ECONOMISCH RECHT
BEGRI PPEN & BRONNEN
1
, INLEIDING
• Economisch recht omvat het “oude” handelsrecht
• Handelsrecht is met ingang van 1 november 2018 opgeheven
(Wet houdende hervorming van het ondernemingsrecht)
• Opheffing van het begrip “handelaar”
• Invoering van een nieuw algemeen “onderneming”sbegrip
• Maar
• Transacties tot en met 31 oktober 2018 vallen nog onder het “oude” recht
• Heel wat regelen uit het “oude” handelsrecht werden behouden, maar
worden nu vastgeknoopt aan het begrip “onderneming”
• Kennis handelaarsbegrip noodzakelijk om modernisering via
ondernemingsbegrip te begrijpen
Als we twee jaar eerder begonnen waren aan deze faculteit dan hadden we niet het
vak economisch recht en intellectuele eigendomsrechten gehad, maar handels- en
economisch recht. Vandaag is er geen handelsrecht meer. Meer dan 200 jaar heeft in
België een wetboek van koophandel gegolden, waarin regels van handelsrecht waren
opgenomen die speelden bij transacties tussen handelaars. Een van de grote
problemen waarmee men toen geconfronteerd werd was de invulling van het begrip
“handelaar”. Dit begrip dateerde namelijk van het begin van de 19e eeuw, en was dus
niet aangepast aan de moderne invullingen van dit begrip. De Belgische wetgever
heeft daarom in 2018 onder minister Geens (1) het wetboek van koophandel
opgeheven, (2) het begrip handelaar zoals dat gold gedurende 200 jaar afgeschaft en
(3) de bestaande regels niet langer gaan toepassen op handelaars, maar op
ondernemingen. Later gaan we nog dieper ingaan op het ondernemingsbegrip, maar
we kunnen nu al stellen dat dit begrip ruimer is dan het handelaarsbegrip. Iedereen
die voor 2018 handelaar was, zal vandaag ook een onderneming zijn, maar niet
iedereen die vandaag een onderneming is was vroeger een handelaar.
Met de wet van 2018 werd dus een nieuw begrip ingevoerd, alsook een nieuwe set
van regels. Dit betekent echter niet dat alles van het vroegere handelsrecht volledig
verdwenen is:
2
,- Een heel reeks regels uit het handelsrecht bestaan vandaag nog steeds in het
economisch recht. Ze worden echter niet langer vastgeknoopt aan het begrip
handelaar, maar aan het ruimere begrip onderneming. In die zin zijn de regels van
het handelsrecht niet volledig afgeschaft, maar is het toepassingsgebied er
gewoon van uitgebreid.
- Transacties die dateren van voor 1 november 2018 worden nog steeds
onderworpen aan het oude recht. Bij deze transacties zal men dus nog steeds
moeten werken met het begrip handelaar, en zullen de regels uit het oude
handelsrecht dus nog steeds gelden.
- Om historisch gezien te begrijpen wat we bedoelen met het ondernemingsbegrip,
is het nuttig om iets te weten over het vroegere handelaarsbegrip.
2
, BEGRIPPEN
Het economisch recht (vroegere handelsrecht) bevat
enerzijds regelen van privaatrecht die van toepassing zijn
op verrichtingen van ondernemingen en zijn erop gericht
transacties tussen ondernemingen soepel en efficiënt te
laten verlopen
Het economisch recht omvat anderzijds de regelen van
publiek en privaat recht die er specifiek toe strekken de
economische activiteit te organiseren met het oog op de
verwezenlijking van een economische ordening en een
economisch sturingsbeleid
Hoe kunnen we het economisch recht nu het best gaan definiëren?
