Interdisciplinaire en cultuur sensitieve zorg: maatschappij en diversiteit
RECHT
- Tienerzwangerschap: wat zijn opties en daaraan verbonden juridische aspecten?
o Tienermoeder houdt het kind
o Adoptie
o Zwangerschapsafbreking
o Pleegzorg
Hoofdstuk 1: Seksualiteit bij minderjarigen en de strafwet
- Tienerzwangerschappen is alles onder 20 jaar
- Strafwet = wetboek waarin alle misdrijven staan opgesomd
- Vanaf 22 maart 2022 -> seksueel strafrecht hervormt
o Vroeger: seksuele misdrijven -> misdrijven tegen orde der familie en tegen openbare zedelijkheid
o Nu: misdaden tegen personen
- Aantasting van seksuele integriteit (geen penetratie)
- Verkrachting (penetratie)
- Leeftijd slachtoffer en hoedanigheid van dader zijn strafverzwarende omstandigheden
o Hoedanigheid dader en leeftijd slachtoffer -> verhouding persoon tot slachtoffer
- OPM: aanranding en verkrachting zijn geen klachtmisdrijf, klacht kan door eender wie, parket kan zelfs zonder
klacht vervolgen
o Integriteit aangetast -> klacht neerleggen
o Iemand durft dit niet en politie komt dit te weten kan het nog steeds vervolgt worden
Seksueel zelfbeschikkingsrecht
- Toestemming verondersteld dat die uit vrije wil is gegeven
- Er moet rekening gehouden worden met alle omstandigheden
- Je niet verweren wil niet zeggend dat je toestemming geeft
- Toestemming kan worden ingetrokken op elk ogenblik voor of tijdens seksuele handeling
- Toestemming is er nooit wanneer seksuele handeling is gepleegd door gebruik te maken van kwetsbare toestand
van slachtoffer tgv onder meer:
o Angst
o Invloed van alcohol, verdovende middelen, psychotrope stokken,…
o Ziekte of handicapsituatie
- Toestemming is er nooit wanneer seksuele handeling gevolg is van:
o Bedreiging
o Fysiek of psychisch geweld
o Dwang
o Verrassing (overvallen worden door iemand)
o List
- Toestemming is er nooit wanneer seksuele handeling gepleegd is ten nadele van bewusteloos of slapend
slachtoffer
- Minderjarige jonger dan 14 jaar -> nooit vrije wil
o Altijd aanranding of verkrachting
- Minderjarige tussen 14 en 16 -> alleen vrije wil indien leeftijdsverschil kleiner dan 3 jaar en wederzijdse
toestemming
o Anders aanranding of verkrachting
- Beide minderjarige vanaf 14 jaar en wederzijdse toestemming -> vrije wil
- Minderjarige tussen 16-18 -> vrije wil
- Minderjarige kan nooit uit vrije wil toestemmen indien:
o Dader is gezinslid
o Dader heeft erkende positie van vertrouwen, gezag of invloed tav minderjarige
Vb leerkracht en leerling
o Seksuele daad word beschouwd als dood van ontucht of prostitutie (lover boys)
= meisjes rond vinger winden, vertrouwen winnen en in prostitutie brengen
, Hoofdstuk 2: De tienermoeder houdt het kind
- Bij het houden van het kind komen er juridische gevolgen mee:
o Aangifte van geboorte
o Vaststelling van moederschap
o Erkenning van vaderschap
o Naamgeving
o Ouderlijk gezag en ouderlijke plicht
o Kinderbijslag
o Moederschapsrust
Hoofdstuk 3: Adoptie
3.1 Inleiding
- Sterke daling, wachtlijsten stijgen opnieuw
- Adoptie: juridische band tussen adoptant en geadopteerde via gerechtelijke uitspraak in belang van geadopteerde
- Geschiktheid adoptie-ouders getest
- Bevoegdheid: federaal en gemeenschap
- Wetgeving:
o Federaal: Burgerlijk wetboek, Gerechtelijk wetboek,…
o Gemeenschap: Bijzondere wet tot hervorming van instelling
o Internationaal: Kinderrechtenverdrag
- Onderscheid:
o Interne en interlands adoptie
o Gewone en volle adoptie
- Recht van land waarvan adoptant(en) en geadopteerde nationaliteit hebben
3.2 Gemeenschappelijke bepalingen
3.2.1 Voorwaarden adoptant
- Gezinssituatie:
o Echtgenoten (gelijk/verschillend geslacht)
o Wettelijk samenwonenden
o Feitelijk samenwonenden
o Alleenstaande
- Leeftijd:
o Algemeen: 25 jaar, minstens 15 jaar ouder
o Partneradoptie: kind van huwelijksadoptie of samenwonende partner van adoptant: 18 jaar, minstens
10 jaar ouder
- Toestemming:
o Van partner van adoptant (huwelijk/samenwonend)
- Geschiktheid:
o Sociaalpsychologische eigenschappen, bevestigd door familierechtbank
3.2.2 Voorwaarden geadopteerde
- Leeftijd:
o + 18 jaar, dan enkel gewone adoptie
o -18 jaar, dan volle of gewone adoptie
- Toestemmingen:
o Jonger dan 12 jaar: biologische ouders (2 maanden na geboorte)
o Ouder dan 12 jaar: ouders en kind
o Ouder dan 18 jaar: kind en eventuele partner
- Hoger belang van kind:
o Adoptie gegrond op wettelijke redenen
- Kenmerken van gezin:
o Persoon van wie afstamming van moederszijde vaststaat, kan niet door moeder geadopteerd worden
o Wanneer afstamming van vaderszijde vaststaat, kan niet door vader geadopteerd worden
3.2.3 Gevolgen
- Ouderlijk gezag bij adoptanten
RECHT
- Tienerzwangerschap: wat zijn opties en daaraan verbonden juridische aspecten?
