FINANCIEEL RECHT
Cursusmateriaal:
- Wetboek financieel recht
- Geen syllabus voor deel Tison
- Ex (3u): casussen (50%, wss 1 over krediet), theorievragen (40%) en juist-onjuist
vragen + motivering
GELDREKENINGEN EN BETALINGSVERRICHTINGEN
Algemeen
• Relatie tussen kredietinstelling en cliënt: Geldverrichtingen vinden doorgaans plaats via
rekening (beperkte mogelijkheid tot OTC-transacties)
• Geldrekeningen moeten worden onderscheiden van effecten-rekeningen
• Geldrekeningen :
• Zicht- of betaalrekening (jur. term)
• Spaarrekening: binnen deze categorie ga je een onderscheid kunnen
maken tussen de (niet-)gereglementeerde: andere fiscale behandeling.
Gereglementeerde: interesten vrij van roerende voorheffing tot bepaald
bedrag. De rente is daar een netto-rendement. Niet-gereglementeerd:
interesten die daar w genereerd zijn bruto- rendement waar door de
bank 30% roerende voorheffing op moet w ingehouden. Voor de
gereglementeerde is er dus een gunstregime maar in ruil daarvoor zijn
die onderworpen aan heel veel regels
• Termijnrekening à bepalen voor welke duur gelden w vastgezet en welk
rendement (vast). Bij spaar kunnen renten wel w aangepast (=verschil). Is
bruto-rendement
• Belang van het onderscheid: functie + toepasselijke regelgeving + fiscale
behandeling
• Rechtsverhouding tussen kredietinstelling en cliënt. Zeg je het vroeger op
dan afgesproken termijn, zal je hiervoor moeten betalen
• Rekeningovereenkomst
Spreken we over gedlrekeningen, dan gaat het over een rekeningovereenkomst = ov tussen
kredietinstelling en klant (consument of onderneming); feit dat het gaat over een ov betekent
dat je rekening moet houden met het verbintenissenrecht (contacts gesloten op/na 1jan 2023 =
boek 5 BW). Deze regels zijn van toepassing voor zover er geen lex specialis is in het financieel
recht. Wanneer een kredietinstelling transacties gaat verrichten met haar cliënt, dan gaan dit
altijd moeten leiden tot het openen rekening en zullen deze transacties een spoor nalaten. Er
kunnen nauwelijks transacties gebeuren zonder dat het gebeurt in kader rekeningverhouding
(uitz: wisseltransactie; hiervoor moet geen rekening geopend w bv Amerikaanse toerist die
dollars wil omzetten in euro’s)
Geldrekening onderscheiden van effectenrekening. Is ook een ov met een financiële instelling
waarbij op een rekening effecten w geboekt (aandelen, obligaties, fondsen). Andere regeling op
van toepassing. W benaderd vanuit een zakenrechtelijke houding: je w mede-eigenaar van de
effecten.
1
, Een betaalrekening open je om betalingsverrichtingen te kunnen doen. Spaarrekening is er voor
een andere reden. Om geld te kunnen bewaren en omdat je bepaald rendement wilt. Aan een
spaarrekening zijn eig geen risico’s verbonden.
Soorten geldrekeningen
• Zicht- of betaalrekening
• Contract van onbepaalde duur
• Tegoeden opvraagbaar op zicht
• Mogelijkheid tot verrichten van betalingstransacties (gevolg: toepassing
regelen inzake betalingsdiensten uit boek VII WER (art. VII.4 ev WER))
(infra)
• Vb. Informatiedocument betreffende de vergoedingen (art.
VII.4/1 WER). Aanbieder van zichtrekeningen moeten verplicht
een informatiedocument ter beschikking stellen omtrent de
vergoedingen. Een rekeninghouder w vooraf geïnformeerd
omtrent de kosten die aan transacties van die rekening
verbonden zijn. Zal op het ex niet vragen om welke informatie dit
gaat, maar kan wel vragen waarom zo een doc moet w voorzien w
• Al dan niet mogelijkheid tot het opnemen van krediet (indien krediet:
impact bepalingen Boek VII WER inzake consumentenkrediet)
• Spaarrekening en gereglementeerde spaarrekening
• Contract van onbepaalde duur
• Tegoeden opvraagbaar op zicht (desgevallend contractueel
gemodaliseerd)
• Nooit debetpositie / kredietverlening (en dus ook geen toepassing van
regelen consumentenkrediet)
• Geen toepassing regelen inzake betalingsdiensten uit Boek VII WER (uitz.
kosteloze beëindiging voor gereglementeerde spaarrekening)
• Bijzondere regelen voor gereglementeerde spaarrekeningen (vb.)
• Betreffende de rente (via KB/WIB): Verplicht (en uitsluitend) :
Basisrente + getrouwheidspremie (maxima en minima)
• Getrouwheidspremie voor bedragen die 12 maanden
onafgebroken op rekening staan: 4/jaar uitbetaald
• Beperking van de voorwaarden om hoger rendement te
verkrijgen
• Document met essentiële spaardersinformatie bij
commercialisering gereglementeerde spaarrekening (K.B. 18 juni
2013)
• Voorafgaande goedkeuring FSMA vereist
• Termijnrekening
• Bepaalde duur => niet op zicht opvraagbaar
• Geen krediet / geen toepassing regelen betalingsdiensten
• Terugvallen op civielrechtelijke principes (gemeen contractenrecht)
• Rekeningen met elektronisch geld (vb PayPal): gwn weten dat dit bestaat
• “Rekeningen” met cryptomunten (vb. Bitcoin) (niet zelfde regels als bij
elektronisch geld)
2
Cursusmateriaal:
- Wetboek financieel recht
- Geen syllabus voor deel Tison
- Ex (3u): casussen (50%, wss 1 over krediet), theorievragen (40%) en juist-onjuist
vragen + motivering
GELDREKENINGEN EN BETALINGSVERRICHTINGEN
Algemeen
• Relatie tussen kredietinstelling en cliënt: Geldverrichtingen vinden doorgaans plaats via
rekening (beperkte mogelijkheid tot OTC-transacties)
• Geldrekeningen moeten worden onderscheiden van effecten-rekeningen
• Geldrekeningen :
• Zicht- of betaalrekening (jur. term)
• Spaarrekening: binnen deze categorie ga je een onderscheid kunnen
maken tussen de (niet-)gereglementeerde: andere fiscale behandeling.
