Samenvatting Hoofdlijnen Nederlands Recht

Inhoud
Hoofdstuk 1 Terreinverkenning ............................................................................................................... 2
Hoofdstuk 2 Verbintenissenrecht – de overeenkomst ............................................................................ 5
Hoofdstuk 3 De arbeidsovereenkomst en de koopovereenkomst .......................................................... 9
Hoofdstuk 4 Verbintenissenrecht – de onrechtmatige en rechtmatige daad ....................................... 11
Hoofdstuk 5 Goederenrecht .................................................................................................................. 14
Hoofdstuk 7 Ondernemingsrecht........................................................................................................... 19
Hoofdstuk 8 burgerlijk procesrecht ....................................................................................................... 24
Hoofdstuk 9 Staatsrecht ......................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 10 Bestuursrecht en bestuursprocesrecht ........................................................................... 35
Hoofdstuk 11 Strafrecht en procesrecht................................................................................................ 39
Hoofdstuk 12 Europees recht ................................................................................................................ 44

,Hoofdstuk 1 Terreinverkenning
Functies recht
Het recht kent vier functies:
1. Normatieve functie  normen en gedragsregels waarborgen.
2. Geschiloplossende functie  het recht bepaalt of iemand wordt gestraft, jij niet.
3. Additionele functie  als je als burger bepaalde zaken niet hebt afgesproken met iemand
anders, dan kan het recht voor je beslissen.
4. Instrumentele functie  afspraken voor NL  voorbeeld iedereen rijdt rechts.

Waar vinden we het recht?
1. De wet;
2. Het verdrag;
3. De jurisprudentie;
4. De gewoonte.

1. De wet
Privaatrecht
1. Personen- en familierecht
2. Vermogensrecht  alles m.b.t. geld en dergelijken
3. Ondernemingsrecht  Bv, Nv, etc.
4. Burgerlijk procesrecht  procederen, welke rechten heb je dan als burger?

Publiekrecht
1. Straf(proces)recht
2. Staatsrecht  Hoe is Nederland vormgegeven?
3. Bestuurs(proces)recht  mogelijkheden die de overheid heeft om op te treden ten aanzien
van de maatschappij  Awb  Algemene wet bestuursrecht

Wie maken de wetten?
Centraal niveau Decentraal niveau Decentraal niveau
Regering + Staten-Generaal Provinciale Staten Gemeenteraad
Naam: Wet Naam: Verordening Naam: verordening

Rangorde tussen wetgevende organen
 Hoog boven laag  provincie boven gemeente bijvoorbeeld
 Bijzonder boven algemeen  bijzondere wetten gaan boven algemene wetten
 Jong boven oud  jongere wetten gaan boven oudere wetten

Wet in formele en materiële zin
Wet in formele zin  tot stand gekomen door de regering + Staten-Generaal
Wet in materiële zin  bestemd voor een onbepaald aantal en dus niet bij name genoemde
personen, zijn meestal wetten van de Provinciale Staten of de gemeenteraad.

Wet in formele zin is kortom meestal een wet in materiële zin, maar niet altijd!
Vergunning is geen wet in formele en materiële zin.

2. Verdrag
Een verdrag is een afspraak, een overeenkomst, gesloten door twee of meer staten.
1. Bilateraal verdrag  een verdrag tussen twee landen
2. Multilateraal verdrag  verdrag gesloten tussen twee of meer landen

, 3. Jurisprudentie
 Betekent rechtspraak
 Hun beslissingen worden vonnissen, arresten of uitspraken genoemd.
 Beslissingen van de rechters kunnen dus ook een bron zijn.

Interpretatiemethoden
De rechter heeft een aantal hulpmiddelen bij het specificeren van de betekenis van een woord of
zinsnede. Deze hulpmiddelen worden interpretatiemethoden genoemd.

1. De grammaticale interpretatiemethode
 Uitleg van een woord knoopt de rechter aan bij de betekenis die het heeft in het alledaagse
spraakgebruik.
2. De wetshistorische interpretatiemethode
 Bekijkt de parlementaire geschiedenis
 Wanneer een woord of zinsnede onduidelijk is, kan de rechter de parlementaire stukken
raadplegen.
3. De anticiperende interpretatiemethode
 Wanneer een wet er nog niet helemaal doorheen is, maar wel bijna, kan de rechter zich
hierop beroepen.
4. De rechtsvergelijkende interpretatiemethode
 Kijkt naar buitenlandse wetten waarin hetzelfde is geregeld hoe het daar wordt
geïnterpreteerd.
5. De systematische interpretatiemethode
 Wetsartikelen staan nooit op zichzelf, maar zij maken onderdeel uit van een groter geheel.
 Als de rechter deze methode toepast dan legt hij een woord of zinsnede uit een wettelijke
bepaling uit aan de hand van de regeling waarvan die bepaling onderdeel uitmaakt.
6. De teleologische interpretatiemethode
 Een wet wordt altijd met een bepaald doel uitgevaardigd.
 Bij deze methode doet de rechter een beroep op de bedoeling die de wetgever met de
regeling heeft gehad.
7. Overige interpretatiemethode
 Privaatrecht:
o Precedenteninterpretatie  verwijzen naar uitleg van onduidelijke bewoording
o Redelijkheid en billijkheid

Redeneerwijzen
1. A-contrarioredenering  de wet niet uitbreiden, de rechter gaat uit dat een wet is
geschreven voor een bepaalde situatie.
2. Redenering naar analogie  de wet wél uitbreiden, dan lijkt een bepaalde kwestie zoveel op
een andere kwestie, dat die situatie ook onder die wet kan vallen.

4. Gewoonte
1. Vaste gedragslijn  binnen de groep in kwestie handelt men overeenkomstig de gegroeide
opvatting.
2. Rechtsplicht  zij achten zich moreel verplicht de regel te volgen.
Als er aan deze twee voorwaarde is voldaan, is er sprake van gewoonterecht. De regel behoort tot de
rechtsbron en men kan er en beroep op doen voor de rechter.

Materieel en formeel recht
Materieel recht:
 Heeft te maken met hetgeen wat wel en niet mag