Fysiologie, de nieren college 31102022
Functies
- Zuiverende functie
Zuivert het bloed van in het bloed opgeloste metabolieten (ureum), afvalstoffen en
gifstoffen (geneesmiddelen en pesticiden). Deze stoffen zijn in water oplosbaar en
komen dus met het filtraat de nieren in en kunnen uitgescheiden worden.
- Regulatieve functie
Belangrijke rol bij de samenstelling vd lichaamsvloeistoffen.
Regulatie van
o Volume van de lichaamsvloeistoffen;
o Osmolariteit van de lichaamsvloeistoffen;
o Elektrolythomeostase, bijv natrium, kalium, chloride en calcium;
o Zuur/base balans; H+ homeostase.
- Endocriene functie, productie van hormonen, bijv
o Erytropoëtine;
Belangrijke rol bij de aanmaak van rode bloedcellen.
o Renine, prostaglandines;
Renine; belangrijk rol in volume van de lichaamsstoffen.
o Vitamine D3.
Speelt een rol bij de homeostase van calcium.
In de nier liggen nefronen. ‘start’ met een glomerulus. Hierin komt een bloedvat aan
(afferente arteriole) en er gaat een bloedvat uit (efferente arteriole). Om de glomerulus zit
bowmans kapsel. Vervolgt zich in proximale tubulus. Gaat over in lis van Henle met dunne
afdalende been en daarna dikke opstijgende been. Loopt over in distale tubulus en deze loopt
weer over in de verzamelbuis.
Verzamelbuis komt uit in nierbekken. Als iets in het nierbekken terecht komt kunnen we het
niet meer opnemen en gaat het echt het lichaam uit. Vanuit nierbekken via ureter naar de
blaas.
- In glomerulus vindt filtratie plaats.
- Efferente arteriole wordt peritubulair capillair. Deze stroomt rond de proximale
tubulus en vervolgens naar beneden via opstijgende been lis van Henle en weer
omhoog via dalende been lis van Henle. Daarna wordt het pas een vene.
- Opstijgende been lis van Henle stroomt weer terug via de glomerulus, daarna distale
tubulus.
- Verzamelbuis stroomt ook dicht langs opstijgende been lis van Henle en de vasa recta.
Basis van de regulatieve functie
Excretie = wat er vanuit glomerulus in proximale tubulus komt – wat er terug geresorbeerd
wordt + wat er geceserneerd (uitgescheiden)
wordt.
We filtreren 180 L water per dag.
Osmolariteit bloed is 300 mili osmol, dit blijft
gaandeweg gelijk.
De osmolariteit van het filtraat is hetzelfde. Als
filtraat lis van Henle ingaat heeft het nog dezelfde
osmolariteit, maar er stroomt maar 54 L per dag
, door de lis van Henle. Dus in proximale tubulus hebben we al een aantal liter water met de
daarin opgeloste stoffen terug geresorbeerd.
Als de vloeistof weer omlaag en omhoog stroomt door lis van Henle wordt er nog meer terug
geresorbeerd. Komt nu maar 18 L per dag is distale tubulus terecht. Ook hier wordt nog terug
geresorbeerd. Ook in de verzamelbuis terug resorptie. Uiteindelijk plassen we maar 1,5 L
vocht uit.
Osmolariteit filtraat is hypotoon in distale tubulus, lager dan dat van bloed.
Osmolariteit van urine ligt aan hoe veel water er nog terug geresorbeerd wordt aan het eind.
Filtratie
Wat wordt gefiltreerd?
Alle vloeistof dat door de nier stroomt kan gefiltreerd worden.
20% van de cardiac output stroomt door de nieren. Dit is renale bloedstroom, RBF. Dit is zo’n
1100 ml/min.
Van dit bloed kan alleen de vloeistof gefiltreerd worden, dus 55%. Dit is de renale
plasmastroom, RPF. Dit is dan 1100 * 0,55 = 605 ml/min dat gefiltreerd kan worden.
