Samenvatting Kennismaking met onderzoeksmethoden en statistiek - Boek en hoorcolleges

Onderzoeksmethoden en
Statistiek
Hoorcollege 1 (kennismaking) ------- 7-9-22
---------------------------------------
 Kenmerken wetenschappelijk onderzoek:
1. Empirisch: gebaseerd op systematische waarnemingen
2. Controleerbaar: te controleren hoe iemand op de conclusie is gekomen
3. Probabilistisch: uitspraken worden gemaakt in onzekerheid
 Cycle van theorie naar data
1. Idee/theorie (leiden tot ↓)
2. Onderzoeksvragen (leiden tot ↓)
3. Onderzoeksontwerp (leiden tot ↓)
4. Hypotheses (om die te toetsen, gebruiken onderzoekers ↓)
5. Dataverzameling
6. Data-analyse
 Ondersteunende data leidt tot versterking van de theorie
 Niet-ondersteunende data leidt tot herziening van de theorie of een
verbeterd onderzoeksontwerp
- Leidt in beide gevallen tot publicatie
 Kenmerken van een goede wetenschappelijke theorie
- Wordt ondersteund door data (uit wetenschappelijk onderzoek)
- Is falsifieerbaar (moet weerlegd kunnen worden aan de hand van
verzamelde gegevens)
- Is spaarzaam (parsimonious) (als een eenvoudige theorie volstaat, is het
niet nodig deze complexer te maken)
 2 soorten onderzoeksvragen: 1. Fundamenteel (basic)
Vb. waarom zijn kinderen dyslectisch?
2. Toegepast (applied)
Vb. hoe kan je een dyslectisch kind helpen?
 Kwantitatief = tot nummers te reduceren (aantal leerlingen) <-> kwalitatief =
niet tot nummers te reduceren (beschrijvingen)




Kwalitatief onderzoek

,Hoorcollege 2 ------- 8-9-22
---------------------------------------------------------------------
 Waarom kwalitatief onderzoek?
- Sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context
- Om empirische patronen te vinden, die een startpunt kunnen zijn voor
theorievorming
Patronen in: ~ gesproken of geschreven teksten
~ observaties van gedrag en interacties
~ beeldmateriaal etc.
 Ontwikkeling nieuwe theorie
 Aanpassing of uitbreiding van bestaande theorie
 Ontwikkeling van nieuwe theorie komt niet voor door alle gedane
onderzoeken. Kwalitatieve onderzoekers proberen er met een open blik in te
gaan
 Wat wordt er onderzocht?
- Motieven (kijken naar hele context van de actor)
- Culturele verschillen (gaan zelf naar mensen toe, direct met mensen
praten)
- Ideeën, ervaringen, houdingen en gedrag (interesse in perspectief van de
respondent)
 Kenmerken kwalitatief onderzoek:
1. De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de actor
2. De onderzoeker heeft een contextuele benadering
3. Het perspectief van de respondenten staat centraal
4. Via specifieke observaties probeert de onderzoeker
 De sociale werkelijkheid te omschrijven in al haar diversiteit
 Naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of
bestaande theorieën aanpassen
= inductie (van specifieke observaties naar algemeenheden)
 Onderzoeksvraag van een kwalitatief onderzoek KUN je herkennen aan:
S  Setting: waar, in welke context?
P  Perspective (of Population): voor wie?
I  Interest: wat?
( C  Comparison: vergeleken met wie/wat? )
E  Evaluation: met welk resultaat?
 Het kwalitatief interview:
 Gesprek waarin de interviewer vragen stelt aan de geïnterviewde over
ideeën, motieven, ervaringen en gedragingen met betrekking tot een
sociaal fenomeen
 Geïnterviewde is informant of respondent
 Soorten interviews: In hoeverre liggen inhoud, volgorde en formulering van
vragen en antwoordopties vooraf vast?
- Ongestructureerd : bovenstaande aspecten hangen af van verloop en
context van het interview (=kwalitatief onderzoek)
- Semi-gestructureerd : Wel topiclijst, bovenstaande aspecten hangen af van
context van het interview (=kwalitatief onderzoek)
- Gestructureerd: bovenstaande aspecten worden vooraf vastgesteld door
de interviewer (=survey)

 Steekproef

, Populatie data

Resultaat
 Participanten van een steekproef kunnen op verschillende manieren
geselecteerd worden:
- Makkelijk bereikbaar
- Mensen die al een groep vormen
- Mensen die voldoen aan hele specifieke eisen
 Soorten steekproeven:
1. Doelgerichte steekproef (purposive sample): de onderzoeker gaat op zoek
naar participanten die voldoen aan hele specifieke voorwaarden
 Case study logic : onderzoeker gaat op zoek naar specifieke individuen die
belangrijke informatie kunnen geven
Elk specifiek verhaal is waardevol en draagt bij aan beter begrip
 Sample for range: onderzoeker gaat opzoek naar een zo breed mogelijke
scala aan ervaringen
2. Gemaksteekproef (convenience sample): de onderzoeker gebruikt
participanten die eenvoudig zijn
3. Quota steekproef: een gemaksteekproef met een voorwaarde voor
aantallen binnen groepen
4. Sneeuwbal steekproef: een vorm van doelgerichte steekproef waar de
onderzoeker de deelnemers vraagt een of meer anderen aan te bevelen
 Tijdens het interview maakt de onderzoeker field notes: aantekeningen die
waardevol kunnen zijn tijdens het analyseren van de data in een later stadium
wie? / locatie? / gedrag
 Betrouwbaarheid: het interview hangt af van de interviewer die zich bewust
moet zijn van zijn eigen rol
 Validiteit:
- de interviewer kan doorvragen om erachter te komen wat de respondent
echt bedoelt
- de interviewer moet zich bewust zijn van non-verbale signalen van de
respondent (geven info over hoe zeker/eerlijk de respondent is)
- belang van verstandhouding (rapport)
 Focusgroep: groepsinterview met interactie tussen respondenten. Interviewer
heet de moderator.
 Moderator taken:
- Vragen stellen die de onderzoeker heeft geformuleerd
- Ervoor zorgen dat het gesprek niet te veel afdwaalt van het bedoelde
onderwerp
- Ervoor zorgen dat iedereen de kans krijgt om actief deel te nemen aan het
gesprek
 Verschillen focusgroep – kwalitatief onderzoek:
- Er is interactie tussen de deelnemers (onderzoeker is hierin
geïnteresseerd)
- Onderwerp is meer specifiek (meer gedetailleerd op ingaan)


 Focusgroepssamenstelling:
- Moderator