Samenvatting Straf(proces)recht (jaar 1), incl. literatuur, hoorcolleges en jurisprudentie

Samenvatting Straf(proces)recht
Inhoud
Schematisch overzicht Inleiding Strafrecht (voorbeeld van 1 pagina, onderaan de samenvatting volgt de rest!)..2
Week 1 – inleiding, legaliteit en invalshoeken van het strafrecht............................................................................3
Week 2: opsporing....................................................................................................................................................8
Week 3: dwangmiddelen........................................................................................................................................13
Week 4: de vervolgingsbeslissing............................................................................................................................16
Week 5: Het bewijsstelsel; uitspraak en rechtsmiddelen.......................................................................................20
Week 6: Bijzonder strafrecht..................................................................................................................................30
Week 7: Gedraging, daderschap en deelneming; legaliteit en voorwaarden strafbaarheid EN Week 8: Opzet,
culpa, causaliteit en wederrechtelijkheid...............................................................................................................32
Strafrecht week 9: poging en voorbereiding...........................................................................................................41
Week 10: strafuitsluitingsgronden..........................................................................................................................44
Week 11: Internationaal en Europees strafrecht....................................................................................................47
Week 12: Penitentiair strafrecht.............................................................................................................................50
Schematisch overzicht Inleiding Strafrecht.............................................................................................................52




1

,Schematisch overzicht Inleiding Strafrecht (voorbeeld
van 1 pagina, onderaan de samenvatting volgt de rest!)
Verdachte → art. 27 Sv
I. Feiten en omstandigheden;
II. Redelijk vermoeden;
i. Concretiseerbaarheid → welk misdrijf.
ii. Individualiseerbaarheid → alles wijst op de dader.
iii. Objectiveerbaarheid → voldoende feiten.
III. Strafbaar feit.


Inzet dwangmiddelen
I. Door wie?
II. Tegen wie?
III. Met welk doel/op welke grond?
IV. In welk geval? (Bijv. VH-feit)
V. Overige voorwaarden?
Anticipatiegebod → art. 67a lid 3
Termijn



Medeplegen → art. 47 lid 1 sub 1 Sr
I. Accessoriteit → het grondfeit moet daadwerkelijk zijn uitgevoerd of daarop gericht
zijn
II. Nauwe samenwerking
III. Dubbel opzet → op het grondfeit en op de samenwerking (bewust)

HR Rijswijkse stoeptegel: enkele aanwezigheid is niet voldoende om te spreken van
medeplegen. Wel als die aanwezigheid voldoende zou zijn voor het uitvoeren van het delict of
als er een voorfase is geweest.



Medeplichtigheid → art. 48 Sr
I. Het grondfeit moet een misdrijf zijn;
II. Accessoriteit → gericht zijn op de uitvoering of daadwerkelijke uitvoering;
III. Het moet gaan om behulpzaamheid bij of tot het misdrijf;
IV. Er moet dubbel opzet zijn: op het grondfeit en op de medeplichtigheid.



Doen plegen → art. 47 lid 1 sub 1 Sr
I. Doen pleger neemt het initiatief;
II. Feitelijke pleger is straffeloos; → HR Melk en water
III. Geen limitatieve doen pleger-middelen;
IV. Dubbel opzet;
V. Accessoriteit.



Uitlokking → art. 47 lid 1 sub 2 Sr
I. Uitlokker neemt het initiatief;
II. Feitelijke pleger is ook strafbaar → geen strafuitsluitingsgrond

2

,Strafprocesrecht
Week 1 – inleiding, legaliteit en invalshoeken van het
strafrecht

