Hoofdstuk 1 Bouw en functie van het parodontium
Het parodontium
Het parodontium omvat alle weefsels die rondom of naast de tand zijn gelokaliseerd. Hiertoe behoren
de gingiva, de alveolaire mucosa, het parodontale ligament, het alveolaire bot en het wortelcement.
Het parodontium bevat de volgende functies:
1. Steun aan de tand
2. Functionele krachten worden opgevangen en geabsorbeerd
3. Bloedvoorziening van de tandweefsels en bij sensorische/reflectorische input
4. Het beschermt worteloppervlak tegen resorptie
5. Zorgt ervoor dat de tand standsveranderingen kan ondergaan
Zonder intact parodontaal ligament zijn eruptie (doorbreken) en verplaatsing van gebitselement niet
mogelijk. Bij implantaat of tandenloze regio, blijven enkel gingiva, alveolaire mucosa en alveolaire
bot over.
De zwakste schakel is de overgang van mucosa naar gebitselement: de sulcus gingivalis, dit is een
smalle spleet op de overgang tussen gingiva-epitheel en tandoppervlak. Bij gezonde mensen is de
sulcus ongeveer 0-3 mm diep.
Met ouder worden komt de overgang van kroon naar wortel meestal ruim apicaal (aan de wortelpunt)
van de glazuur- cementgrens te liggen als gevolg waarvan een deel van de tandwortel bloot komt te
liggen. We spreken van recessie.
ONLINE DENTAL TRAINING 6
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Gingiva (tandvlees)
De mucosale bekleding van de mond onderscheidt zich van de huid doordat de mucosa roder,
vochtiger en gladder is. Mucosa of slijmvlies is het weefsel dat onze lichaamsholten bekleedt en
afgrens van de buitenwereld. De mucosa is laagjes epitheel. Het onderscheid van mucosa van de huid
en de mond is te verklaren door, vascularisatie, dikte van het epitheel, keratinisatiegraad, pigmentatie
en lokale vochtproductie. Niet overal in de mond zijn de bouw en eigenschappen van de mucosa
hetzelfde. De alveolaire mucosa is losser van structuur, dan verhemelte, dankzij haar relatief hoge
elastine-inhoud vrij gemakkelijk verschuifbaar. De overgang tussen gingiva en alveolaire mucosa is
eenvoudig vast te stellen door pocketsonde.
De gingiva en alveolaire mucosa zijn geen van beide gespecialiseerde slijmvliezen, maar het zijn wel
de enige 2 onderdelen van het paradontium die normaal klinisch zichtbaar zijn.
De vrije en aangehechte gingiva
De gingiva bestaat uit twee compartimenten: de vrije gingiva(VG) en de aangehechte gingiva. (AG)
• De vrije gingiva: is het deel dat zich occlusaal van de bindweefselaanhechting bevindt. Naar
de tand toe wordt zij begrensd door de sulcus gingivalis en de interne lamina basalis. De
eptitheliale bekleding is niet overal gelik maar varieert qua structuur en samenstelling. Terwijl
de buitenzijde van de gingiva gewoonlijk is bekleed met een keratiniserende epitheel met
lange retelijsen, is de sulcuszijde juist voorzien van een laag niet keratiniserend epitheel.
• De aangehechte gingiva: is stevig verbonden met onderliggende harde weefsels (tandkas en
cement) via collageen vezels. De aanhechting gingiva loopt vanaf aanhechtingsepitheel tot aan
de mgg. De AG is over het algemeen een klinische duidelijk te onderscheiden entiteit. Bij
jongere mensen is de AG wat smaller dan bij volwassenen.
Keratinisatie = meerlagig, verhoorn plaveicelepitheel. Het is niet doorlaatbaar en vormt een zeer
sterke laag.
De kleur van AG is bleekroze en het oppervlak is van een kleine putjes
voorzien => sinaasappelschilaspect/ stippeling. De stippeling treffen we aan
op plaatsen war de retelijsen van het epitheel elkaar kruisen.
