Voorbereiding praktijktoets diagnostiek 1 : S. Pietersen
Informatie uit de casus
- Cortex laesie links, 5 maanden geleden.
- Gericht op zelfstandig en veilig thuis functioneren.
- Hulpvraag: veiligheid bij transfer (zit-stand) verbeteren.
- Loopt met eifel, vanwege impulsiviteit FAC3 (heeft supervisie nodig voor veilig lopen)
- Sensibiliteit (pijn, tastzin en positiezin) en kracht verminderd, tonus geen bijzonderheden.
- Verminderd ziekte-inzicht en impulsief/ontremd
Anamnese aanvullende vragen:
Persoon, Taak, Omgeving samenvatten, doorvragen, luisteren
Voorstellen + Fysio in opleiding. Vertellen dat je een paar vragen stelt en dan wat gaat onderzoeken.
Ik zie dat u bent doorverwezen door de revalidatiearts (?) kunt u mij vertellen waarom u hier
bent?
Wat is er gebeurd? Hoe lang is het geleden?
Hoe vindt u dat? Maakt het u bang of voelt u er iets bij? Wat doet dat met u?
Wat heeft u in de voorgaande 5 maanden allemaal gedaan en bij wie?
Hoe is dat proces verlopen? Waar staat u nu? Waar denkt u zelf dat het aan ligt?
U loopt met een Eifel. Hoe gaat dat? Hoe vindt u dat?
Lokalisatie, Ontstaan, Functie, Tijdsverloop, Intensiteit, Geschiedenis
Cognitie, Emotie, Gedrag, Sociaal
Hoe ziet uw dagelijks leven eruit op dit moment?
Wat weet u zelf van uw aandoening en van wat er gebeurd is?
Hoe zit het met het gevoel in arm/been. En hoe met de plaatsing van uw voeten?
Zou u het fijn vinden er iets meer over te weten?
Bij welke activiteiten ervaart u de meeste moeite? Bij welk deel en wat maakt het lastig?
Wat gaat er volgens u niet goed bij het van zit naar stand gaan?
Wat is uw hulpvraag? Wat verwacht u van mij?
Aan welke activiteiten wilt u zelf het liefste werken?
Krijgt u hulp uit uw omgeving, wat vindt u hiervan?
Hoe ziet uw woonomgeving eruit? Zijn er aanpassingen gedaan in huis?
Hypothesen
1. Dhr. heeft moeite met de transfer van zit naar stand door een verminderde sensibiliteit.
2. Dhr. heeft moeite met de transfer van zit naar stand door een verminderde balans.
3. Dhr. heeft moeite met de transfer van zit naar stand door een verminderde kracht in de
onderste extremiteiten (voornamelijk quadriceps)
4. Dhr. heeft moeite met de transfer van zit naar stand door een verminderde sturing.
5. Dhr. heeft moeite met de transfer van zit naar stand door een verhoogd valrisico.
Problematische handeling transfer van zit naar stand laten uitvoeren.
Observatie vanuit verschillende vlakken. Vertel aan de patiënt wat je ziet.
Onderzoek
1. Verminderde sensibiliteit : Van distaal naar proximaal succeservaring patiënt.
Laat patiënt liggen met ontblote armen/benen. Leg de test uit en controleer of de patiënt het
begrijpt. Zorg dat patiënt niet kan zien wat er gebeurt. Vergelijk met niet aangedaan lichaamsdeel
Tastzin: laat het watje op iemands wang voelen. Vraag de patiënt de ogen te sluiten. Beweeg
het watje over meerdere plekken van het lichaam en vraag of de patiënt het kan aangeven als
hij iets voelt. ‘Geef maar aan als je iets voelt’, zo ja wat voel je?
Pijnzin: gebruik een watje en prikkertje en vraag of het scherp of dof voelt.
, Positiezin: plaats de aangedane extremiteit in een bepaalde positie en laat de patiënt de
gezonde extremiteit hetzelfde doen. Of zet de arm in gestrekte of gebogen positie en vraag of
die gestrekt of gebogen is.
2. Balans
BBS Berg Balance Scale (1, 4, 5, 6)
Vraag de patiënt zijn evenwicht proberen te bewaren tijdens de opdracht.
1. Van zit naar stand (stoel met armleuningen)
Zou u op willen staan? Probeert u hierbij niet met uw handen te steunen.
4. Van stand naar zit (stoel met armleuningen)
Kunt u gaan zitten?
5. Transfers (1 stoel met en 1 stoel zonder armleuningen)
Wilt u vanuit de stoel met armleuningen opstaan en in de stoel zonder
armleuningen gaan zitten? En kunt u nu weer op de andere stoel gaan zitten?
6. Zelfstandig staan met gesloten ogen
Kunt u uw ogen sluiten en 10sec stil blijven staan?
