HC 4-somatische symptoomstoornis
en verwante stoornissen
Somatisch-symptoomstoornis en verwante stoornissen DSM 5
Somatisch-symptoomstoornis
Ziekte-angststoornis
Conversiestoornis/functionele neurologische stoornis
Nageboorte stoornis
Psychische factoren die somatische aandoeningen beïnvloeden
Ongespecificeerde somatische symptoomstoornis of verwante stoornis
Somatisch-symptoomstoornis
Classificatiecriteria DSM-5
≥1 lichamelijke klachten die het dagelijks leven in significante mate verstoren
o Somatische verklaring speelt geen rol
Samenhangend met excessieve gedachten, gevoelens of gedragingen, tot uiting komend
in minstens één van de volgende kenmerken
o disproportionele en persisterende gedachten over de ernst van de klachten
o een persisterende hoge mate van ongerustheid over de gezondheid of de
klachten
o het excessief veel tijd en energie besteden aan deze klachten of aan de zorgen
over de gezondheid
bij kinderen/jongeren zijn het eerder de ouders die ongerust zijn en actie
ondernemen
Niet elke afzonderlijke lichamelijke klacht hoeft steeds aanwezig te zijn, maar het hebben
van klachten op zich is wel persisterend (meestal >6m)
Er kan gespecificeerd worden of er sprake is van
o Met voornamelijk zijn
o Persisterend (gekenmerkt door ernstige klachten, duidelijke beperkingen en
lange duur >6m)
Somatisch Onvoldoende Verklaarde Lichamelijke klachten (SOLK)
Aanhoudende lichamelijke klachten (ALK) (sinds 2021)
Somatoforme stoornis (DSM IV)
, Ernst
Licht: 1 van de in criterium 2 genoemde symptomen is aanwezig
Matig: ≥2 van de in criterium 2 genoemde symptomen aanwezig
Ernstig: ≥2 van de in criterium 2 genoemde symptomen aanwezig en er zijn multipele
lichamelijke klachten (of één zeer ernstige lichamelijke klacht)
Prevalentie
Prevalentiecijfers afh. van diagnostische criteria
o Volwassenen 5-7% versus kinderen 8,6%
o life-time prevalentie 13% somatoforme stoornissen bij 12-24 jaar
o Één-jaarsprevalentie 7%
Preadolescentie ♀ ~♂; adolescentie ♀ >♂ maar ♀ rapporteren minder beperkingen in het
dagelijks functioneren
De meest voorkomende klachten bij kinderen zijn buikpijn, hoofdpijn, misselijkheid en
maagklachten, vermoeidheid, spier- en gewrichtspijn
Andere: pseudo- epileptische aanvallen, paralyse, etc.
CVS, Long Covid, fibromyalgie, irritable bowl syndroom, etc.
en verwante stoornissen
Somatisch-symptoomstoornis en verwante stoornissen DSM 5
Somatisch-symptoomstoornis
Ziekte-angststoornis
Conversiestoornis/functionele neurologische stoornis
Nageboorte stoornis
Psychische factoren die somatische aandoeningen beïnvloeden
Ongespecificeerde somatische symptoomstoornis of verwante stoornis
Somatisch-symptoomstoornis
Classificatiecriteria DSM-5
≥1 lichamelijke klachten die het dagelijks leven in significante mate verstoren
o Somatische verklaring speelt geen rol
Samenhangend met excessieve gedachten, gevoelens of gedragingen, tot uiting komend
in minstens één van de volgende kenmerken
o disproportionele en persisterende gedachten over de ernst van de klachten
o een persisterende hoge mate van ongerustheid over de gezondheid of de
klachten
o het excessief veel tijd en energie besteden aan deze klachten of aan de zorgen
over de gezondheid
bij kinderen/jongeren zijn het eerder de ouders die ongerust zijn en actie
ondernemen
Niet elke afzonderlijke lichamelijke klacht hoeft steeds aanwezig te zijn, maar het hebben
van klachten op zich is wel persisterend (meestal >6m)
Er kan gespecificeerd worden of er sprake is van
o Met voornamelijk zijn
o Persisterend (gekenmerkt door ernstige klachten, duidelijke beperkingen en
lange duur >6m)
Somatisch Onvoldoende Verklaarde Lichamelijke klachten (SOLK)
Aanhoudende lichamelijke klachten (ALK) (sinds 2021)
Somatoforme stoornis (DSM IV)
, Ernst
Licht: 1 van de in criterium 2 genoemde symptomen is aanwezig
Matig: ≥2 van de in criterium 2 genoemde symptomen aanwezig
Ernstig: ≥2 van de in criterium 2 genoemde symptomen aanwezig en er zijn multipele
lichamelijke klachten (of één zeer ernstige lichamelijke klacht)
Prevalentie
Prevalentiecijfers afh. van diagnostische criteria
o Volwassenen 5-7% versus kinderen 8,6%
o life-time prevalentie 13% somatoforme stoornissen bij 12-24 jaar
o Één-jaarsprevalentie 7%
Preadolescentie ♀ ~♂; adolescentie ♀ >♂ maar ♀ rapporteren minder beperkingen in het
dagelijks functioneren
De meest voorkomende klachten bij kinderen zijn buikpijn, hoofdpijn, misselijkheid en
maagklachten, vermoeidheid, spier- en gewrichtspijn
Andere: pseudo- epileptische aanvallen, paralyse, etc.
CVS, Long Covid, fibromyalgie, irritable bowl syndroom, etc.
