Leerstof aardrijkskunde : September - december 2020 :
Thema 1 : Les 1 :
1. Onze leefruimte is versnipperd
- In Vlaanderen verspreide bebouwing en lintbebouwing
Nederland : geconcentreerde bebouwing
- Oorzaken : de groei van antistedelijkheid
industriële maatschappij
creatie van een pendelcultuur
eigen gezinswoning
te late wet op de ruimtelijke ordening
2. Dimensie van versnippering
- Versnippering = de ruimte wordt in stukken verdeeld, maar ook de
functies in het landschap worden verdeeld in stukken
en onder elkaar vermengd
- Landschappelijke versnippering
landschap versnipperd door bewoning, snelwegen, parking
tussen landschapselementen versnippering van park
door bewoning
binnen landschapselementen visuele vervuiling door
onderbreking bomenrij
door hoogspanning
- Ruimtelijke functioneel versnippering
landschap dorp geïsoleerd door expresweg
tussen landschapselementen bedrijventerreinen tussen
industrie, recreatie en
braakliggend terrein
binnen landschapselementen landbouwgrond tussen
industrie, recreatie en
braakliggend terrein
1
,- Ecologisch versnippering
landschap bv. paddentrek wordt gehinderd door
versnippering van paar- en leefgebieden
tussen landschapselementen spreiding van natuur-
gebieden
binnen landschapselementen eigendom bos
- Functies / landschapselementen open ruimte
natuur
landbouw (inclusief boerderijen)
- Functies / landschapselementen stedelijke ruimte
industrie
woonwijken
handel
wegen
- Morfologische verstedelijking = hoeveelheid bebouwing per oppervlak
neemt toe
- Functionele verstedelijking = stedelijke functies gaan ook terug te
vinden zijn op het platteland
- Woonkern / bebouwde kern = het landschapsdeel dat aaneensluitend
bebouwd is door huizen met hun
hovingen, openbare gebouwen, kleine
industriële of handelsuitrustingen met
inbegrip van de tussenliggende
verkeerswegen, parken, sport-
terreinen, ...
2
, - Soorten bebouwing
open bebouwing = vrijstaande, alleenstaande woning
halfopen bebouwing = huis die aan 1 ander huis vastgebouwd
is
gesloten bebouwing = huis die tussen 2 huizen is gebouwd
geconcentreerde bebouwing = gebouwen staan dicht
tegen elkaar
verspreide bebouwing = gebouwen liggen verspreid of in
kleine groepjes
lintbebouwing = gebouwen liggen in een lange rij aan
weerszijden van een straat
3. Ruimtegebruik : regionale verschillen worden afgevlakt
- Landschapsvervlakking = het landschap gaat er overal hetzelfde uitzien
- Ontstaan van landschapsvervlakking door
steenwegen met baanwinkels
afname van traditionele landschappen : verdwijnen van traditionele
bouwmaterialen, architectuur, regionale gebruiken
toename aan multiculturele diversiteit
landbouw is minder grondgebonden en krijgt minder plaats
nieuwe storende elementen (bv. internetkabels, ...)
4. Onze leefruimte als systeem
- Versnippering leidt tot negatieve milieueffecten
een grotere behoefte aan nutsleidingen en grotere verkeersstromen
(door verspreide bebouwing)
steeds dezelfde gebieden die weerkerende seizoensgebonden
problemen kennen (bv. overstromingen)
verlies aan biodiversiteit
verdroging
verontreiniging van oppervlakte water
3
Thema 1 : Les 1 :
1. Onze leefruimte is versnipperd
- In Vlaanderen verspreide bebouwing en lintbebouwing
Nederland : geconcentreerde bebouwing
- Oorzaken : de groei van antistedelijkheid
industriële maatschappij
creatie van een pendelcultuur
eigen gezinswoning
te late wet op de ruimtelijke ordening
2. Dimensie van versnippering
- Versnippering = de ruimte wordt in stukken verdeeld, maar ook de
functies in het landschap worden verdeeld in stukken
en onder elkaar vermengd
- Landschappelijke versnippering
landschap versnipperd door bewoning, snelwegen, parking
tussen landschapselementen versnippering van park
door bewoning
binnen landschapselementen visuele vervuiling door
onderbreking bomenrij
door hoogspanning
- Ruimtelijke functioneel versnippering
landschap dorp geïsoleerd door expresweg
tussen landschapselementen bedrijventerreinen tussen
industrie, recreatie en
braakliggend terrein
binnen landschapselementen landbouwgrond tussen
industrie, recreatie en
braakliggend terrein
1
,- Ecologisch versnippering
landschap bv. paddentrek wordt gehinderd door
versnippering van paar- en leefgebieden
tussen landschapselementen spreiding van natuur-
gebieden
binnen landschapselementen eigendom bos
- Functies / landschapselementen open ruimte
natuur
landbouw (inclusief boerderijen)
- Functies / landschapselementen stedelijke ruimte
industrie
woonwijken
handel
wegen
- Morfologische verstedelijking = hoeveelheid bebouwing per oppervlak
neemt toe
- Functionele verstedelijking = stedelijke functies gaan ook terug te
vinden zijn op het platteland
- Woonkern / bebouwde kern = het landschapsdeel dat aaneensluitend
bebouwd is door huizen met hun
hovingen, openbare gebouwen, kleine
industriële of handelsuitrustingen met
inbegrip van de tussenliggende
verkeerswegen, parken, sport-
terreinen, ...
2
, - Soorten bebouwing
open bebouwing = vrijstaande, alleenstaande woning
halfopen bebouwing = huis die aan 1 ander huis vastgebouwd
is
gesloten bebouwing = huis die tussen 2 huizen is gebouwd
geconcentreerde bebouwing = gebouwen staan dicht
tegen elkaar
verspreide bebouwing = gebouwen liggen verspreid of in
kleine groepjes
lintbebouwing = gebouwen liggen in een lange rij aan
weerszijden van een straat
3. Ruimtegebruik : regionale verschillen worden afgevlakt
- Landschapsvervlakking = het landschap gaat er overal hetzelfde uitzien
- Ontstaan van landschapsvervlakking door
steenwegen met baanwinkels
afname van traditionele landschappen : verdwijnen van traditionele
bouwmaterialen, architectuur, regionale gebruiken
toename aan multiculturele diversiteit
landbouw is minder grondgebonden en krijgt minder plaats
nieuwe storende elementen (bv. internetkabels, ...)
4. Onze leefruimte als systeem
- Versnippering leidt tot negatieve milieueffecten
een grotere behoefte aan nutsleidingen en grotere verkeersstromen
(door verspreide bebouwing)
steeds dezelfde gebieden die weerkerende seizoensgebonden
problemen kennen (bv. overstromingen)
verlies aan biodiversiteit
verdroging
verontreiniging van oppervlakte water
3