TUG Opstaan, 3 meter lopen, omdraaien en weer zitten. <20sec: veilig. >30sec: hulp nodig.
3. Kracht niet testen als er een verhoogde tonus is. Dan heeft dit geen zin.
MRC manueel spierkracht meten.
Begin bij MRC3, bv. quadriceps.
MRC 3 = op de bank in zit been strekken (= tegen de zwaartekracht in)
0=geen contractie, 1= spoor contractie, geen beweging 2= beweging maar niet tegen
zwaartekracht in, 3=beweging tegen zwaartekracht in, 4=beweging tegen lichte weerstand,
5= normale beweging mogelijk met flinke weerstand.
0: vraag de patiënt om de achterkant van zijn knie tegen de bank aan te duwen.
1: vraag hetzelfde zien of voelen van contractie bij palpatie van de spier.
2: op zij liggen hand tussen bovenbenen, enkel ondersteunen en vragen om extensie
3: vraag patiënt om extensie uit te voeren in zit.
4: vraag patiënt om extensie uit te voeren in zit en geef matige weerstand
5: vraag patiënt extensie uit te voeren in zit en geef volledige weerstand.
Vergelijk beide benen!
4. Sturing
Vingertop-neusproef. Armen beide gestrekt naar voren. Vinger in grote boog naar neus. Ogen
dicht.
Vingertop-vingerproef. Vinger naar vingertop van mij op verschillende plekken in ruimte.
Teen-vingerproef. De patiënt in lig en dan met zijn/haar grote teen jouw vingertop aantikken.
Knie-hakproef. De patiënt probeert de hak van zijn ene voet op zijn andere knie te leggen.
(alleen als tijdens lopen niet goed stuurt)
5. Valrisico
Timed Chair Stand Test (alleen wanneer mogelijk taakanalyse)
5x opstaan uit de stoel zonder de leuningen te gebruiken en weer gaan zitten. Zo snel
mogelijk uitvoeren. Leuning tegen muur plaatsen voor extra veiligheid.
>12sec verhoogd valrisico
, Verminderd ziekte inzicht herseninfarct: verstopping in de bloedvaten door een propje. Hierdoor
stroomt er weinig bloed naar een deel van de hersenen waardoor dat deel weinig zuurstof krijgt en
de hersencellen op die plek afsterven. Hierdoor wordt dus ook de functie van dat gebied verstoord.
Afsluiting: ik heb gemerkt in de testjes … we gaan werken aan …
Informatie uit de casus
- Cortex laesie links, 5 maanden geleden.
- Gericht op zelfstandig en veilig thuis functioneren.
- Hulpvraag: veiligheid bij transfer (zit-stand) verbeteren.
- Loopt met eifel, vanwege impulsiviteit FAC3 (heeft supervisie nodig voor veilig lopen)
- Sensibiliteit (pijn, tastzin en positiezin) en kracht verminderd, tonus geen bijzonderheden.
- Verminderd ziekte-inzicht en impulsief/ontremd
Anamnese aanvullende vragen:
Persoon, Taak, Omgeving samenvatten, doorvragen, luisteren
Voorstellen + Fysio in opleiding. Vertellen dat je een paar vragen stelt en dan wat gaat onderzoeken.
Ik zie dat u bent doorverwezen door de revalidatiearts (?) kunt u mij vertellen waarom u hier
bent?
Wat is er gebeurd? Hoe lang is het geleden?
Hoe vindt u dat? Maakt het u bang of voelt u er iets bij? Wat doet dat met u?
Wat heeft u in de voorgaande 5 maanden allemaal gedaan en bij wie?
Hoe is dat proces verlopen? Waar staat u nu? Waar denkt u zelf dat het aan ligt?
U loopt met een Eifel. Hoe gaat dat? Hoe vindt u dat?
Lokalisatie, Ontstaan, Functie, Tijdsverloop, Intensiteit, Geschiedenis
Cognitie, Emotie, Gedrag, Sociaal
Hoe ziet uw dagelijks leven eruit op dit moment?
Wat weet u zelf van uw aandoening en van wat er gebeurd is?
Hoe zit het met het gevoel in arm/been. En hoe met de plaatsing van uw voeten?
Zou u het fijn vinden er iets meer over te weten?
Bij welke activiteiten ervaart u de meeste moeite? Bij welk deel en wat maakt het lastig?
Wat gaat er volgens u niet goed bij het van zit naar stand gaan?
Wat is uw hulpvraag? Wat verwacht u van mij?
Aan welke activiteiten wilt u zelf het liefste werken?
Krijgt u hulp uit uw omgeving, wat vindt u hiervan?
Hoe ziet uw woonomgeving eruit? Zijn er aanpassingen gedaan in huis?
