Arbeidsrecht
Lesweek 1
3 overeenkomsten werk tegen betaling (gesloten systeem)
- Arbeidsovereenkomst 7:610 BW
- Aanneming van werk 7:750 BW
- Overeenkomst van opdracht 7:400 BW
Belang onderscheid overeenkomsten
- Stelsel van rechtsbescherming
- Werknemersverzekeringen
- Bevoegde rechter
Aanneming van werk 7:750 BW
- Van stoffelijke aard niet de inspanning, maar het resultaat staat centraal
(resultaatverbintenis)
- De aannemer is verantwoordelijk voor het verrichte werk
- Geen gezagsverhouding
- Vaak meerdere opdrachtgevers tegelijk
- Aannemer mag het werk uitbesteden aan een onderaannemer
Overeenkomst van opdracht 7:400 BW
- Is niet stoffelijk, maar gaat om diensten
- Inspanningsverplichting
- Opdrachtgever mag aanwijzingen geven, maar opdrachtnemer kan de overeenkomst
opzeggen als hij niet bereid is de aanwijzingen op te volgen 7:408 BW
Kwalificatie individuele arbeidsovereenkomst kenmerken
- Loon 7:617 BW
- Gedurende een zekere tijd
- Persoonlijk arbeid verrichten 7:659 BW
- Gezagsverhouding 7:610 BW
Loon
- Is datgene wat als bedongen tegenprestatie voor de arbeid door de werkgever aan
de werknemer verschuldigd is of zal zijn
- Geoorloofde loonvormen 7:617 BW
- Tijdstip betaling loon 7:623 BW
- Niet tijdig betalen loon 7:625 BW
Persoonlijk arbeid verrichten
- De werknemer is verplicht arbeid te verrichten
, - De arbeid moet persoonlijk worden verricht volgens artikel 7:659 lid 1 BW de
werknemer mag zich niet zomaar laten vervangen
- De arbeid die de werknemer verricht moet waarde hebben
- HR Gouden Kooi: In geval van het wonen in een gouden kooi ten behoeve van een
televisieprogramma is voldaan aan het kenmerk persoonlijk arbeid
Gedurende een zekere tijd
- Dit kenmerk speelt in de partij geen rol van betekenis
- Deeltijd, voltijd, bepaalde of onbepaalde tijd: as het maar zekere tijd
Gezag
- Instructiebevoegdheid
- Mate eigen verantwoordelijkheid
- Mate van toezicht
- Mag werk door een derde worden uitgevoerd
- Is er een ziekmeldingsprocedure
- Werkkleding
- Werkmateriaal
- Continuïteit in de werkzaamheden wie maakt het rooster/deelt de werkzaamheden
in
- Afdrachten aan de belasting dienst
- HR Gouden/Kooi wel gezag: spelregels, instructies worden gegeven. Continuïteit je
mag je niet laten vervangen.
HR Groen/Schroevers
- “Dat wat tussen hen heeft te gelden wordt bepaald door hetgeen hun bij het sluiten
van de overeenkomst voor ogen stond, mede in aanmerking genomen de wijze
waarop zij feitelijk aan de overeenkomst uitvoering hebben gegeven en aldus
daaraan inhoud hebben gegeven. Aan de hand van de op deze wijze vastgestelde
inhoud van de overeenkomst kan de rechter vervolgens bepalen of de overeenkomst
behoort tot een van de in de wet geregelde bijzondere overeenkomsten.”
- Let op: bedoeling partijen speelt geen rol meer bij kwalificatie ao (wel bij uitleg
bepalingen). De HR heeft op 6 november 2020 deze belangrijke nuancering gegeven.
Zie HR X/Gemeente Amsterdam.
HR Stichting Thuiszorg Rotterdam/PGGM
- “Bij de beantwoording van de vraag of tussen partijen een arbeidsovereenkomst
gold, is immers niet alleen van belang hetgeen partijen bij het sluiten van de
overeenkomst voor ogen stond, maar ook de wijze waarop zij feitelijk aan de
overeenkomst uitvoering hebben gegeven en aldus daaraan inhoud hebben
gegeven.”
, HR Gouden Kooi
- “Bij de beantwoording van de vraag of de rechtsverhouding tussen partijen als
zodanig dient te worden aangemerkt, moet worden getoetst of de inhoud van die
rechtsverhouding voldoet aan de criteria die gelden voor het bestaan van een
arbeidsovereenkomst. Daarbij moet acht worden geslagen op alle omstandigheden
van het geval, in onderling verband bezien, en dienen niet alleen de rechten en
verplichtingen in aanmerking te worden genomen die partijen bij het sluiten van de
overeenkomst voor ogen stonden, maar dient ook acht te worden geslagen op de
wijze waarop partijen uitvoering hebben gegeven aan hun overeenkomst en aldus
daaraan inhoud hebben gegeven”.
