6e druk
SAMENVATTING
MEDIA EXPLOSIE
Roxy Westrik (student
communicatie)
HAN Nijmegen
, Samenvatting Woordvoerder
Inhoudsopgave
Mediaexplosie...........................................................................................................................................................2
H6 Massa en publiek............................................................................................................................................2
H7 De mediaboodschap.......................................................................................................................................3
H10 Honderd jaar communicatieonderzoek........................................................................................................5
H11 Almachtige media (fase 1)............................................................................................................................6
H12 Opinieleiders als schakel tussen media en publiek (fase 2).........................................................................7
H13 De ontvangers komen in beeld (fase 3)........................................................................................................9
H14 Media sturen kennisverwerking: agenda-setting en kenniskloof (fase 4)..................................................11
H18 Theorievorming over de media-explosie: interactie en participatie..........................................................13
Floor en van Raaij.................................................................................................................................................19
Hoofdstuk 15......................................................................................................................................................19
, Mediaexplosie
H6 Massa en publiek
6.1 & 6.2
Massa betekent oorspronkelijk ‘een ongeordende hoeveelheid stof’. Het begrip ‘massa’ werd op veel
verschillende manieren opgevat door de jaren heen. De geschiedenis van het begrip laat tegenstrijdige
beelden zien. Er is voortdurend discussie over de afhankelijkheid of juist zelfstandigheid van ‘de
massa’. Dit wordt ook wel de discussie over het subject- of objectkarakter van de massa genoemd.
De uniforme massa van vroeger is het geïndividualiseerde, moderne publiek van nu geworden. Massa
in de zin van publiek is nu geen negatief begrip meer, maar een neutrale aanduiding voor een
welomschreven groep mediagebruikers.
6.3
Het moderne publiek kent geen vaste sociale klasse en geen vaste bevolkingsgroepen. Ieder van ons
maakt deel uit van de verschillende publieksgroepen en kan zowel een mediabron als mediagebruiker
zijn. Met behulp van marktsegmentatie kan je de kenmerken van een concrete publieksgroep
beschrijven, zoals leeftijd, sekse, opleiding, mate van betrokkenheid, interesse, beleving en het soort
lifestyle. Je kan publieksgroepen ordenen aan de hand van:
- Beroepsuitoefening: zakenlui, ambtenaren, studenten, winkeliers, fabrieksarbeiders
- Mediagebruik: krantenlezers, bioscoopbezoekers, televisiekijkers, gamers, social-
mediagebruikers
- Aard van hun zakelijke relatie: consumenten, leveranciers, aandeelhouders, branchegenoten
6.4
We worden geconfronteerd met een almaar groeiend en steeds gedifferentieerder aanbod van
mediaproducten en informatieproducenten. Mensen nemen hierdoor minder kennis van dezelfde info
en dus worden publieksgroepen kleiner en heterogener. Daarom moet er nu per concrete situatie een
specifieke publieksgroep omschreven worden.
Publieksgroepen zijn geen doelgroepen. Publieksgroepen zijn altijd aanwezig en als organisatie heb
je daar gevraagd of ongevraagd mee te maken, een doelgroep kiest de organisatie om contact mee te
krijgen: om te bereiken en te beïnvloeden. Een organisatie kiest dus een doelgroep en een
publieksgroep kiest een organisatie. Onderzoek naar mediagedrag begint bij het afbakenen van de
publieksgroepen, bijvoorbeeld jongeren en ouderen onder de televisiekijkers.
6.5
Vroeger richtten publieke zenders zich op hun eigen publieksgroep, dit was in het verzuilde
Nederland. De opkomst van commerciële zenders in Europa bracht daar verandering in. Door het
doelgroep denken vanuit de marketinggedachte meer centraal te zetten, werd het commerciële karakter
van de media dominanter. Sinds de succesvolle opkomst van de commerciële zenders letten ook
publieke zenders op de kijkcijfers en de ontvangstwijze onder de doelgroepen.
6.6
Publieksgroepen zijn externe, niet-georganiseerde contacten, zoals relatiegroepen van je organisatie.
De publieke opinie (de verzameling van meningen over een onderwerp binnen een publieksgroep)
kan je achterhalen door opinieonderzoek te doen. De publieke opinie is het geheel van de geuite
oordelen van een bepaalde groep burgers. Het in kaart brengen van de publieke opinie kent een vaste
cyclus van drie stappen:
- Stap 1 het selecteren van info over een bepaald onderwerp. Je moet bewust opzoek naar
info, anders heb je de kans dat je fake nieuws krijgt of dat je in een filterbubbel beland.
- Stap 2 de informatiewerking. Je bepaalt welke info als relevant overblijft, en welke
meningen je voorkeur hebben.
- Stap 3 het tot stand komen van een meningsvorming. Je hebt voor jezelf genoteerd welke
meningen op een meerderheid kunnen rekenen van de publieksgroep waar jij je verwant mee
voelt.