Hiervan wordt echter maar ongeveer 20% gefiltreerd. Dit is de filtratie fractie, FF. Dus
uitendelijk 605 * 0,20 = 120 ml/min. Dit is de glomerular filtration rate, GFR.
Hoe wordt gefiltreerd?
Afhankelijk van de starling krachten, de drukken.
- Colloïd osmotische druk
o Eiwitten die los zitten in de vloeistoffen. Zorgen voor druk die de vloeistoffen
weer aanzuigen vanuit kapsel van Bowman terug de glomerulus. Dit is πgc; 28
mmHg.
o Gelijke waarde in alle capillairen in het lichaam.
o Geen colloïd osmotische druk in het kapsel van Bowman omdat hier vrijwel
geen eiwitten zitten.
- Hydrostatische druk P
o Pgc, hydrostatische druk in de glomerulus capillair richting kapsel van
Bowman is 55 mmHg.
o Deze druk is in de glomerulus hoger dan andere capillairen in het lichaam.
- Druk vanuit kapsel van Bowman
o Drukt terug van kapsel van Bowman de glomerulus capillair in; 15 mmHg.
Netto filtratie druk is dan 55 – 28 – 15 = 12 mmHg.
Meten hoeveel er gefiltreerd wordt
Met behulp van de uitscheiding (de klaring) van een stof. De hoeveelheid die per minuut van
een stof gefiltreerd wordt is hoeveel er van die stof uitgescheiden wordt als die stof niet terug
geresorbeerd of geceserneerd wordt.
Px * GFR = Ux * V
Dus GFR = Ux * V / Px
Px = hoeveelheid van een bepaalde stof dat in het plasma zit opgelost
Ux = concentratie van de stof die opgelost is in de urine
V = totale hoeveelheid urine gedurende 24u.
Klaring van een stof is een maat voor de GFR, Cx
- Het volume plasma dat per tijdseenheid volledig van die stof wordt gezuiverd;
Functies
- Zuiverende functie
Zuivert het bloed van in het bloed opgeloste metabolieten (ureum), afvalstoffen en
gifstoffen (geneesmiddelen en pesticiden). Deze stoffen zijn in water oplosbaar en
komen dus met het filtraat de nieren in en kunnen uitgescheiden worden.
- Regulatieve functie
Belangrijke rol bij de samenstelling vd lichaamsvloeistoffen.
Regulatie van
o Volume van de lichaamsvloeistoffen;
o Osmolariteit van de lichaamsvloeistoffen;
o Elektrolythomeostase, bijv natrium, kalium, chloride en calcium;
o Zuur/base balans; H+ homeostase.
- Endocriene functie, productie van hormonen, bijv
o Erytropoëtine;
Belangrijke rol bij de aanmaak van rode bloedcellen.
o Renine, prostaglandines;
Renine; belangrijk rol in volume van de lichaamsstoffen.
o Vitamine D3.
Speelt een rol bij de homeostase van calcium.
In de nier liggen nefronen. ‘start’ met een glomerulus. Hierin komt een bloedvat aan
(afferente arteriole) en er gaat een bloedvat uit (efferente arteriole). Om de glomerulus zit
bowmans kapsel. Vervolgt zich in proximale tubulus. Gaat over in lis van Henle met dunne
afdalende been en daarna dikke opstijgende been. Loopt over in distale tubulus en deze loopt
weer over in de verzamelbuis.
Verzamelbuis komt uit in nierbekken. Als iets in het nierbekken terecht komt kunnen we het
niet meer opnemen en gaat het echt het lichaam uit. Vanuit nierbekken via ureter naar de
blaas.
- In glomerulus vindt filtratie plaats.
- Efferente arteriole wordt peritubulair capillair. Deze stroomt rond de proximale
tubulus en vervolgens naar beneden via opstijgende been lis van Henle en weer
omhoog via dalende been lis van Henle. Daarna wordt het pas een vene.
