BIOLOGIE SAMENVATTING THEMA 3
3.1 BLOED
DE SAMENSTELLING VAN BLOED
Bloed bestaat voor 55% uit de vloeistof bloedplasma. Voor de rest (45%) bestaat bloed uit
rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes.
📌 Functie = Vervoer van alles wat nodig is om het lichaam te laten functioneren, zoals
voedsel, zuurstof en warmte. Koolstofdioxide en andere afvalstoffen worden door het bloed
afgevoerd.
BLOEDPLASMA
Bloedplasma bestaat voor 7% uit eiwitten (plasma-eiwitten) en voor 91% uit water. De rest
van het bloedplasma bestaat uit stoffen die in het water zijn opgelost, onder andere
mineralen (zouten). Een van de plasma-eiwitten is fibrinogeen. Fibrinogeen vervult een
functie bij de bloedstolling. Bloedplasma vervoert vele stoffen, waaronder voedingsstoffen,
afvalstoffen (zoals koolstofdioxide) en een beetje zuurstof.
RODE BLOEDCELLEN
📌Cellen zonder celkern
📌 Rode bloedcellen bevatten de rode kleurstof hemoglobine
📌Bloedarmoede = het bloed bevat te weinig hemoglobine. Daardoor kan iemand zich zwak
en moe voelen
📌 Functie = zuurstof vervoeren.
WITTE BLOEDCELLEN
📌 Cellen met celkern
📌 Witte bloedcellen hebben geen vaste vorm = ze kunnen door de wand van de haarvaten
heen
📌 Functie = afweer tegen ziekteverwekkers, bijvoorbeeld door bacteriën in te sluiten
BLOEDPLAATJES
📌 Delen van uiteengevallen cellen, zonder celkern
📌 Functie = bloedstolling = Ze bevatten stoffen die ervoor zorgen dat het bloed stolt
als het buiten de bloedvaten komt
3.2 DE BLOEDSOMLOOP
BLOEDVATEN
Het bloedvatenstelsel van de mens bestaat uit het hart en de bloedvaten. De weg die het
bloed door het lichaam aflegt noem je de bloedsomloop. Er zijn 3 typen bloedvaten:
SLAGADERS
Het hart pompt bloed in de slagaders
🌹
Het bloed stroomt met kracht weg van het hart naar de organen toe
🌹
🌹 In de organen maken de slagaders zich fijn in steeds fijnere bloedvaten en daardoor wordt
de wand van de bloedvaten steeds dunner
Alleen halvemaanvormige kleppen (aan het begin van longslagader en aorta)
🌹
HAARVATEN
Wand van 1 cellaag dik
🌹
, Witte bloedcellen vocht met zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen en koolstofdioxide
🌹
kunnen door de wand.
ADERS
Het bloed stroomt naar het hart toe
🌹
Lage bloeddruk
🌹
Dunne wand
🌹
🌹 Meestal ondiep in het lichaam
Kleppen verhinderen dat het bloed terugstroomt (vooral in de armen en benen)
🌹
POORTADER
Vervoert bloed uit de wand van het darmkanaal naar de lever
🌹
🌹 Zuurstofarm, in het darmkanaal is zuurstof verbruikt voor verbranding
Na een maaltijd bevat het bloed veel voedingsstoffen
🌹
Slagaders/aders hebben de naam van het orgaan waar ze naartoe of vanaf open. Door de
beenslagaders bijv. stroomt het bloed naar de benen toe: door de beenaders stroomt het
bloed uit de benen weg. De onderste holle ader, bovenste holle ader en aorta zijn
uitzonderingen.
DUBBELE BLOEDSOMLOOP
Het hart is een dubbele pomp. De rechterhelft van het hart pompt het bloed naar de
rechterlong en de linkerlong. Vanuit beide longen stroomt het bloed weer terug naar het hart.
Dit deel van de bloedsomloop heet de kleine bloedsomloop.
Kleine bloedsomloop = longslagaders - longaders
Door longslagaders stroomt zuurstofarm bloed
🌹
🌹 Door slagaders stroomt zuur stork rijk bloed
Grote bloedsomloop = aorta - armslagaders - armaders - halsslagaders - halsaders -
leverslagader - leverader - darmslagader - poortader - nierslagaders - nieraders -
beenslagaders - beenaders - onderste holle ader - bovenste holle ader
🌹 Door slagaders stroomt zuurstofrijk bloed
Door aders stroomt zuurstofarm bloed
🌹
🌹 Door de poortader stroomt zuurstofarm bloed van de wand van het darmkanaal naar de
lever.
Dubbele Bloedsomloop = er stroomt bloed 2x door het hart
Kleine bloedsomloop = hart longen hart
🌹 Functie = zuurstof opnemen in het bloed en koolstofdioxide afgeven aan de lucht
Grote bloedsomloop hart - rest van het lichaam - hart
Functie = Zuurstof en voedingsstoffen afgeven aan de cellen en koolstofdioxide en andere
🌹
afvalstoffen opnemen in het bloed
3.3 HET HART
DE BOUW VAN HET HART
Het hart is een holle spier. Ik benoem alle delen van het hart en alle functies/kenmerken:
Bovenste en onderste holle ader:
❤️Vervoeren zuurstofarm bloed vanuit de organen naar het hart
Rechterboezem:
❤️Ontvangt zuurstofarm bloed uit de holle aders en voert dit door naar de rechter kamer
❤️Weinig gespierde wand
3.1 BLOED
DE SAMENSTELLING VAN BLOED
Bloed bestaat voor 55% uit de vloeistof bloedplasma. Voor de rest (45%) bestaat bloed uit
rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes.