Gereglementeerde: interesten vrij van roerende voorheffing tot bepaald
bedrag. De rente is daar een netto-rendement. Niet-gereglementeerd:
interesten die daar w genereerd zijn bruto- rendement waar door de
bank 30% roerende voorheffing op moet w ingehouden. Voor de
gereglementeerde is er dus een gunstregime maar in ruil daarvoor zijn
die onderworpen aan heel veel regels
• Termijnrekening à bepalen voor welke duur gelden w vastgezet en welk
rendement (vast). Bij spaar kunnen renten wel w aangepast (=verschil). Is
bruto-rendement
• Belang van het onderscheid: functie + toepasselijke regelgeving + fiscale
behandeling
• Rechtsverhouding tussen kredietinstelling en cliënt. Zeg je het vroeger op
dan afgesproken termijn, zal je hiervoor moeten betalen
• Rekeningovereenkomst
Spreken we over gedlrekeningen, dan gaat het over een rekeningovereenkomst = ov tussen
kredietinstelling en klant (consument of onderneming); feit dat het gaat over een ov betekent
dat je rekening moet houden met het verbintenissenrecht (contacts gesloten op/na 1jan 2023 =
boek 5 BW). Deze regels zijn van toepassing voor zover er geen lex specialis is in het financieel
recht. Wanneer een kredietinstelling transacties gaat verrichten met haar cliënt, dan gaan dit
altijd moeten leiden tot het openen rekening en zullen deze transacties een spoor nalaten. Er
kunnen nauwelijks transacties gebeuren zonder dat het gebeurt in kader rekeningverhouding
(uitz: wisseltransactie; hiervoor moet geen rekening geopend w bv Amerikaanse toerist die
dollars wil omzetten in euro’s)
Geldrekening onderscheiden van effectenrekening. Is ook een ov met een financiële instelling
waarbij op een rekening effecten w geboekt (aandelen, obligaties, fondsen). Andere regeling op
van toepassing. W benaderd vanuit een zakenrechtelijke houding: je w mede-eigenaar van de
effecten.
1
, Een betaalrekening open je om betalingsverrichtingen te kunnen doen. Spaarrekening is er voor
een andere reden. Om geld te kunnen bewaren en omdat je bepaald rendement wilt. Aan een
spaarrekening zijn eig geen risico’s verbonden.
Soorten geldrekeningen
• Zicht- of betaalrekening
• Contract van onbepaalde duur
• Tegoeden opvraagbaar op zicht
• Mogelijkheid tot verrichten van betalingstransacties (gevolg: toepassing
regelen inzake betalingsdiensten uit boek VII WER (art. VII.4 ev WER))
(infra)
• Vb. Informatiedocument betreffende de vergoedingen (art.
VII.4/1 WER). Aanbieder van zichtrekeningen moeten verplicht
een informatiedocument ter beschikking stellen omtrent de
vergoedingen. Een rekeninghouder w vooraf geïnformeerd
omtrent de kosten die aan transacties van die rekening
verbonden zijn. Zal op het ex niet vragen om welke informatie dit
gaat, maar kan wel vragen waarom zo een doc moet w voorzien w
• Al dan niet mogelijkheid tot het opnemen van krediet (indien krediet:
impact bepalingen Boek VII WER inzake consumentenkrediet)
• Spaarrekening en gereglementeerde spaarrekening
• Contract van onbepaalde duur
• Tegoeden opvraagbaar op zicht (desgevallend contractueel
gemodaliseerd)
• Nooit debetpositie / kredietverlening (en dus ook geen toepassing van
regelen consumentenkrediet)
• Geen toepassing regelen inzake betalingsdiensten uit Boek VII WER (uitz.
kosteloze beëindiging voor gereglementeerde spaarrekening)
• Bijzondere regelen voor gereglementeerde spaarrekeningen (vb.)
• Betreffende de rente (via KB/WIB): Verplicht (en uitsluitend) :
Basisrente + getrouwheidspremie (maxima en minima)
• Getrouwheidspremie voor bedragen die 12 maanden
onafgebroken op rekening staan: 4/jaar uitbetaald
• Beperking van de voorwaarden om hoger rendement te
verkrijgen
• Document met essentiële spaardersinformatie bij
commercialisering gereglementeerde spaarrekening (K.B. 18 juni
2013)
• Voorafgaande goedkeuring FSMA vereist
• Termijnrekening
• Bepaalde duur => niet op zicht opvraagbaar
• Geen krediet / geen toepassing regelen betalingsdiensten
• Terugvallen op civielrechtelijke principes (gemeen contractenrecht)
• Rekeningen met elektronisch geld (vb PayPal): gwn weten dat dit bestaat
• “Rekeningen” met cryptomunten (vb. Bitcoin) (niet zelfde regels als bij
elektronisch geld)
2