RB Deliveroo (2019)
- “Of sprake is van een arbeidsovereenkomst wordt bepaald door alle omstandigheden
van het geval, in onderling verband bezien. Daarbij is niet zozeer doorslaggevend hoe
partijen de overeenkomst noemen of kwalificeren, maar welke rechten en
verplichtingen zij daarbij over en weer beoogd hebben en in hoeverre daaraan
feitelijk uitvoering is gegeven. Naarmate er over een contract meer is onderhandeld,
kan aan de schriftelijke vastlegging van die partijbedoeling meer waarde worden
gehecht.”
HR X/Gemeente Amsterdam
- “Artikel 7:610 BW omschrijft de arbeidsovereenkomst als de overeenkomst waarbij
de ene partij, de werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de
werkgever, tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten. Indien de inhoud
van een overeenkomst voldoet aan deze omschrijving, moet de overeenkomst
worden aangemerkt als een arbeidsovereenkomst. Niet van belang is of partijen ook
daadwerkelijk de bedoeling hadden de overeenkomst onder de wettelijke regeling
van de arbeidsovereenkomst te laten vallen. Waar het om gaat, is of de
overeengekomen rechten en verplichtingen voldoen aan de wettelijke omschrijving
van de arbeidsovereenkomst. Anders dan uit het arrest Groen/Schoevers wel is
afgeleid, speelt de bedoeling van partijen dus geen rol bij de bij de vraag of de
overeenkomst moet worden aangemerkt als een arbeidsovereenkomst.
HOF Deliveroo (2021)
- “De Hoge Raad heeft in het hiervoor genoemde arrest van 6 november 2020
geoordeeld dat voor de kwalificatie van een arbeidsrelatie moet worden gekeken
naar de elementen ‘in dienst’, ‘loon’, ‘gedurende zekere tijd’ en ‘arbeid’. Deze
kwalificatie moet gebeuren aan de hand van de rechten en verplichtingen die
partijen zijn overeengekomen. Welke rechten en verplichtingen dat zijn moet aan de
hand van het Haviltex-criterium worden vastgesteld. De Hoge Raad verwijst hierbij –
zonder daar afstand van te nemen – naar het eerdere arrest Groen/Schoevers
(ECLI:NL:HR:1997:ZV2495). Uit het arrest Groen/Schoevers en de daarop volgende
arresten van de Hoge Raad over de kwalificatie van de arbeidsovereenkomst blijkt
dat gekeken moet worden naar alle omstandigheden van het geval. Ook Deliveroo en
Lesweek 1
3 overeenkomsten werk tegen betaling (gesloten systeem)
- Arbeidsovereenkomst 7:610 BW
- Aanneming van werk 7:750 BW
- Overeenkomst van opdracht 7:400 BW
Belang onderscheid overeenkomsten
- Stelsel van rechtsbescherming
- Werknemersverzekeringen
- Bevoegde rechter
Aanneming van werk 7:750 BW
- Van stoffelijke aard niet de inspanning, maar het resultaat staat centraal
(resultaatverbintenis)
- De aannemer is verantwoordelijk voor het verrichte werk
- Geen gezagsverhouding
- Vaak meerdere opdrachtgevers tegelijk
- Aannemer mag het werk uitbesteden aan een onderaannemer
Overeenkomst van opdracht 7:400 BW
- Is niet stoffelijk, maar gaat om diensten
- Inspanningsverplichting
- Opdrachtgever mag aanwijzingen geven, maar opdrachtnemer kan de overeenkomst
opzeggen als hij niet bereid is de aanwijzingen op te volgen 7:408 BW
Kwalificatie individuele arbeidsovereenkomst kenmerken
- Loon 7:617 BW
- Gedurende een zekere tijd
- Persoonlijk arbeid verrichten 7:659 BW
- Gezagsverhouding 7:610 BW
Loon
- Is datgene wat als bedongen tegenprestatie voor de arbeid door de werkgever aan
de werknemer verschuldigd is of zal zijn
- Geoorloofde loonvormen 7:617 BW
- Tijdstip betaling loon 7:623 BW
- Niet tijdig betalen loon 7:625 BW
Persoonlijk arbeid verrichten
- De werknemer is verplicht arbeid te verrichten
, - De arbeid moet persoonlijk worden verricht volgens artikel 7:659 lid 1 BW de
werknemer mag zich niet zomaar laten vervangen
- De arbeid die de werknemer verricht moet waarde hebben
- HR Gouden Kooi: In geval van het wonen in een gouden kooi ten behoeve van een
televisieprogramma is voldaan aan het kenmerk persoonlijk arbeid
Gedurende een zekere tijd
- Dit kenmerk speelt in de partij geen rol van betekenis
- Deeltijd, voltijd, bepaalde of onbepaalde tijd: as het maar zekere tijd
Gezag
- Instructiebevoegdheid
- Mate eigen verantwoordelijkheid
- Mate van toezicht
- Mag werk door een derde worden uitgevoerd
- Is er een ziekmeldingsprocedure
- Werkkleding
- Werkmateriaal
- Continuïteit in de werkzaamheden wie maakt het rooster/deelt de werkzaamheden
in
- Afdrachten aan de belasting dienst
- HR Gouden/Kooi wel gezag: spelregels, instructies worden gegeven. Continuïteit je
mag je niet laten vervangen.
