Onderzoek in de gezondheidszorg
Hoofdstuk 2
2.1 – onderzoek als cyclus
Elk onderzoeksidee is gebaseerd op bepaalde theorie of (klinisch) probleem. Therorie is een
uitspraak of samenhangende reeks van afspraken met een algemeen geldend karakter. Dit
is vaak gebaseerd op waarnemingen van concrete gebeurtenissen. Inductie vind plaats op
basis van toevallige waarnemingen of door systematisch literatuuronderzoek. Bij
literatuuronderzoek leid je de theorie af uit eerder onderzoek naar een onderwerp.
Om te onderzoeken of theorie juist is, moet deze omgezet worden in hypothesen (toetsbare
stellingen). Dit proces, van abstracte theorie naar concrete hypothesen, heet deductie. Dit
vind plaats in het stadium van onderzoek waarin je je globale onderzoeksidee omzet in een
concrete onderzoeksvraag. Hierbij heb je bepaalde uitkomstverwachtingen vormen
hypothese.
Vervolgens ga je systematisch nieuwe gegevens verzamelen, hiermee toets je de
hypothesen op werkelijkheid (empirische toetsing). Op basis van nieuwe waarnemingen kun
je de hypothesen al dan niet aanvaarden en trek je conclusies m.b.t. de theorie die je al had.
Deze leiden dan vaak weer tot een nieuwe theorie of bijstelling van de bestaande.
Het is een cyclisch proces, waarbij theorievorming en toetsen van theorie elkaar steeds
afwisselen, de cyclus van het onderzoek wordt de empirische cyclus genoemd.
De fasen van de interventiecyclus zijn;
Probleemformulering – wat is het een probleem en waarom?
Diagnose – wat zijn de achtergronden en oorzaken van het probleem?
Interventieplan – welke interventies stel je voor om, op basis van inzichten uit de
diagnose, het probleem te veranderen en hoe zou je ze monitoren?
Interventie – een interventie/veranderingstraject wordt in gang gezet, over het proces
van invoering worden gegevens verzameld
Evaluatie – in hoeverre is de interventie succesvol geweest? Is doelstelling bereikt en
het probleem opgelost?
2.2 – literatuur zoeken
Voor ontwikkeling van theorie gebruik je meestal systematisch literatuuronderzoek. Hierbij
bestudeer je de resultaten van onderzoek door andere onderzoekers. Deze resultaten zijn
gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften en soms in vorm van een boek of proefschrift,
deze literatuur is te vinden in wetenschappelijke bibliotheken.
2.2.1 – wetenschappelijke literatuur
Er zijn verschillende soorten wetenschappelijke artikelen, globaal kun je deze onderscheiden
in:
Orginele onderzoeksartikelen: beschrijvingen van een enkel onderzoek dat
uitgevoerd is door de auteurs van een artikel
Reviews: overzichtsartikelen waarin de auteurs orginele onderzoeken over één
onderwerp bij elkaar zetten en kritisch beoordelen
Ieder artikel bevat een korte samenvatting, ook wel een abstract genoemd.
Alle beschikbare onderzoeksliteratuur is gebundeld in databases, in deze bestanden zijn de
wetenschappelijke artikelen van een groot aantal tijdschriften binnen een
wetenschapsdomein opgenomen, de meest gebruikte in de gezondheidszorg zijn:
Medline: deze bevat alle artikelen van duizenden medische tijdschriften vanaf 1966
EMbase: dit bevat meer artikelen op het gebied van farmacologie en
geneesmiddelenonderzoek en op het gebied van beleid en management in de
gezondheidszorg.
Hoofdstuk 2
2.1 – onderzoek als cyclus
Elk onderzoeksidee is gebaseerd op bepaalde theorie of (klinisch) probleem. Therorie is een
uitspraak of samenhangende reeks van afspraken met een algemeen geldend karakter. Dit
is vaak gebaseerd op waarnemingen van concrete gebeurtenissen. Inductie vind plaats op
basis van toevallige waarnemingen of door systematisch literatuuronderzoek. Bij
literatuuronderzoek leid je de theorie af uit eerder onderzoek naar een onderwerp.
Om te onderzoeken of theorie juist is, moet deze omgezet worden in hypothesen (toetsbare
stellingen). Dit proces, van abstracte theorie naar concrete hypothesen, heet deductie. Dit
vind plaats in het stadium van onderzoek waarin je je globale onderzoeksidee omzet in een
concrete onderzoeksvraag. Hierbij heb je bepaalde uitkomstverwachtingen vormen
hypothese.
Vervolgens ga je systematisch nieuwe gegevens verzamelen, hiermee toets je de
hypothesen op werkelijkheid (empirische toetsing). Op basis van nieuwe waarnemingen kun
je de hypothesen al dan niet aanvaarden en trek je conclusies m.b.t. de theorie die je al had.
Deze leiden dan vaak weer tot een nieuwe theorie of bijstelling van de bestaande.
Het is een cyclisch proces, waarbij theorievorming en toetsen van theorie elkaar steeds
afwisselen, de cyclus van het onderzoek wordt de empirische cyclus genoemd.
De fasen van de interventiecyclus zijn;
Probleemformulering – wat is het een probleem en waarom?
Diagnose – wat zijn de achtergronden en oorzaken van het probleem?
Interventieplan – welke interventies stel je voor om, op basis van inzichten uit de
diagnose, het probleem te veranderen en hoe zou je ze monitoren?
Interventie – een interventie/veranderingstraject wordt in gang gezet, over het proces
van invoering worden gegevens verzameld
Evaluatie – in hoeverre is de interventie succesvol geweest? Is doelstelling bereikt en
het probleem opgelost?
2.2 – literatuur zoeken
Voor ontwikkeling van theorie gebruik je meestal systematisch literatuuronderzoek. Hierbij
bestudeer je de resultaten van onderzoek door andere onderzoekers. Deze resultaten zijn
gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften en soms in vorm van een boek of proefschrift,
deze literatuur is te vinden in wetenschappelijke bibliotheken.
2.2.1 – wetenschappelijke literatuur
Er zijn verschillende soorten wetenschappelijke artikelen, globaal kun je deze onderscheiden
in:
Orginele onderzoeksartikelen: beschrijvingen van een enkel onderzoek dat
uitgevoerd is door de auteurs van een artikel
Reviews: overzichtsartikelen waarin de auteurs orginele onderzoeken over één
onderwerp bij elkaar zetten en kritisch beoordelen
Ieder artikel bevat een korte samenvatting, ook wel een abstract genoemd.
Alle beschikbare onderzoeksliteratuur is gebundeld in databases, in deze bestanden zijn de
wetenschappelijke artikelen van een groot aantal tijdschriften binnen een
wetenschapsdomein opgenomen, de meest gebruikte in de gezondheidszorg zijn:
Medline: deze bevat alle artikelen van duizenden medische tijdschriften vanaf 1966
EMbase: dit bevat meer artikelen op het gebied van farmacologie en
geneesmiddelenonderzoek en op het gebied van beleid en management in de
gezondheidszorg.