SAMENVATTING
MEDIA EXPLOSIE
Roxy Westrik (student
communicatie)
HAN Nijmegen
, Samenvatting Woordvoerder
Inhoudsopgave
Mediaexplosie...........................................................................................................................................................2
H6 Massa en publiek............................................................................................................................................2
H7 De mediaboodschap.......................................................................................................................................3
H10 Honderd jaar communicatieonderzoek........................................................................................................5
H11 Almachtige media (fase 1)............................................................................................................................6
H12 Opinieleiders als schakel tussen media en publiek (fase 2).........................................................................7
H13 De ontvangers komen in beeld (fase 3)........................................................................................................9
H14 Media sturen kennisverwerking: agenda-setting en kenniskloof (fase 4)..................................................11
H18 Theorievorming over de media-explosie: interactie en participatie..........................................................13
Floor en van Raaij.................................................................................................................................................19
Hoofdstuk 15......................................................................................................................................................19
, Mediaexplosie
H6 Massa en publiek
6.1 & 6.2
Massa betekent oorspronkelijk ‘een ongeordende hoeveelheid stof’. Het begrip ‘massa’ werd op veel
verschillende manieren opgevat door de jaren heen. De geschiedenis van het begrip laat tegenstrijdige
beelden zien. Er is voortdurend discussie over de afhankelijkheid of juist zelfstandigheid van ‘de
massa’. Dit wordt ook wel de discussie over het subject- of objectkarakter van de massa genoemd.
De uniforme massa van vroeger is het geïndividualiseerde, moderne publiek van nu geworden. Massa
in de zin van publiek is nu geen negatief begrip meer, maar een neutrale aanduiding voor een
welomschreven groep mediagebruikers.
6.3
Het moderne publiek kent geen vaste sociale klasse en geen vaste bevolkingsgroepen. Ieder van ons
maakt deel uit van de verschillende publieksgroepen en kan zowel een mediabron als mediagebruiker
zijn. Met behulp van marktsegmentatie kan je de kenmerken van een concrete publieksgroep
beschrijven, zoals leeftijd, sekse, opleiding, mate van betrokkenheid, interesse, beleving en het soort
lifestyle. Je kan publieksgroepen ordenen aan de hand van:
- Beroepsuitoefening: zakenlui, ambtenaren, studenten, winkeliers, fabrieksarbeiders
- Mediagebruik: krantenlezers, bioscoopbezoekers, televisiekijkers, gamers, social-
mediagebruikers
- Aard van hun zakelijke relatie: consumenten, leveranciers, aandeelhouders, branchegenoten
6.4
We worden geconfronteerd met een almaar groeiend en steeds gedifferentieerder aanbod van
mediaproducten en informatieproducenten. Mensen nemen hierdoor minder kennis van dezelfde info
en dus worden publieksgroepen kleiner en heterogener. Daarom moet er nu per concrete situatie een
specifieke publieksgroep omschreven worden.
Publieksgroepen zijn geen doelgroepen. Publieksgroepen zijn altijd aanwezig en als organisatie heb
je daar gevraagd of ongevraagd mee te maken, een doelgroep kiest de organisatie om contact mee te
krijgen: om te bereiken en te beïnvloeden. Een organisatie kiest dus een doelgroep en een
publieksgroep kiest een organisatie. Onderzoek naar mediagedrag begint bij het afbakenen van de
publieksgroepen, bijvoorbeeld jongeren en ouderen onder de televisiekijkers.
6.5
Vroeger richtten publieke zenders zich op hun eigen publieksgroep, dit was in het verzuilde
Nederland. De opkomst van commerciële zenders in Europa bracht daar verandering in. Door het
doelgroep denken vanuit de marketinggedachte meer centraal te zetten, werd het commerciële karakter
van de media dominanter. Sinds de succesvolle opkomst van de commerciële zenders letten ook
publieke zenders op de kijkcijfers en de ontvangstwijze onder de doelgroepen.
6.6
Publieksgroepen zijn externe, niet-georganiseerde contacten, zoals relatiegroepen van je organisatie.
De publieke opinie (de verzameling van meningen over een onderwerp binnen een publieksgroep)
kan je achterhalen door opinieonderzoek te doen. De publieke opinie is het geheel van de geuite
oordelen van een bepaalde groep burgers. Het in kaart brengen van de publieke opinie kent een vaste
cyclus van drie stappen:
- Stap 1 het selecteren van info over een bepaald onderwerp. Je moet bewust opzoek naar
info, anders heb je de kans dat je fake nieuws krijgt of dat je in een filterbubbel beland.
- Stap 2 de informatiewerking. Je bepaalt welke info als relevant overblijft, en welke
meningen je voorkeur hebben.
- Stap 3 het tot stand komen van een meningsvorming. Je hebt voor jezelf genoteerd welke
meningen op een meerderheid kunnen rekenen van de publieksgroep waar jij je verwant mee
voelt.
