ECONOMISCH RECHT
GRONDBEGINSELEN
1
,ECONOMISCH GRONDSLAGENRECHT
• Gelijkheidsbeginsel
• Vrijheid van handel = vrijheid van ondernemen
2
, GELIJKHEIDSBEGINSEL
• Artikelen 10 en 11 GW
• Publiekrechtelijke strekking:
• Wie zich in dezelfde voorwaarden bevindt moet gelijk
behandeld worden
• Wie zich in verschillende voorwaarden bevindt moet
verschillend behandeld worden
• Ongelijke behandeling van gelijke situaties is mogelijk mits
objectief en redelijk verantwoord, rekening houdend met
aard, doel en gevolgen van de regel
• Pertinentiecriterium
• Proportionaliteitscriterium
Het gelijkheidsbeginsel vinden we terug in art 10 en 11 van de GW. Het houdt in dat
men gelijk moet worden behandelt als men zich in dezelfde situatie bevindt, en dat
men anders moet worden behandeld als men zich in een andere situatie bevindt.
Onder bepaalde voorwaarden is het echter mogelijk om personen die zich in een
gelijke positie bevinden toch verschillend te behandelen. Voor deze onderscheiden
behandeling moet vooreerst een objectieve en redelijke verantwoording bestaan.
De onderscheiden behandeling mag dus niet willekeurig zijn. Daarnaast moet de
onderscheiden behandeling nuttig zijn om een legitiem doel te bereiken. Ze moet
dus pertinent zijn. Tot slot mag de onderscheiden behandeling niet verder gaan dan
noodzakelijk is om die doelstelling te bereiken. Dit is het proportionaliteitscriterium.
We bekijken deze voorwaarden op de volgende dia’s.
3
, GELIJKHEIDSBEGINSEL
• Enkele voorbeelden uit het ondernemingsrecht
• De overheid mag geen willekeurig onderscheid maken
Vb. (RvSt. 1 februari 2022): de onderscheiden behandeling van
motorvoertuigen tussen 30 en 40 jaar oud en motorvoertuigen
ouder dan 40 jaar (= onderscheid tussen jonge en oude oldtimers)
berust niet op objectieve, pertinente en redelijke verantwoording
Dit is een arrest over de lage emissiezone in Gent. Deze regeling creëerde een
probleem voor inwoners van de stad Gent die een oldtimer hadden. De stad had in
een regelement een bijzondere regeling voorzien voor inwoners die een oldtimer
hadden die meer dan 40 jaar oud was. Mits de betaling van een vergoeding mochten
deze personen alsnog binnen de lage emissie zone rijden.
Er was echter een inwoner van de stad Gent die een oldtimer had die slechts 30 jaar
oud was. Hij mocht hiermee dus niet in de stad rijden. Hij stapte hierop naar de Raad
van State. Hij beriep zich hierbij op het gelijkheidsbeginsel. Volgens hem ging het
namelijk over dezelfde situaties (namelijk inwoners van Gent met een oldtimer), die
op een onderscheiden (=verschillende) wijze werden behandeld. Deze
onderscheiden behandeling kon volgens hem niet objectief en redelijk
verantwoorden.
De RvS moest dus eerst nagaan of er voor de onderscheiden behandeling een
objectieve en redelijke verantwoording is. De RvS kwam tot het besluit dat dit hier
niet het geval is. Er zijn volgens haar geen goede redenen voor de onderscheiden
behandeling. Ze wees er onder meer op dat er zeer weinig verschil is qua uitstoot
tussen oldtimers van 30, en oldtimers van 40 jaar oud.
De stad Gent heeft hierop beslist om het gunstregime voor oldtimers van meer dan
40 jaar oud te schrappen. De verzoeker die een klacht indiende omdat hij een
oldtimer had van 30 jaar, heeft dus geen enkel voordeel gehaald uit zijn klacht.
4
GRONDBEGINSELEN
1
,ECONOMISCH GRONDSLAGENRECHT
• Gelijkheidsbeginsel
• Vrijheid van handel = vrijheid van ondernemen
2
, GELIJKHEIDSBEGINSEL
• Artikelen 10 en 11 GW
• Publiekrechtelijke strekking:
• Wie zich in dezelfde voorwaarden bevindt moet gelijk
behandeld worden
• Wie zich in verschillende voorwaarden bevindt moet
verschillend behandeld worden
• Ongelijke behandeling van gelijke situaties is mogelijk mits
objectief en redelijk verantwoord, rekening houdend met
aard, doel en gevolgen van de regel
• Pertinentiecriterium
• Proportionaliteitscriterium
Het gelijkheidsbeginsel vinden we terug in art 10 en 11 van de GW. Het houdt in dat
men gelijk moet worden behandelt als men zich in dezelfde situatie bevindt, en dat
men anders moet worden behandeld als men zich in een andere situatie bevindt.
Onder bepaalde voorwaarden is het echter mogelijk om personen die zich in een
gelijke positie bevinden toch verschillend te behandelen. Voor deze onderscheiden
behandeling moet vooreerst een objectieve en redelijke verantwoording bestaan.
De onderscheiden behandeling mag dus niet willekeurig zijn. Daarnaast moet de
onderscheiden behandeling nuttig zijn om een legitiem doel te bereiken. Ze moet
dus pertinent zijn. Tot slot mag de onderscheiden behandeling niet verder gaan dan
noodzakelijk is om die doelstelling te bereiken. Dit is het proportionaliteitscriterium.
We bekijken deze voorwaarden op de volgende dia’s.
3
, GELIJKHEIDSBEGINSEL
• Enkele voorbeelden uit het ondernemingsrecht
• De overheid mag geen willekeurig onderscheid maken
Vb. (RvSt. 1 februari 2022): de onderscheiden behandeling van
motorvoertuigen tussen 30 en 40 jaar oud en motorvoertuigen
ouder dan 40 jaar (= onderscheid tussen jonge en oude oldtimers)
berust niet op objectieve, pertinente en redelijke verantwoording
Dit is een arrest over de lage emissiezone in Gent. Deze regeling creëerde een
probleem voor inwoners van de stad Gent die een oldtimer hadden. De stad had in
een regelement een bijzondere regeling voorzien voor inwoners die een oldtimer
hadden die meer dan 40 jaar oud was. Mits de betaling van een vergoeding mochten
deze personen alsnog binnen de lage emissie zone rijden.
Er was echter een inwoner van de stad Gent die een oldtimer had die slechts 30 jaar
oud was. Hij mocht hiermee dus niet in de stad rijden. Hij stapte hierop naar de Raad
van State. Hij beriep zich hierbij op het gelijkheidsbeginsel. Volgens hem ging het
namelijk over dezelfde situaties (namelijk inwoners van Gent met een oldtimer), die
op een onderscheiden (=verschillende) wijze werden behandeld. Deze
onderscheiden behandeling kon volgens hem niet objectief en redelijk
verantwoorden.
De RvS moest dus eerst nagaan of er voor de onderscheiden behandeling een
objectieve en redelijke verantwoording is. De RvS kwam tot het besluit dat dit hier
niet het geval is. Er zijn volgens haar geen goede redenen voor de onderscheiden
behandeling. Ze wees er onder meer op dat er zeer weinig verschil is qua uitstoot
tussen oldtimers van 30, en oldtimers van 40 jaar oud.
De stad Gent heeft hierop beslist om het gunstregime voor oldtimers van meer dan
40 jaar oud te schrappen. De verzoeker die een klacht indiende omdat hij een
oldtimer had van 30 jaar, heeft dus geen enkel voordeel gehaald uit zijn klacht.
4
