Samenvatting module 1: psychologie (behaviorisme)

Samenvatting psychologie: Behaviorisme


Hoofdstuk 3: Behaviorisme

1. Wat is behaviorisme?

 Behavior = gedrag
 Een wetenschapsfilosofische opvatting (hoe moet wetenschap bedreven
worden)
- Controleerbaarheid (objectiviteit)
- Vereenvoudiging (reductie)
• Een benadering in de psychologie waarin leerprocessen centraal worden
gesteld om gedrag te verklaren


 Wat is leren?
• Blijvende verandering
• Verandering in gedrag of mentale processen?
Leren= het proces met als resultaat een relatief duurzame, nieuwe
gedragsmogelijkheid of het wijzigen van een bestaande
gedragsmogelijkheid die meestal direct merkbaar is


 Uitgangspunten van behaviorisme

• Objectieve kennisverwerving staat centraal: waarneembaar gedrag
• Leerprocessen verklaren het gedrag
 Factoren buiten individu: periferalisme
• Geen principieel onderscheid tussen mensen en dieren
• Een kind komt onbeschreven ter wereld
 Tabula rasa
 Complex gedrag kun je opknippen in kleine stukjes
 Reductie




1

, Objectiviteit
Bestuderen van waarneembaar gedrag
• Publiek-observeerbaar gedrag moet door meerdere mensen
waargenomen kunnen worden
• Black box
• Behaviorisme <-> psychoanalyse


 Leerprocessen verklaren het gedrag
• Leerprocessen staan centraal
• Aangeleerd gedrag, ipv kennis vergaren
• Factoren buiten een organisme of individu worden bestudeerd
(periferalisme)
• Factoren binnen een individu zoals interesse en motivatie worden niet
onderzocht
• Verschillen tussen mensen bepaald door
de omgeving (niet door geboorte of
erfgoed)


 Mens en dier
• Continuïteit tussen gedrag van mensen en dieren:
• Dieren ----------------------------------------Mensen
• Leerprocessen bij dieren komen ook voor bij mensen
• Mensen wel hoger op evolutionaire ladder
• Dierexperimenten


 Tabula rasa
• Blanco blad (“lege lei”)
• Alle gedrag is aangeleerd
• Mensen zijn te kneden en te vormen
• Latere nuancering: gedrag wordt begrensd door de biologische
mogelijkheden




2

,  Reductie
• Gedrag wordt opgeknipt in kleine delen
• Complex gedrag= aaneenrijging van simpele elementaire processen
• Reductie: ontstaan v gedrag w zo simpel mogelijk verklaard


 Wat verschilt er nu met de Psychoanalyse?
Psychoanalyse : - subjectief
- geschiedenis staat centraal
- Theoretisch: Onbewuste  bewust maken
 zo de hele persoon veranderen


Behaviorisme : - objectief
- geschiedenis loosheid
- theoretisch  veranderen van concreet gedrag


2. Hoe leer je volgens klassiek conditioneren



 Leerproces
sen

• Leerproces
sen



hiërarchisch en evolutionair geordend:

 Hoe lager op de evolutionaire ladder hoe simpeler het gedrag
en de leerprocessen

 Hoe hoger op de evolutionaire ladder hoe complexer het
gedrag en de leerprocessen

 Van laag naar hoog:

 habituatie (= gewenningsleren)




3