Op de dia zien we de definitie van het begrip “economisch recht”. Deze definitie valt
uiteen in twee delen:
- Het economisch recht (vroegere handelsrecht) bevat enerzijds regelen
van privaatrecht die van toepassing zijn op verrichtingen van
ondernemingen en zijn erop gericht transacties tussen ondernemingen
soepel en efficiënt te laten verlopen
- Het economisch recht omvat anderzijds de regelen van publiek en privaat
recht die er specifiek toe strekken de economische activiteit te organiseren
met het oog op de verwezenlijking van een economische ordening en een
economisch sturingsbeleid
3
BEGRI PPEN & BRONNEN
1
, INLEIDING
• Economisch recht omvat het “oude” handelsrecht
• Handelsrecht is met ingang van 1 november 2018 opgeheven
(Wet houdende hervorming van het ondernemingsrecht)
• Opheffing van het begrip “handelaar”
• Invoering van een nieuw algemeen “onderneming”sbegrip
• Maar
• Transacties tot en met 31 oktober 2018 vallen nog onder het “oude” recht
• Heel wat regelen uit het “oude” handelsrecht werden behouden, maar
worden nu vastgeknoopt aan het begrip “onderneming”
• Kennis handelaarsbegrip noodzakelijk om modernisering via
ondernemingsbegrip te begrijpen
Als we twee jaar eerder begonnen waren aan deze faculteit dan hadden we niet het
vak economisch recht en intellectuele eigendomsrechten gehad, maar handels- en
economisch recht. Vandaag is er geen handelsrecht meer. Meer dan 200 jaar heeft in
België een wetboek van koophandel gegolden, waarin regels van handelsrecht waren
opgenomen die speelden bij transacties tussen handelaars. Een van de grote
problemen waarmee men toen geconfronteerd werd was de invulling van het begrip
“handelaar”. Dit begrip dateerde namelijk van het begin van de 19e eeuw, en was dus
niet aangepast aan de moderne invullingen van dit begrip. De Belgische wetgever
heeft daarom in 2018 onder minister Geens (1) het wetboek van koophandel
opgeheven, (2) het begrip handelaar zoals dat gold gedurende 200 jaar afgeschaft en
(3) de bestaande regels niet langer gaan toepassen op handelaars, maar op
ondernemingen. Later gaan we nog dieper ingaan op het ondernemingsbegrip, maar
we kunnen nu al stellen dat dit begrip ruimer is dan het handelaarsbegrip. Iedereen
die voor 2018 handelaar was, zal vandaag ook een onderneming zijn, maar niet
iedereen die vandaag een onderneming is was vroeger een handelaar.
Met de wet van 2018 werd dus een nieuw begrip ingevoerd, alsook een nieuwe set
van regels. Dit betekent echter niet dat alles van het vroegere handelsrecht volledig
verdwenen is:
2
,- Een heel reeks regels uit het handelsrecht bestaan vandaag nog steeds in het
economisch recht. Ze worden echter niet langer vastgeknoopt aan het begrip
handelaar, maar aan het ruimere begrip onderneming. In die zin zijn de regels van
het handelsrecht niet volledig afgeschaft, maar is het toepassingsgebied er
gewoon van uitgebreid.
- Transacties die dateren van voor 1 november 2018 worden nog steeds
onderworpen aan het oude recht. Bij deze transacties zal men dus nog steeds
moeten werken met het begrip handelaar, en zullen de regels uit het oude
handelsrecht dus nog steeds gelden.
- Om historisch gezien te begrijpen wat we bedoelen met het ondernemingsbegrip,
is het nuttig om iets te weten over het vroegere handelaarsbegrip.
2
, BEGRIPPEN
Het economisch recht (vroegere handelsrecht) bevat
enerzijds regelen van privaatrecht die van toepassing zijn
op verrichtingen van ondernemingen en zijn erop gericht
transacties tussen ondernemingen soepel en efficiënt te
laten verlopen
Het economisch recht omvat anderzijds de regelen van
publiek en privaat recht die er specifiek toe strekken de
economische activiteit te organiseren met het oog op de
verwezenlijking van een economische ordening en een
economisch sturingsbeleid
Hoe kunnen we het economisch recht nu het best gaan definiëren?
Op de dia zien we de definitie van het begrip “economisch recht”. Deze definitie valt
uiteen in twee delen:
- Het economisch recht (vroegere handelsrecht) bevat enerzijds regelen
van privaatrecht die van toepassing zijn op verrichtingen van
ondernemingen en zijn erop gericht transacties tussen ondernemingen
soepel en efficiënt te laten verlopen
- Het economisch recht omvat anderzijds de regelen van publiek en privaat
recht die er specifiek toe strekken de economische activiteit te organiseren
met het oog op de verwezenlijking van een economische ordening en een
economisch sturingsbeleid
3
