Opleiding: Bedrijfskunde MER
Blok: 5
,Hoofdstuk 1 operations en productiviteit
Operations management: is de set van activiteiten die waarde creëren in de vorm van goederen en
diensten door transformatie van input en output (dus productie is hier een onderdeel van).
Onderdelen van operations management zijn:
- Planning
- Organiseren
- Personeelszaken
- Leiden
- Beheersen
- Samenwerken
Productie: is het creëren van goederen en diensten
Supply chain: dit is een netwerk van organisaties en activiteiten die samen een goed of dienst
produceren (bedrijfskolom dus: bijv. van aardappelboer tot frietbakker)
Waar moet een operationeel manager altijd aan denken:
Om goederen en diensten te produceren moeten bedrijven de volgende functies bevatten:
- Marketing: om de vraag de generen
- Productie/ operationeel: voorziet in de vraag door het produceren van een product of het
leveren van een dienst
- Financiën/ administratie: volgt hoe goed de organisatie het doet aan de hand van KPI’s,
betaalt de rekeningen en haalt het geld binnen.
Verschillen tussen goederen en diensten:
KENMERKEN VAN DIENSTEN KENMERKEN VAN GOEDEREN
Niet tastbaar Tastbaar
Geproduceerd en gelijktijdig geconsumeerd Goederen kunnen op voorraad gelegd worden
(bijv. kapper die je knipt)
Een dienst is uniek (bijv. verschil tussen twee Goederen zijn vaak per serie gelijk (bijv. Ipods)
dokters; de een doet het anders dan de andere)
Hoge mate van interactie tussen producent en Beperkte interactie tijdens het productieproces
consument. (bijv. onderwijs) van goederen met de eindgebruiker
Inconsistente product omschrijving (bijv. Gestandaardiseerd productie (Iphone)
autoverzekering die verandert met leeftijd en
autotype)
, Veelal op kennis gebaseerd (bijv. juridische Een gestandaardiseerd tastbaar product maakt
hulp; dit is moeilijk automatiseerbaar) automatisering meestal mogelijk
Diensten kunnen op verschillende plekken De productie van goederen is vaak in een vaste
worden geproduceerd (bijv. in de winkel, fabriek
kantoor of via het internet)
Kwaliteit is moeilijk te beoordelen (bijv. advies, Vele kwaliteitsaspecten waaraan goederen
onderwijs en medische diensten) gemakkelijk kunnen worden beoordeeld.
Doorverkopen van een dienst is niet mogelijk of Goederen hebben een restwaarde
niet gebruikelijk (bijv. concertkaartje)
Tegenwoordig is het niet denkbaar dat bedrijven alleen producten leveren. Vaak komt hier ook een
bepaalde service bij kijken (bijv. het gratis thuis bezorgen of het later betalen van goederen).
Daarnaast is het dat serviceverlening vaak niet alleen bestaat uit de serviceverlening zelf, maar dat er
vaak ook een product bij komt kijken (bijv. aan de hand van een intern onderzoek een adviesrapport
schrijven. Dan is het adviesrapport een product).
De activiteiten die het operations management moet uitvoeren zijn veelal voor goederen en diensten
gelijk.
Productiviteit: dit is de ratio output (goederen en diensten) gedeeld door de input (bronnen als
arbeid en kapitaal)
Om een onderneming productiviever te laten functioneren kun je twee dingen doen, namelijk:
1. Met minder input dezelfde output realiseren
2. Met dezelfde input meer output realiseren
Door meer omzet te genereren verandert er niets aan de productiviteit!
Er zijn twee vormen om de productiviteit te meten, namelijk:
1. Single-factor productiviteit: hierbij gebruik je één bron als input (bijv. gewerkte arbeidsuren)
2. Multifactor productiviteit: ofwel total factor productiviteit. Hierbij tel je alle input bij elkaar
op en die deel je door de output. Dit doen je in één eenheid, vaak euro’s (bijv. arbeidskosten,
materiaalkosten, stroomkosten, investeringskosten en algemene kosten).
De productiviteit in de dienstensector is moeilijk te meten. Dat is doordat:
- Diensten zijn voornamelijk arbeidsintensief (bijv. onderwijs)
- Vaak specifieke gericht op verschillende gevallen (bijv. advies over een investering)
- Het is vaak een specialistische taak (bijv. medisch advies geven)
- Vaak moeilijk te automatiseren (bijv. haren knippen)
- Vaak moeilijk te beoordelen op basis van kwaliteit