- Opstijgende been lis van Henle stroomt weer terug via de glomerulus, daarna distale
tubulus.
- Verzamelbuis stroomt ook dicht langs opstijgende been lis van Henle en de vasa recta.
Basis van de regulatieve functie
Excretie = wat er vanuit glomerulus in proximale tubulus komt – wat er terug geresorbeerd
wordt + wat er geceserneerd (uitgescheiden)
wordt.
We filtreren 180 L water per dag.
Osmolariteit bloed is 300 mili osmol, dit blijft
gaandeweg gelijk.
De osmolariteit van het filtraat is hetzelfde. Als
filtraat lis van Henle ingaat heeft het nog dezelfde
osmolariteit, maar er stroomt maar 54 L per dag
, door de lis van Henle. Dus in proximale tubulus hebben we al een aantal liter water met de
daarin opgeloste stoffen terug geresorbeerd.
Als de vloeistof weer omlaag en omhoog stroomt door lis van Henle wordt er nog meer terug
geresorbeerd. Komt nu maar 18 L per dag is distale tubulus terecht. Ook hier wordt nog terug
geresorbeerd. Ook in de verzamelbuis terug resorptie. Uiteindelijk plassen we maar 1,5 L
vocht uit.
Osmolariteit filtraat is hypotoon in distale tubulus, lager dan dat van bloed.
Osmolariteit van urine ligt aan hoe veel water er nog terug geresorbeerd wordt aan het eind.
Filtratie
Wat wordt gefiltreerd?
Alle vloeistof dat door de nier stroomt kan gefiltreerd worden.
20% van de cardiac output stroomt door de nieren. Dit is renale bloedstroom, RBF. Dit is zo’n
1100 ml/min.
Van dit bloed kan alleen de vloeistof gefiltreerd worden, dus 55%. Dit is de renale
plasmastroom, RPF. Dit is dan 1100 * 0,55 = 605 ml/min dat gefiltreerd kan worden.
Hiervan wordt echter maar ongeveer 20% gefiltreerd. Dit is de filtratie fractie, FF. Dus
uitendelijk 605 * 0,20 = 120 ml/min. Dit is de glomerular filtration rate, GFR.
Hoe wordt gefiltreerd?
Afhankelijk van de starling krachten, de drukken.
- Colloïd osmotische druk
o Eiwitten die los zitten in de vloeistoffen. Zorgen voor druk die de vloeistoffen
weer aanzuigen vanuit kapsel van Bowman terug de glomerulus. Dit is πgc; 28
mmHg.
o Gelijke waarde in alle capillairen in het lichaam.
o Geen colloïd osmotische druk in het kapsel van Bowman omdat hier vrijwel
geen eiwitten zitten.
- Hydrostatische druk P
o Pgc, hydrostatische druk in de glomerulus capillair richting kapsel van
Bowman is 55 mmHg.
o Deze druk is in de glomerulus hoger dan andere capillairen in het lichaam.
- Druk vanuit kapsel van Bowman
o Drukt terug van kapsel van Bowman de glomerulus capillair in; 15 mmHg.
Netto filtratie druk is dan 55 – 28 – 15 = 12 mmHg.
Meten hoeveel er gefiltreerd wordt
Met behulp van de uitscheiding (de klaring) van een stof. De hoeveelheid die per minuut van
een stof gefiltreerd wordt is hoeveel er van die stof uitgescheiden wordt als die stof niet terug
geresorbeerd of geceserneerd wordt.
Px * GFR = Ux * V
Dus GFR = Ux * V / Px
Px = hoeveelheid van een bepaalde stof dat in het plasma zit opgelost
Ux = concentratie van de stof die opgelost is in de urine
V = totale hoeveelheid urine gedurende 24u.
Klaring van een stof is een maat voor de GFR, Cx
- Het volume plasma dat per tijdseenheid volledig van die stof wordt gezuiverd;