📌 Functie = Vervoer van alles wat nodig is om het lichaam te laten functioneren, zoals
voedsel, zuurstof en warmte. Koolstofdioxide en andere afvalstoffen worden door het bloed
afgevoerd.
BLOEDPLASMA
Bloedplasma bestaat voor 7% uit eiwitten (plasma-eiwitten) en voor 91% uit water. De rest
van het bloedplasma bestaat uit stoffen die in het water zijn opgelost, onder andere
mineralen (zouten). Een van de plasma-eiwitten is fibrinogeen. Fibrinogeen vervult een
functie bij de bloedstolling. Bloedplasma vervoert vele stoffen, waaronder voedingsstoffen,
afvalstoffen (zoals koolstofdioxide) en een beetje zuurstof.
RODE BLOEDCELLEN
📌Cellen zonder celkern
📌 Rode bloedcellen bevatten de rode kleurstof hemoglobine
📌Bloedarmoede = het bloed bevat te weinig hemoglobine. Daardoor kan iemand zich zwak
en moe voelen
📌 Functie = zuurstof vervoeren.
WITTE BLOEDCELLEN
📌 Cellen met celkern
📌 Witte bloedcellen hebben geen vaste vorm = ze kunnen door de wand van de haarvaten
heen
📌 Functie = afweer tegen ziekteverwekkers, bijvoorbeeld door bacteriën in te sluiten
BLOEDPLAATJES
📌 Delen van uiteengevallen cellen, zonder celkern
📌 Functie = bloedstolling = Ze bevatten stoffen die ervoor zorgen dat het bloed stolt
als het buiten de bloedvaten komt
3.2 DE BLOEDSOMLOOP
BLOEDVATEN
Het bloedvatenstelsel van de mens bestaat uit het hart en de bloedvaten. De weg die het
bloed door het lichaam aflegt noem je de bloedsomloop. Er zijn 3 typen bloedvaten:
SLAGADERS
Het hart pompt bloed in de slagaders
🌹
Het bloed stroomt met kracht weg van het hart naar de organen toe
🌹
🌹 In de organen maken de slagaders zich fijn in steeds fijnere bloedvaten en daardoor wordt
de wand van de bloedvaten steeds dunner
Alleen halvemaanvormige kleppen (aan het begin van longslagader en aorta)
🌹
HAARVATEN
Wand van 1 cellaag dik
🌹
, Witte bloedcellen vocht met zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen en koolstofdioxide
🌹
kunnen door de wand.
ADERS
Het bloed stroomt naar het hart toe
🌹
Lage bloeddruk
🌹
Dunne wand
🌹
🌹 Meestal ondiep in het lichaam
Kleppen verhinderen dat het bloed terugstroomt (vooral in de armen en benen)
🌹
POORTADER
Vervoert bloed uit de wand van het darmkanaal naar de lever
🌹
🌹 Zuurstofarm, in het darmkanaal is zuurstof verbruikt voor verbranding
Na een maaltijd bevat het bloed veel voedingsstoffen
🌹
Slagaders/aders hebben de naam van het orgaan waar ze naartoe of vanaf open. Door de
beenslagaders bijv. stroomt het bloed naar de benen toe: door de beenaders stroomt het
bloed uit de benen weg. De onderste holle ader, bovenste holle ader en aorta zijn
uitzonderingen.
DUBBELE BLOEDSOMLOOP
Het hart is een dubbele pomp. De rechterhelft van het hart pompt het bloed naar de
rechterlong en de linkerlong. Vanuit beide longen stroomt het bloed weer terug naar het hart.
Dit deel van de bloedsomloop heet de kleine bloedsomloop.
Kleine bloedsomloop = longslagaders - longaders
Door longslagaders stroomt zuurstofarm bloed
🌹
🌹 Door slagaders stroomt zuur stork rijk bloed
Grote bloedsomloop = aorta - armslagaders - armaders - halsslagaders - halsaders -
leverslagader - leverader - darmslagader - poortader - nierslagaders - nieraders -
beenslagaders - beenaders - onderste holle ader - bovenste holle ader
🌹 Door slagaders stroomt zuurstofrijk bloed
Door aders stroomt zuurstofarm bloed
🌹
🌹 Door de poortader stroomt zuurstofarm bloed van de wand van het darmkanaal naar de
lever.
Dubbele Bloedsomloop = er stroomt bloed 2x door het hart
Kleine bloedsomloop = hart longen hart
🌹 Functie = zuurstof opnemen in het bloed en koolstofdioxide afgeven aan de lucht
Grote bloedsomloop hart - rest van het lichaam - hart
Functie = Zuurstof en voedingsstoffen afgeven aan de cellen en koolstofdioxide en andere
🌹
afvalstoffen opnemen in het bloed
3.3 HET HART
DE BOUW VAN HET HART
Het hart is een holle spier. Ik benoem alle delen van het hart en alle functies/kenmerken:
Bovenste en onderste holle ader:
❤️Vervoeren zuurstofarm bloed vanuit de organen naar het hart
Rechterboezem:
❤️Ontvangt zuurstofarm bloed uit de holle aders en voert dit door naar de rechter kamer
❤️Weinig gespierde wand