Inleiding
Beeldvorming van het strafrecht: door de media, politiek en jezelf.
Invalshoeken van het strafrecht
Definitie: strafrecht is een reeks van wettelijke regels die gaan over welk gedrag
strafwaardig wordt geacht, welke straffen worden gesteld op dit gedrag en volgens
welke regels straf opgelegd kan worden.
Hoe je naar een strafrechtelijke situatie kijkt, hangt af van de invalshoek en dit heeft
invloed op de uitkomst. De invalshoeken zijn anders, maar niet beter of slechter en
voorkeuren kunnen wijzigen afhankelijk van de situatie.
1. Nadruk op wet en wettelijk systeem
Is ook wel het legisme: de wet weerspiegelt wat er in de samenleving speelt en dus de
wil van het volk. De rechter mag dus de wetgeving volgen, want dat is gerechtvaardigd.
→ overheid en OM
Kan je zeggen dat de wet de wet is? Het is niet altijd zo dat iedereen heeft gestemd.
2. Nadruk op de individuele rechtspositie van de burger
Rechtsbescherming van het individu en machtsmisbruik door de overheid voorkomen.
→ advocaten.
Welke rechten van welke burger worden beschermd? En wat als rechten botsen en
inbreuk wordt gemaakt op grondrechten?
3. Nadruk op het algemeen en individueel welzijn
De vraag is of het strafrecht voldoende effectief is, want dit is niet zeker. De
recidivecijfers zijn hoog, dus heeft het strafrecht wel nut?
Het ingrijpen door strafrecht heeft heel veel negatieve effecten, dat is wel zeker. Doet het
strafrecht dan niet meer kwaad dan goed? Het strafrecht moet dus worden gebruikt als
ultimum remedium en de gevolgen van het strafrecht moeten zo klein mogelijk zijn. Er
moet worden gekeken naar de meest effectieve oplossing. → hulpverleners.
Er zijn ook andere middelen, zoals voorlichting op scholen, waar het strafrecht niet bij
komt.
Doet een verbod (op gezichtsbedekkende kleding) wat het belooft? En wat als
burgemeesters aangeven dat ze het niet volgen?
Verhouding tussen de invalshoeken


3

, De eerste invalshoek wordt als centraal gezien, want er wordt vanuit gegaan dat de wet
de wet is. Als tegenstroom zijn er de tweede en derde invalshoek, want er moet altijd
rekening worden gehouden met rechtsbescherming van de burger en er moet ook als
ultimum remedium worden benaderd.
Legisme Liberalisme Empirie
Criterium Wettekst en Vrijheid en Effectiviteit
democratie rechtsstaat → werkt de straf
→ door een → gaat uit van ook? Er wordt
democratische wet individuele vrijheid gekeken naar het
is het toegestaan die niet te veel resultaat
voor de rechter om beperkt moet
de wet toe te worden
passen
Doel Ordening en Machtsinperking Oplossing en
handhaving van de van de overheid: de preventie
samenleving overheid moet niet
te veel kunnen
ingrijpen
Benadering Formeel Materieel Materieel
(principieel) (principieel) (pragmatisch)
Perspectief Overheid; politie en Advocaat Hulpverleners en
OvJ wetenschappers
Kritiek Letterknechterij → Botsende Meetbaarheid
de wet wordt heel grondrechten → → het is moeilijk te
letterlijk gevolgd en meten wat er beter
soms komt dat niet werkt en wat niet
overeen met wat in
de samenleving
gevonden wordt

Bronnen van het strafrecht
 Bronnen van kennis
Dit gaat om feiten van algemene bekendheid. Kennis van grammatica, topografie,
statistiek, cultuur of computers etc. De feiten van algemene bekendheid hoeven niet te
worden bewezen door de Officier van Justitie, maar er is geen afgebakende definitie van.
 Klassieke bronnen
→ Wetten
Publiekrechtelijk handhavingsrecht
Bestuursrecht
 Bestuurlijk sanctierecht → sinds een aantal jaar ook straf binnen het
bestuursrecht, dus niet alleen via het strafrecht
o Bijv. bestuurlijke boete, uithuisplaatsing, gebiedsontzegging etc.
Strafrecht


4