Hypothesen
1. Dhr. heeft moeite met de transfer van zit naar stand door een verminderde sensibiliteit.
2. Dhr. heeft moeite met de transfer van zit naar stand door een verminderde balans.
3. Dhr. heeft moeite met de transfer van zit naar stand door een verminderde kracht in de
onderste extremiteiten (voornamelijk quadriceps)
4. Dhr. heeft moeite met de transfer van zit naar stand door een verminderde sturing.
5. Dhr. heeft moeite met de transfer van zit naar stand door een verhoogd valrisico.
Problematische handeling transfer van zit naar stand laten uitvoeren.
Observatie vanuit verschillende vlakken. Vertel aan de patiënt wat je ziet.
Onderzoek
1. Verminderde sensibiliteit : Van distaal naar proximaal succeservaring patiënt.
Laat patiënt liggen met ontblote armen/benen. Leg de test uit en controleer of de patiënt het
begrijpt. Zorg dat patiënt niet kan zien wat er gebeurt. Vergelijk met niet aangedaan lichaamsdeel
Tastzin: laat het watje op iemands wang voelen. Vraag de patiënt de ogen te sluiten. Beweeg
het watje over meerdere plekken van het lichaam en vraag of de patiënt het kan aangeven als
hij iets voelt. ‘Geef maar aan als je iets voelt’, zo ja wat voel je?
Pijnzin: gebruik een watje en prikkertje en vraag of het scherp of dof voelt.
, Positiezin: plaats de aangedane extremiteit in een bepaalde positie en laat de patiënt de
gezonde extremiteit hetzelfde doen. Of zet de arm in gestrekte of gebogen positie en vraag of
die gestrekt of gebogen is.
2. Balans
BBS Berg Balance Scale (1, 4, 5, 6)
Vraag de patiënt zijn evenwicht proberen te bewaren tijdens de opdracht.
1. Van zit naar stand (stoel met armleuningen)
Zou u op willen staan? Probeert u hierbij niet met uw handen te steunen.
4. Van stand naar zit (stoel met armleuningen)
Kunt u gaan zitten?
5. Transfers (1 stoel met en 1 stoel zonder armleuningen)
Wilt u vanuit de stoel met armleuningen opstaan en in de stoel zonder
armleuningen gaan zitten? En kunt u nu weer op de andere stoel gaan zitten?
6. Zelfstandig staan met gesloten ogen
Kunt u uw ogen sluiten en 10sec stil blijven staan?
TUG Opstaan, 3 meter lopen, omdraaien en weer zitten. <20sec: veilig. >30sec: hulp nodig.
3. Kracht niet testen als er een verhoogde tonus is. Dan heeft dit geen zin.
MRC manueel spierkracht meten.
Begin bij MRC3, bv. quadriceps.
MRC 3 = op de bank in zit been strekken (= tegen de zwaartekracht in)
0=geen contractie, 1= spoor contractie, geen beweging 2= beweging maar niet tegen
zwaartekracht in, 3=beweging tegen zwaartekracht in, 4=beweging tegen lichte weerstand,
5= normale beweging mogelijk met flinke weerstand.
0: vraag de patiënt om de achterkant van zijn knie tegen de bank aan te duwen.
1: vraag hetzelfde zien of voelen van contractie bij palpatie van de spier.
2: op zij liggen hand tussen bovenbenen, enkel ondersteunen en vragen om extensie
3: vraag patiënt om extensie uit te voeren in zit.
4: vraag patiënt om extensie uit te voeren in zit en geef matige weerstand
5: vraag patiënt extensie uit te voeren in zit en geef volledige weerstand.
Vergelijk beide benen!
4. Sturing
Vingertop-neusproef. Armen beide gestrekt naar voren. Vinger in grote boog naar neus. Ogen
dicht.
Vingertop-vingerproef. Vinger naar vingertop van mij op verschillende plekken in ruimte.
Teen-vingerproef. De patiënt in lig en dan met zijn/haar grote teen jouw vingertop aantikken.
Knie-hakproef. De patiënt probeert de hak van zijn ene voet op zijn andere knie te leggen.
(alleen als tijdens lopen niet goed stuurt)
5. Valrisico
Timed Chair Stand Test (alleen wanneer mogelijk taakanalyse)
5x opstaan uit de stoel zonder de leuningen te gebruiken en weer gaan zitten. Zo snel
mogelijk uitvoeren. Leuning tegen muur plaatsen voor extra veiligheid.
>12sec verhoogd valrisico
, Verminderd ziekte inzicht herseninfarct: verstopping in de bloedvaten door een propje. Hierdoor
stroomt er weinig bloed naar een deel van de hersenen waardoor dat deel weinig zuurstof krijgt en
de hersencellen op die plek afsterven. Hierdoor wordt dus ook de functie van dat gebied verstoord.
Afsluiting: ik heb gemerkt in de testjes … we gaan werken aan …
