, LP3
Hoe kan ik een klinisch probleem vertalen in een beantwoordbare
vraag?
Een belangrijk kenmerk van een goed geformuleerde klinische vraag is dat de vraag niet te
beantwoorden is met ‘ja’ of ‘nee’. Daarnaast geldt voor de meeste klinische vragen dat ze de
volgende drie elementen bevatten: (1) populatie, (2) determinanten en (3) outcome. Hier
volgt een uitleg van deze drie elementen.
Met populatie wordt de Determinanten zijn factoren die het Outcome is het
groep mensen bedoeld ontstaan van een ziekte veroorzaken of resultaat waarin de
die dezelfde belangrijke bevorderen, of het verloop van de ziekte verpleegkundige
kenmerken hebben als de beïnvloeden. geïnteresseerd is.
patiënt. Zo is roken een belangrijke determinant voor het Zo zal bij een vraag over
Een 71-jarige man die met ontstaan van longkanker en van veel andere een goede manier van
een longontsteking in het aandoeningen. Leefstijl is een factor die het afvallen voor personen
ziekenhuis opgenomen is, verloop van een cardiovasculaire aandoening met obesitas, de outcome
behoort tot de populatie beïnvloedt. Maar ook een interventie om een ‘gewicht’ zijn. Bij een
‘oudere patiënten met patiënt met een hartaandoening te ondersteunen vraag over het effect van
longontsteking in het om een gezondere leefstijl aan te nemen is een pijnbestrijding is de
ziekenhuis’. determinant die het verloop van de ziekte outcome ‘pijn voor en na
beïnvloedt. de interventie’.
De afkorting PICO staat voor population (populatie), intervention (interventie), comparison
(vergelijking) en outcome (uitkomst).
De vijf stappen van EBP
1. Formuleer een beantwoordbare vraag
P=patiënt of probleem, I=interventie, C=vergelijking en O=uitkomst.
2a. Zoekstrategie
Zoek eerst naar gecombineerde of al beoordeelde evidence die te vinden is in richtlijnen, in Trip Database, en de
Cochrane Library. Vervolg met PubMed en CINAHL en vergeet niet de databases van organisaties zoals V&VN,
Werkgroep Infectie Preventie (WIP) en Vilans. Beschrijf welke richtlijnen of artikelen je hebt gevonden en of ze
bruikbaar zijn om de PICO-vraag te beantwoorden.
2b. Opbrengst zoekstrategie Geef aan wat voor richtlijnen of artikelen je hebt gevonden en met welke je verder gaat.
3a. Kritische beoordeling methode van onderzoek
Gebruik hiervoor een kwaliteitschecklist van www.cochrane.nl > downloads > checklists. Geef je oordeel over de
validiteit van de studie(s): goed, twijfelachtig of slecht.
3b. Kritische beoordeling resultaten
Geef de belangrijkste resultaten van het onderzoek weer. Beoordeel hoe belangrijk het gevonden resultaat is en
hoe betrouwbaar.
4. Conclusie en toepassing in de praktijk
Geef kort je eigen conclusie over het artikel weer.
5. Evaluatie
Geef aan in hoeverre de conclusie toepasbaar is op jouw afdeling. Weeg daarbij voor- en nadelen tegen elkaar
af. Formuleer een evidence-based aanbeveling en bespreek op je afdeling of het MDO vanaf wanneer deze
ingevoerd kan worden. Of benader bijvoorbeeld de protocollencommissie.
Hoe kan ik een klinisch probleem vertalen in een beantwoordbare
vraag?
Een belangrijk kenmerk van een goed geformuleerde klinische vraag is dat de vraag niet te
beantwoorden is met ‘ja’ of ‘nee’. Daarnaast geldt voor de meeste klinische vragen dat ze de
volgende drie elementen bevatten: (1) populatie, (2) determinanten en (3) outcome. Hier
volgt een uitleg van deze drie elementen.
Met populatie wordt de Determinanten zijn factoren die het Outcome is het
groep mensen bedoeld ontstaan van een ziekte veroorzaken of resultaat waarin de
die dezelfde belangrijke bevorderen, of het verloop van de ziekte verpleegkundige
kenmerken hebben als de beïnvloeden. geïnteresseerd is.
patiënt. Zo is roken een belangrijke determinant voor het Zo zal bij een vraag over
Een 71-jarige man die met ontstaan van longkanker en van veel andere een goede manier van
een longontsteking in het aandoeningen. Leefstijl is een factor die het afvallen voor personen
ziekenhuis opgenomen is, verloop van een cardiovasculaire aandoening met obesitas, de outcome
behoort tot de populatie beïnvloedt. Maar ook een interventie om een ‘gewicht’ zijn. Bij een
‘oudere patiënten met patiënt met een hartaandoening te ondersteunen vraag over het effect van
longontsteking in het om een gezondere leefstijl aan te nemen is een pijnbestrijding is de
ziekenhuis’. determinant die het verloop van de ziekte outcome ‘pijn voor en na
beïnvloedt. de interventie’.
De afkorting PICO staat voor population (populatie), intervention (interventie), comparison
(vergelijking) en outcome (uitkomst).
De vijf stappen van EBP
1. Formuleer een beantwoordbare vraag
P=patiënt of probleem, I=interventie, C=vergelijking en O=uitkomst.
2a. Zoekstrategie
Zoek eerst naar gecombineerde of al beoordeelde evidence die te vinden is in richtlijnen, in Trip Database, en de
Cochrane Library. Vervolg met PubMed en CINAHL en vergeet niet de databases van organisaties zoals V&VN,
Werkgroep Infectie Preventie (WIP) en Vilans. Beschrijf welke richtlijnen of artikelen je hebt gevonden en of ze
bruikbaar zijn om de PICO-vraag te beantwoorden.
2b. Opbrengst zoekstrategie Geef aan wat voor richtlijnen of artikelen je hebt gevonden en met welke je verder gaat.
3a. Kritische beoordeling methode van onderzoek
Gebruik hiervoor een kwaliteitschecklist van www.cochrane.nl > downloads > checklists. Geef je oordeel over de
validiteit van de studie(s): goed, twijfelachtig of slecht.
3b. Kritische beoordeling resultaten
Geef de belangrijkste resultaten van het onderzoek weer. Beoordeel hoe belangrijk het gevonden resultaat is en
hoe betrouwbaar.
4. Conclusie en toepassing in de praktijk
Geef kort je eigen conclusie over het artikel weer.
5. Evaluatie
Geef aan in hoeverre de conclusie toepasbaar is op jouw afdeling. Weeg daarbij voor- en nadelen tegen elkaar
af. Formuleer een evidence-based aanbeveling en bespreek op je afdeling of het MDO vanaf wanneer deze
ingevoerd kan worden. Of benader bijvoorbeeld de protocollencommissie.
