Bestuursrecht
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2 Inleiding bestuursrecht..................................................................................................1
Hoofdstuk 3 Kernbegrippen in het bestuursrecht..............................................................................3
Hoofdstuk 4 Bestuurshandelingen......................................................................................................7
Hoofdstuk 5 De beschikking.............................................................................................................10
Hoofdstuk 6 De algemene wet bestuursrecht..................................................................................16
Hoofdstuk 7 Normering van besluiten..............................................................................................17
Hoofdstuk 8 Overheid en privaatrecht.............................................................................................21
Hoofdstuk 9 Handhaving van het bestuursrecht..............................................................................23
Hoofdstuk 10 Rechtsbescherming 1: voorprocedures......................................................................26
Hoofdstuk 11 Rechtsbescherming 2: (hoger) beroep en klachtbehandeling....................................29
Hoofdstuk 2 Inleiding bestuursrecht
Het bestuursrecht geeft regels voor de bestuurstaak van de overheid.
1 | Bestuursrecht
,Het openbaar bestuur is actief op verschillende overheidsniveaus:
- Gemeentebestuur | college van burgermeesters en wethouders B&W
- Provinciaal bestuur | gedeputeerde staten
- Landsbestuur | regering
Waaruit bestaat de bestuurstaak van de overheid?
Het bestuur behartig het algemeen belang. Het belang dat we als samenleving gemeenschappelijk
hebben.
Wat wel of niet tot het algemeen belang behoort bepaalt de politiek.
Dit leggen zij vast in wetten. Voorbeelden:
- Wet milieubeheer | WMB
- Participatiewet
- Zorgverzekeringswet
- Wetgeving over studiefinanciering
Besturen bestaat uit feitelijke handelingen en besluiten.
Feitelijke handelingen
Het bestuur voert feitelijke handelingen uit die voor iedereen zichtbaar zijn. Het bestuursorgaan
verricht de feitelijke handelingen soms zelf, maar geeft ook het opdracht voor het uitvoeren ervan.
- Blussen van brand
- Aanleggen van wegen
- Versterken van dijken
Besluiten
Het grootste deel van de activiteiten bestaan uit besluiten. Besluiten over bijvoorbeeld:
- Streekplan of bestemmingsplan
- Uitkering
- Studiefinanciering
De bestuurstaak is in de afgelopen eeuw gegroeid omdat de overheid geleidelijk aan op nagenoeg
alle terreinen actief werd. De laatste 30 jaar probeert de overheid haar bemoeienis terug te brengen,
van een verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving.
Verzorgingsstaat
De overheid heeft de taak om de burger op verschillende terreinen een bestaansminimum te bieden
als hij daar zelf niet voor kan zorgen.
Participatiesamenleving
De overheid spreekt liever van een participatiesamenleving, om daarmee duidelijk te maken dat zij
van de burger verwacht dat deze zo veel mogelijk zelf doet voordat hij een beroep doet op de
overheid.
In het bestuursrecht wordt onderscheid gemaakt tussen algemeen bestuursrecht en bijzonder
bestuursrecht.
2 | Bestuursrecht
, Bestuursrecht
Algemeen bestuursrecht Bijzonder bestuursrecht
Geldt voor alle bestuurstaken Geldt voor specifieke
bestuurstaken
Algemeen bestuursrecht
In het algemeen bestuursrecht vind je de regels die gelden voor alle verschillende bestuurstaken van
de overheid. Het zijn regels die altijd gelden, ongeacht met welk deel van de bestuurstaak de
overheid bezig is.
Bijzonder bestuursrecht
Het bijzonder bestuursrecht richt zich op de inhoud van de verschillende bestuurstaken, zoals
vreemdelingenrecht, milieurecht, belastingrecht, ruimtelijke ordening, etc.
Waar kun je de regels van het bestuursrecht vinden?
- Internationale verdragen en Europees recht
Provinciale en gemeentelijke verordeningen
- Jurisprudentie
- Gewoonte
- Wetten
Hoofdstuk 3 Kernbegrippen in het bestuursrecht
Bestuursorgaan | eerste hoofdrolspeler
Een bestuursorgaan voert een deel van de bestuurstaak van de overheid uit.
