4VWO Scheikunde Hoofdstuk 3
Paragraaf 1
Om stoffen in te delen in groepen, kijk je naar stofeigenschappen, zoals stroomgeleiding.
Koper kan goed geleiden en zit daarom in elektriciteitskabels, maar om te voorkomen dat je
een dodelijke schok krijgt, zit er pvc omheen.
Stroomgeleiding is een stofeigenschap op macroniveau. Om stroomgeleiding te verklaren
moet je naar de deeltjes op microniveau kijken. Om elektrische stroom te kunnen geleiden,
moeten in een stof geladen deeltjes aanwezig zijn die vrij kunnen bewegen.
Er zijn drie groepen stoffen:
Atomen Geleidbaarheid Kristalrooster Binding
Metalen Metaalatomen In vaste en Metaalrooster Metaalbinding
vloeibare fase. van positief (sterk)
geladen ionen
Zouten Combinatie van Alleen in Ionrooster van Ionbinding
metaalatomen vloeibare fase positief geladen (sterk)
en niet- ionen
metaalatomen
Moleculaire Niet- Niet Molecuulrooster Molecuulbinding
stoffen metaalatomen (zwak)
Atoombinding
(sterk)
Waterstofbrug
(redelijk zwak)
In de vaste fase zitten de bouwstenen van een stof dicht op elkaar gestapeld. Als ze in een
patroon zijn gestapeld, vormen ze een kristalrooster. De bouwstenen van een kristal bepalen
of een stof wel of geen elektrische stroom kan geleiden.
Metaalatomen hebben volgens het atoommodel van Bohr weinig elektronen in de buitenste
schil. Door de grotere afstand van de valentie-elektronen tot de kern is de aantrekkingskracht
van de kern op de valentie-elektronen minder groot dan op de elektronen dichter bij de kern.
Daardoor kunnen de valentie-elektronen uit de schil treden. In het metaalrooster ontstaan
dan positieve metaalionen, omringd door negatieve vrij bewegende elektronen.
Kenmerken metalen:
- Hoog smeltpunt en bij kamertemperatuur vast (behalve kwik)
- Vervormbaar, zuiver makkelijker dan legering, ivm atoomgrootte.
- Elektrische geleiding
- Warmtegeleiding (bij verhitting gaan vrije elektronen sneller bewegen, waardoor de energie
zich snel kan verspreiden.
De positieve metaalionen en de negatieve vrije elektronen trekken elkaar aan. De binding die
ontstaat, noem je een metaalbinding. Deze is sterk, omdat vrije valentie-elektronen
aangetrokken worden door de positieve kernen. Het metaal geleidt in vaste vorm stroom,
omdat de elektronen vrij door het rooster kunnen bewegen. De metaalionen zitten op vaste
plaatsen. In vloeibare vorm verliezen de metaalionen hun plaats en kunnen ze ook stroom
geleiden. Bij een vloeibaar metaal zorgen dus zowel de metaalionen als de vrije elektronen
, voor de geleiding. Bij stroomgeleiding door een metaal kan geen elektrolyse optreden, omdat
dit een ontledingsreactie is, en metalen elementen zijn die dus niet ontleedt kunnen worden.
Een zout geleidt in de vloeibare fase elektrische stroom. Zouten zijn opgebouwd uit positieve
en negatieve ionen. Zij trekken elkaar aan en vormen een ionbinding. Een zout geleidt geen
elektrische stroom in de vaste fase omdat de ionen op een vaste plaats in het rooster zitten.
In de vloeibare fase verliezen de ionen de vaste plaats en kunnen ze zich vrij bewegen en
elektrische stroom geleiden.
Een moleculaire stof geleidt niet, want moleculaire stoffen zijn opgebouwd uit ongeladen
moleculen en kunnen geen stroom geleiden. De moleculen in het kristalrooster van een
moleculaire stof trekken elkaar aan en deze aantrekkingskracht, de vanderwaalskracht,
vormt zo de vanderwaalsbinding.
Niet alle stoffen bestaan dus uit moleculen, alleen de moleculaire stoffen. Metalen bestaan
uit positieve metaalionen en negatieve elektronen en zouten bestaan uit positieve en
negatieve ionen.
Gasvormige stoffen kunnen geen stroom geleiden, want de afstand tussen de elektronen is
te groot.