HR Groen/Schroevers
- “Dat wat tussen hen heeft te gelden wordt bepaald door hetgeen hun bij het sluiten
van de overeenkomst voor ogen stond, mede in aanmerking genomen de wijze
waarop zij feitelijk aan de overeenkomst uitvoering hebben gegeven en aldus
daaraan inhoud hebben gegeven. Aan de hand van de op deze wijze vastgestelde
inhoud van de overeenkomst kan de rechter vervolgens bepalen of de overeenkomst
behoort tot een van de in de wet geregelde bijzondere overeenkomsten.”
- Let op: bedoeling partijen speelt geen rol meer bij kwalificatie ao (wel bij uitleg
bepalingen). De HR heeft op 6 november 2020 deze belangrijke nuancering gegeven.
Zie HR X/Gemeente Amsterdam.
HR Stichting Thuiszorg Rotterdam/PGGM
- “Bij de beantwoording van de vraag of tussen partijen een arbeidsovereenkomst
gold, is immers niet alleen van belang hetgeen partijen bij het sluiten van de
overeenkomst voor ogen stond, maar ook de wijze waarop zij feitelijk aan de
overeenkomst uitvoering hebben gegeven en aldus daaraan inhoud hebben
gegeven.”
, HR Gouden Kooi
- “Bij de beantwoording van de vraag of de rechtsverhouding tussen partijen als
zodanig dient te worden aangemerkt, moet worden getoetst of de inhoud van die
rechtsverhouding voldoet aan de criteria die gelden voor het bestaan van een
arbeidsovereenkomst. Daarbij moet acht worden geslagen op alle omstandigheden
van het geval, in onderling verband bezien, en dienen niet alleen de rechten en
verplichtingen in aanmerking te worden genomen die partijen bij het sluiten van de
overeenkomst voor ogen stonden, maar dient ook acht te worden geslagen op de
wijze waarop partijen uitvoering hebben gegeven aan hun overeenkomst en aldus
daaraan inhoud hebben gegeven”.
RB Deliveroo (2019)
- “Of sprake is van een arbeidsovereenkomst wordt bepaald door alle omstandigheden
van het geval, in onderling verband bezien. Daarbij is niet zozeer doorslaggevend hoe
partijen de overeenkomst noemen of kwalificeren, maar welke rechten en
verplichtingen zij daarbij over en weer beoogd hebben en in hoeverre daaraan
feitelijk uitvoering is gegeven. Naarmate er over een contract meer is onderhandeld,
kan aan de schriftelijke vastlegging van die partijbedoeling meer waarde worden
gehecht.”
HR X/Gemeente Amsterdam
- “Artikel 7:610 BW omschrijft de arbeidsovereenkomst als de overeenkomst waarbij
de ene partij, de werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de
werkgever, tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten. Indien de inhoud
van een overeenkomst voldoet aan deze omschrijving, moet de overeenkomst
worden aangemerkt als een arbeidsovereenkomst. Niet van belang is of partijen ook
daadwerkelijk de bedoeling hadden de overeenkomst onder de wettelijke regeling
van de arbeidsovereenkomst te laten vallen. Waar het om gaat, is of de
overeengekomen rechten en verplichtingen voldoen aan de wettelijke omschrijving
van de arbeidsovereenkomst. Anders dan uit het arrest Groen/Schoevers wel is
afgeleid, speelt de bedoeling van partijen dus geen rol bij de bij de vraag of de
overeenkomst moet worden aangemerkt als een arbeidsovereenkomst.
HOF Deliveroo (2021)
- “De Hoge Raad heeft in het hiervoor genoemde arrest van 6 november 2020
geoordeeld dat voor de kwalificatie van een arbeidsrelatie moet worden gekeken
naar de elementen ‘in dienst’, ‘loon’, ‘gedurende zekere tijd’ en ‘arbeid’. Deze
kwalificatie moet gebeuren aan de hand van de rechten en verplichtingen die
partijen zijn overeengekomen. Welke rechten en verplichtingen dat zijn moet aan de
hand van het Haviltex-criterium worden vastgesteld. De Hoge Raad verwijst hierbij –
zonder daar afstand van te nemen – naar het eerdere arrest Groen/Schoevers
(ECLI:NL:HR:1997:ZV2495). Uit het arrest Groen/Schoevers en de daarop volgende
arresten van de Hoge Raad over de kwalificatie van de arbeidsovereenkomst blijkt
dat gekeken moet worden naar alle omstandigheden van het geval. Ook Deliveroo en