3 | Bestuursrecht
, Zij beslissen over onder andere:
- Verlenen van vergunningen
- Belastingaanslagen
- Toekennen van uitkering
Art. 1:1 AWB geeft 2 beschrijvingen van een bestuursorgaan:
1. Een orgaan van een rechtspersoon dat krachtens publiekrecht is ingesteld
2. Een andere persoon of ander college met enig openbaar gezag bekleed
Wat is een rechtspersoon?
Een rechtspersoon is een instelling of onderneming die een eigen leven leidt in het recht.
Rechtspersonen
Privaatrechtelijke Publiekrechtelijke
rechtspersonen rechtspersonen
Openbaar lichaam
Opgericht door
mensen/organisaties Op grond van de wet ontstaan
Openbaar lichaam
Openbaar lichaam bestaat uit bestuursorganen.
De organen van de gemeente | Burgermeester & het college van B&W.
De organen van de provincie | de commissaris van de koning
De organen van het rijk | de minister en de regering
In verband met het machtsevenwicht tussen de staatsorganen en de scheiding tussen de
verschillende overheidstaken zijn de wetgevende en rechtsprekende organen van de staat geen
bestuursorgaan. Art. 1:1 lid 2 AWB.
3. Ander persoon of ander college met openbaar gezag gekleed
Sommige stichtingen of vennootschappen voeren typische overheidstaken uit. Het gaat alleen om die
instellingen of bedrijven die een overheidstaak verrichten en daarvoor ook wettelijke bevoegdheden
hebben.
- Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen, op basis van de wet de bevoegdheid om te beslissen of
iemand een rijbewijs krijgt.
- De garage, die voert een apk-keuring uit.
Zelfstandige bestuursorganen | ZBO’s
Een bestuursorgaan dat zelfstandig een bepaald deel van de bestuurstaak uitvoert en losstaat van de
centrale overheid. Een zelfstandig bestuursorgaan staat niet onder gezag van een minister. De taken
4 | Bestuursrecht
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2 Inleiding bestuursrecht..................................................................................................1
Hoofdstuk 3 Kernbegrippen in het bestuursrecht..............................................................................3
Hoofdstuk 4 Bestuurshandelingen......................................................................................................7
Hoofdstuk 5 De beschikking.............................................................................................................10
Hoofdstuk 6 De algemene wet bestuursrecht..................................................................................16
Hoofdstuk 7 Normering van besluiten..............................................................................................17
Hoofdstuk 8 Overheid en privaatrecht.............................................................................................21
Hoofdstuk 9 Handhaving van het bestuursrecht..............................................................................23
Hoofdstuk 10 Rechtsbescherming 1: voorprocedures......................................................................26
Hoofdstuk 11 Rechtsbescherming 2: (hoger) beroep en klachtbehandeling....................................29
Hoofdstuk 2 Inleiding bestuursrecht
Het bestuursrecht geeft regels voor de bestuurstaak van de overheid.
1 | Bestuursrecht
,Het openbaar bestuur is actief op verschillende overheidsniveaus:
- Gemeentebestuur | college van burgermeesters en wethouders B&W
- Provinciaal bestuur | gedeputeerde staten
- Landsbestuur | regering
Waaruit bestaat de bestuurstaak van de overheid?
Het bestuur behartig het algemeen belang. Het belang dat we als samenleving gemeenschappelijk
hebben.
Wat wel of niet tot het algemeen belang behoort bepaalt de politiek.
Dit leggen zij vast in wetten. Voorbeelden:
- Wet milieubeheer | WMB
- Participatiewet
- Zorgverzekeringswet
- Wetgeving over studiefinanciering
Besturen bestaat uit feitelijke handelingen en besluiten.
Feitelijke handelingen
Het bestuur voert feitelijke handelingen uit die voor iedereen zichtbaar zijn. Het bestuursorgaan
verricht de feitelijke handelingen soms zelf, maar geeft ook het opdracht voor het uitvoeren ervan.
