark Kent -alter ego- werkt op de redactie van The Daily Planet.
- Rita Skeeter (± 2000): sluwe heksenjournalist uit Harry Potter die de dingen altijd verdraait. Er zijn
reeds studies gedaan over de invloed van HP op het imago van de journalistiek (niet altijd causaliteit).
- Kuifje (± 1929): slecht journalistiek voorbeeld, want Kuifje loopt achter het nieuws aan (flat earth
news) en schrijft bovendien niet veel. Hergé zocht gewoon een aanleiding vr een verhaal (~ reporter).
www.ijpc.org: database over beelden van de journalist in films en series (in popular culture).