o Tienermoeder houdt het kind
o Adoptie
o Zwangerschapsafbreking
o Pleegzorg
Hoofdstuk 1: Seksualiteit bij minderjarigen en de strafwet
- Tienerzwangerschappen is alles onder 20 jaar
- Strafwet = wetboek waarin alle misdrijven staan opgesomd
- Vanaf 22 maart 2022 -> seksueel strafrecht hervormt
o Vroeger: seksuele misdrijven -> misdrijven tegen orde der familie en tegen openbare zedelijkheid
o Nu: misdaden tegen personen
- Aantasting van seksuele integriteit (geen penetratie)
- Verkrachting (penetratie)
- Leeftijd slachtoffer en hoedanigheid van dader zijn strafverzwarende omstandigheden
o Hoedanigheid dader en leeftijd slachtoffer -> verhouding persoon tot slachtoffer
- OPM: aanranding en verkrachting zijn geen klachtmisdrijf, klacht kan door eender wie, parket kan zelfs zonder
klacht vervolgen
o Integriteit aangetast -> klacht neerleggen
o Iemand durft dit niet en politie komt dit te weten kan het nog steeds vervolgt worden
Seksueel zelfbeschikkingsrecht
- Toestemming verondersteld dat die uit vrije wil is gegeven
- Er moet rekening gehouden worden met alle omstandigheden
- Je niet verweren wil niet zeggend dat je toestemming geeft
- Toestemming kan worden ingetrokken op elk ogenblik voor of tijdens seksuele handeling
- Toestemming is er nooit wanneer seksuele handeling is gepleegd door gebruik te maken van kwetsbare toestand
van slachtoffer tgv onder meer:
o Angst
o Invloed van alcohol, verdovende middelen, psychotrope stokken,…
o Ziekte of handicapsituatie
- Toestemming is er nooit wanneer seksuele handeling gevolg is van:
o Bedreiging
o Fysiek of psychisch geweld
o Dwang
o Verrassing (overvallen worden door iemand)
o List
- Toestemming is er nooit wanneer seksuele handeling gepleegd is ten nadele van bewusteloos of slapend
slachtoffer
- Minderjarige jonger dan 14 jaar -> nooit vrije wil
o Altijd aanranding of verkrachting
- Minderjarige tussen 14 en 16 -> alleen vrije wil indien leeftijdsverschil kleiner dan 3 jaar en wederzijdse
toestemming
o Anders aanranding of verkrachting
- Beide minderjarige vanaf 14 jaar en wederzijdse toestemming -> vrije wil
- Minderjarige tussen 16-18 -> vrije wil
- Minderjarige kan nooit uit vrije wil toestemmen indien:
o Dader is gezinslid
o Dader heeft erkende positie van vertrouwen, gezag of invloed tav minderjarige
Vb leerkracht en leerling
o Seksuele daad word beschouwd als dood van ontucht of prostitutie (lover boys)
= meisjes rond vinger winden, vertrouwen winnen en in prostitutie brengen
, Hoofdstuk 2: De tienermoeder houdt het kind
- Bij het houden van het kind komen er juridische gevolgen mee:
o Aangifte van geboorte
o Vaststelling van moederschap
o Erkenning van vaderschap
o Naamgeving
o Ouderlijk gezag en ouderlijke plicht
o Kinderbijslag
o Moederschapsrust
Hoofdstuk 3: Adoptie
3.1 Inleiding
- Sterke daling, wachtlijsten stijgen opnieuw
- Adoptie: juridische band tussen adoptant en geadopteerde via gerechtelijke uitspraak in belang van geadopteerde
- Geschiktheid adoptie-ouders getest
- Bevoegdheid: federaal en gemeenschap
- Wetgeving:
o Federaal: Burgerlijk wetboek, Gerechtelijk wetboek,…
o Gemeenschap: Bijzondere wet tot hervorming van instelling
o Internationaal: Kinderrechtenverdrag
- Onderscheid:
o Interne en interlands adoptie
o Gewone en volle adoptie
- Recht van land waarvan adoptant(en) en geadopteerde nationaliteit hebben
3.2 Gemeenschappelijke bepalingen
3.2.1 Voorwaarden adoptant
- Gezinssituatie:
o Echtgenoten (gelijk/verschillend geslacht)
o Wettelijk samenwonenden
o Feitelijk samenwonenden
o Alleenstaande
- Leeftijd:
o Algemeen: 25 jaar, minstens 15 jaar ouder
o Partneradoptie: kind van huwelijksadoptie of samenwonende partner van adoptant: 18 jaar, minstens
10 jaar ouder
- Toestemming:
o Van partner van adoptant (huwelijk/samenwonend)
- Geschiktheid:
o Sociaalpsychologische eigenschappen, bevestigd door familierechtbank
3.2.2 Voorwaarden geadopteerde
- Leeftijd:
o + 18 jaar, dan enkel gewone adoptie
o -18 jaar, dan volle of gewone adoptie
- Toestemmingen:
o Jonger dan 12 jaar: biologische ouders (2 maanden na geboorte)
o Ouder dan 12 jaar: ouders en kind
o Ouder dan 18 jaar: kind en eventuele partner
- Hoger belang van kind:
o Adoptie gegrond op wettelijke redenen
- Kenmerken van gezin:
o Persoon van wie afstamming van moederszijde vaststaat, kan niet door moeder geadopteerd worden
o Wanneer afstamming van vaderszijde vaststaat, kan niet door vader geadopteerd worden
3.2.3 Gevolgen
- Ouderlijk gezag bij adoptanten