- Blussen van brand
- Aanleggen van wegen
- Versterken van dijken
Besluiten
Het grootste deel van de activiteiten bestaan uit besluiten. Besluiten over bijvoorbeeld:
- Streekplan of bestemmingsplan
- Uitkering
- Studiefinanciering
De bestuurstaak is in de afgelopen eeuw gegroeid omdat de overheid geleidelijk aan op nagenoeg
alle terreinen actief werd. De laatste 30 jaar probeert de overheid haar bemoeienis terug te brengen,
van een verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving.
Verzorgingsstaat
De overheid heeft de taak om de burger op verschillende terreinen een bestaansminimum te bieden
als hij daar zelf niet voor kan zorgen.
Participatiesamenleving
De overheid spreekt liever van een participatiesamenleving, om daarmee duidelijk te maken dat zij
van de burger verwacht dat deze zo veel mogelijk zelf doet voordat hij een beroep doet op de
overheid.
In het bestuursrecht wordt onderscheid gemaakt tussen algemeen bestuursrecht en bijzonder
bestuursrecht.
2 | Bestuursrecht
, Bestuursrecht
Algemeen bestuursrecht Bijzonder bestuursrecht
Geldt voor alle bestuurstaken Geldt voor specifieke
bestuurstaken
Algemeen bestuursrecht
In het algemeen bestuursrecht vind je de regels die gelden voor alle verschillende bestuurstaken van
de overheid. Het zijn regels die altijd gelden, ongeacht met welk deel van de bestuurstaak de
overheid bezig is.
Bijzonder bestuursrecht
Het bijzonder bestuursrecht richt zich op de inhoud van de verschillende bestuurstaken, zoals
vreemdelingenrecht, milieurecht, belastingrecht, ruimtelijke ordening, etc.
Waar kun je de regels van het bestuursrecht vinden?
- Internationale verdragen en Europees recht
Provinciale en gemeentelijke verordeningen
- Jurisprudentie
- Gewoonte
- Wetten
Hoofdstuk 3 Kernbegrippen in het bestuursrecht
Bestuursorgaan | eerste hoofdrolspeler
Een bestuursorgaan voert een deel van de bestuurstaak van de overheid uit.
3 | Bestuursrecht
, Zij beslissen over onder andere:
- Verlenen van vergunningen
- Belastingaanslagen
- Toekennen van uitkering
Art. 1:1 AWB geeft 2 beschrijvingen van een bestuursorgaan:
1. Een orgaan van een rechtspersoon dat krachtens publiekrecht is ingesteld
2. Een andere persoon of ander college met enig openbaar gezag bekleed
Wat is een rechtspersoon?
Een rechtspersoon is een instelling of onderneming die een eigen leven leidt in het recht.
Rechtspersonen
Privaatrechtelijke Publiekrechtelijke
rechtspersonen rechtspersonen
Openbaar lichaam
Opgericht door
mensen/organisaties Op grond van de wet ontstaan
Openbaar lichaam
Openbaar lichaam bestaat uit bestuursorganen.
De organen van de gemeente | Burgermeester & het college van B&W.
De organen van de provincie | de commissaris van de koning
De organen van het rijk | de minister en de regering
In verband met het machtsevenwicht tussen de staatsorganen en de scheiding tussen de
verschillende overheidstaken zijn de wetgevende en rechtsprekende organen van de staat geen
bestuursorgaan. Art. 1:1 lid 2 AWB.
3. Ander persoon of ander college met openbaar gezag gekleed
Sommige stichtingen of vennootschappen voeren typische overheidstaken uit. Het gaat alleen om die
instellingen of bedrijven die een overheidstaak verrichten en daarvoor ook wettelijke bevoegdheden
hebben.
- Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen, op basis van de wet de bevoegdheid om te beslissen of
iemand een rijbewijs krijgt.
- De garage, die voert een apk-keuring uit.
Zelfstandige bestuursorganen | ZBO’s
Een bestuursorgaan dat zelfstandig een bepaald deel van de bestuurstaak uitvoert en losstaat van de
centrale overheid. Een zelfstandig bestuursorgaan staat niet onder gezag van een minister. De taken
4 | Bestuursrecht