Paragraaf 1
Om stoffen in te delen in groepen, kijk je naar stofeigenschappen, zoals stroomgeleiding.
Koper kan goed geleiden en zit daarom in elektriciteitskabels, maar om te voorkomen dat je
een dodelijke schok krijgt, zit er pvc omheen.
Stroomgeleiding is een stofeigenschap op macroniveau. Om stroomgeleiding te verklaren
moet je naar de deeltjes op microniveau kijken. Om elektrische stroom te kunnen geleiden,
moeten in een stof geladen deeltjes aanwezig zijn die vrij kunnen bewegen.
Er zijn drie groepen stoffen:
Atomen Geleidbaarheid Kristalrooster Binding
Metalen Metaalatomen In vaste en Metaalrooster Metaalbinding
vloeibare fase. van positief (sterk)
geladen ionen
Zouten Combinatie van Alleen in Ionrooster van Ionbinding
metaalatomen vloeibare fase positief geladen (sterk)
en niet- ionen
metaalatomen
Moleculaire Niet- Niet Molecuulrooster Molecuulbinding
stoffen metaalatomen (zwak)
Atoombinding
(sterk)
Waterstofbrug
(redelijk zwak)
In de vaste fase zitten de bouwstenen van een stof dicht op elkaar gestapeld. Als ze in een
patroon zijn gestapeld, vormen ze een kristalrooster. De bouwstenen van een kristal bepalen
of een stof wel of geen elektrische stroom kan geleiden.
Metaalatomen hebben volgens het atoommodel van Bohr weinig elektronen in de buitenste
schil. Door de grotere afstand van de valentie-elektronen tot de kern is de aantrekkingskracht
van de kern op de valentie-elektronen minder groot dan op de elektronen dichter bij de kern.
Daardoor kunnen de valentie-elektronen uit de schil treden. In het metaalrooster ontstaan
dan positieve metaalionen, omringd door negatieve vrij bewegende elektronen.
Kenmerken metalen:
- Hoog smeltpunt en bij kamertemperatuur vast (behalve kwik)
- Vervormbaar, zuiver makkelijker dan legering, ivm atoomgrootte.
- Elektrische geleiding
- Warmtegeleiding (bij verhitting gaan vrije elektronen sneller bewegen, waardoor de energie
zich snel kan verspreiden.
De positieve metaalionen en de negatieve vrije elektronen trekken elkaar aan. De binding die
ontstaat, noem je een metaalbinding. Deze is sterk, omdat vrije valentie-elektronen
aangetrokken worden door de positieve kernen. Het metaal geleidt in vaste vorm stroom,
omdat de elektronen vrij door het rooster kunnen bewegen. De metaalionen zitten op vaste
plaatsen. In vloeibare vorm verliezen de metaalionen hun plaats en kunnen ze ook stroom
geleiden. Bij een vloeibaar metaal zorgen dus zowel de metaalionen als de vrije elektronen
, voor de geleiding. Bij stroomgeleiding door een metaal kan geen elektrolyse optreden, omdat
dit een ontledingsreactie is, en metalen elementen zijn die dus niet ontleedt kunnen worden.
Een zout geleidt in de vloeibare fase elektrische stroom. Zouten zijn opgebouwd uit positieve
en negatieve ionen. Zij trekken elkaar aan en vormen een ionbinding. Een zout geleidt geen
elektrische stroom in de vaste fase omdat de ionen op een vaste plaats in het rooster zitten.
In de vloeibare fase verliezen de ionen de vaste plaats en kunnen ze zich vrij bewegen en
elektrische stroom geleiden.
Een moleculaire stof geleidt niet, want moleculaire stoffen zijn opgebouwd uit ongeladen
moleculen en kunnen geen stroom geleiden. De moleculen in het kristalrooster van een
moleculaire stof trekken elkaar aan en deze aantrekkingskracht, de vanderwaalskracht,
vormt zo de vanderwaalsbinding.
Niet alle stoffen bestaan dus uit moleculen, alleen de moleculaire stoffen. Metalen bestaan
uit positieve metaalionen en negatieve elektronen en zouten bestaan uit positieve en
negatieve ionen.
Gasvormige stoffen kunnen geen stroom geleiden, want de afstand tussen de elektronen is
te groot.