ONLINE DENTAL TRAINING 7
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
Het parodontium
Het parodontium omvat alle weefsels die rondom of naast de tand zijn gelokaliseerd. Hiertoe behoren
de gingiva, de alveolaire mucosa, het parodontale ligament, het alveolaire bot en het wortelcement.
Het parodontium bevat de volgende functies:
1. Steun aan de tand
2. Functionele krachten worden opgevangen en geabsorbeerd
3. Bloedvoorziening van de tandweefsels en bij sensorische/reflectorische input
4. Het beschermt worteloppervlak tegen resorptie
5. Zorgt ervoor dat de tand standsveranderingen kan ondergaan
Zonder intact parodontaal ligament zijn eruptie (doorbreken) en verplaatsing van gebitselement niet
mogelijk. Bij implantaat of tandenloze regio, blijven enkel gingiva, alveolaire mucosa en alveolaire
bot over.
De zwakste schakel is de overgang van mucosa naar gebitselement: de sulcus gingivalis, dit is een
smalle spleet op de overgang tussen gingiva-epitheel en tandoppervlak. Bij gezonde mensen is de
sulcus ongeveer 0-3 mm diep.
Met ouder worden komt de overgang van kroon naar wortel meestal ruim apicaal (aan de wortelpunt)
van de glazuur- cementgrens te liggen als gevolg waarvan een deel van de tandwortel bloot komt te
liggen. We spreken van recessie.
ONLINE DENTAL TRAINING 6
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Gingiva (tandvlees)
De mucosale bekleding van de mond onderscheidt zich van de huid doordat de mucosa roder,
vochtiger en gladder is. Mucosa of slijmvlies is het weefsel dat onze lichaamsholten bekleedt en
afgrens van de buitenwereld. De mucosa is laagjes epitheel. Het onderscheid van mucosa van de huid
en de mond is te verklaren door, vascularisatie, dikte van het epitheel, keratinisatiegraad, pigmentatie
en lokale vochtproductie. Niet overal in de mond zijn de bouw en eigenschappen van de mucosa
hetzelfde. De alveolaire mucosa is losser van structuur, dan verhemelte, dankzij haar relatief hoge
elastine-inhoud vrij gemakkelijk verschuifbaar. De overgang tussen gingiva en alveolaire mucosa is
eenvoudig vast te stellen door pocketsonde.
De gingiva en alveolaire mucosa zijn geen van beide gespecialiseerde slijmvliezen, maar het zijn wel
de enige 2 onderdelen van het paradontium die normaal klinisch zichtbaar zijn.
De vrije en aangehechte gingiva
De gingiva bestaat uit twee compartimenten: de vrije gingiva(VG) en de aangehechte gingiva. (AG)
• De vrije gingiva: is het deel dat zich occlusaal van de bindweefselaanhechting bevindt. Naar
de tand toe wordt zij begrensd door de sulcus gingivalis en de interne lamina basalis. De
eptitheliale bekleding is niet overal gelik maar varieert qua structuur en samenstelling. Terwijl
de buitenzijde van de gingiva gewoonlijk is bekleed met een keratiniserende epitheel met
lange retelijsen, is de sulcuszijde juist voorzien van een laag niet keratiniserend epitheel.
• De aangehechte gingiva: is stevig verbonden met onderliggende harde weefsels (tandkas en
cement) via collageen vezels. De aanhechting gingiva loopt vanaf aanhechtingsepitheel tot aan
de mgg. De AG is over het algemeen een klinische duidelijk te onderscheiden entiteit. Bij
jongere mensen is de AG wat smaller dan bij volwassenen.
Keratinisatie = meerlagig, verhoorn plaveicelepitheel. Het is niet doorlaatbaar en vormt een zeer
sterke laag.
De kleur van AG is bleekroze en het oppervlak is van een kleine putjes
voorzien => sinaasappelschilaspect/ stippeling. De stippeling treffen we aan
op plaatsen war de retelijsen van het epitheel elkaar kruisen.
ONLINE DENTAL TRAINING 7
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
