Examenstof filosofie – Denken over democratie
Hoofdstuk 1: Volk of expert?
-Zou iedereen wel mogen meebeslissen of zouden we beter af zijn met een regering van
experts met verstand van zaken?
4 filosofen:
-Plato (427-347 V.C): Democratie is slecht > volk is te dom
-Dahl (1915-2014): Het volk moet beslissen
-Mill (1806-1823): experts moeten meer meetellen
-Schumpeter (1883-1950): het volk wordt te veel beïnvloed
Plato
Voorkennis
In de tijd van Plato was er in Athene een democratie. Deze was wel anders dan de
democratie die wij zelf kennen: alleen vrije Atheense mannen behoorden tot het volk.
Kinderen, vrouwen, slaven en vreemdelingen niet, waardoor meet dan 80 procent van de
inwoners geen politieke inspraak had. Het volk had directe inspraak op de staat en dit deden
ze door te vergaderen. De Atheense democratie was erg kwetsbaar en bestond 200 jaar.
Plato’s leraar Socrates leverde kritiek op de Atheense democratie en kreeg de gifbeker
toegeschoven. Mede door Socrates, heeft Plato veel kritiek op de democratie.
1.1 Weg met de democratie, lang leve de filosoof
Volgens Plato heeft elk vakgebied Zijn eigen expert, zoals een arts in medische wetenschap
een expert is. We moeten volgens plato politieke beslissingen net zo behandelen, de staat
moet bestuurd worden door experts in rechtvaardigheid. Dit komt pas tot stand als Iedereen
datgene doet waar hij geschikt voor is.
Plato’s mensbeeld is dualistisch: de mens bestaat uit een veranderlijk en sterfelijk lichaam en
een onveranderlijke en onsterfelijke ziel. De ziel bestaat uit 3 delen: de rede, de wilskracht
en de begeerte. Ieder zijn ziel is dominant door een van deze 3 delen. Het ideale is dat de
rede dominant is, Dit zijn de koning-filosofen; ook wel de heersers. Als de wilskracht
dominant is ben je een wachter en als de begeerte dominant is ben je een arbeider. Zo heeft
ieder deel van de ziel een eigen klasse in de staat, maar ook een eigen functie In de
samenleving. Als Iedereen doet waar hij geschikt voor is leidt dit tot Plato’s ideale doel: een
Utopie.
Deel van de ziel Klasse in de staat Functie in de samenleving
Rede Heersers Besturen
Wilskracht Wachters Verdedigen
Begeerte Arbeiders Materiële voorzieningen
Hoofdstuk 1: Volk of expert?
-Zou iedereen wel mogen meebeslissen of zouden we beter af zijn met een regering van
experts met verstand van zaken?
4 filosofen:
-Plato (427-347 V.C): Democratie is slecht > volk is te dom
-Dahl (1915-2014): Het volk moet beslissen
-Mill (1806-1823): experts moeten meer meetellen
-Schumpeter (1883-1950): het volk wordt te veel beïnvloed
Plato
Voorkennis
In de tijd van Plato was er in Athene een democratie. Deze was wel anders dan de
democratie die wij zelf kennen: alleen vrije Atheense mannen behoorden tot het volk.
Kinderen, vrouwen, slaven en vreemdelingen niet, waardoor meet dan 80 procent van de
inwoners geen politieke inspraak had. Het volk had directe inspraak op de staat en dit deden
ze door te vergaderen. De Atheense democratie was erg kwetsbaar en bestond 200 jaar.
Plato’s leraar Socrates leverde kritiek op de Atheense democratie en kreeg de gifbeker
toegeschoven. Mede door Socrates, heeft Plato veel kritiek op de democratie.
1.1 Weg met de democratie, lang leve de filosoof
Volgens Plato heeft elk vakgebied Zijn eigen expert, zoals een arts in medische wetenschap
een expert is. We moeten volgens plato politieke beslissingen net zo behandelen, de staat
moet bestuurd worden door experts in rechtvaardigheid. Dit komt pas tot stand als Iedereen
datgene doet waar hij geschikt voor is.
Plato’s mensbeeld is dualistisch: de mens bestaat uit een veranderlijk en sterfelijk lichaam en
een onveranderlijke en onsterfelijke ziel. De ziel bestaat uit 3 delen: de rede, de wilskracht
en de begeerte. Ieder zijn ziel is dominant door een van deze 3 delen. Het ideale is dat de
rede dominant is, Dit zijn de koning-filosofen; ook wel de heersers. Als de wilskracht
dominant is ben je een wachter en als de begeerte dominant is ben je een arbeider. Zo heeft
ieder deel van de ziel een eigen klasse in de staat, maar ook een eigen functie In de
samenleving. Als Iedereen doet waar hij geschikt voor is leidt dit tot Plato’s ideale doel: een
Utopie.
Deel van de ziel Klasse in de staat Functie in de samenleving
Rede Heersers Besturen
Wilskracht Wachters Verdedigen
Begeerte Arbeiders Materiële voorzieningen
