MEDISCHE ASPECTEN VAN VOEDING
2015-2016
,Inhouds-OPGAVE
introductie tot voeding
relatie tussen voeding en gezondheid
Verband tussen voeding en cardiovasculaire risico’s
4 basisconcepten
verband tussen genetische aandoeningen en voeding
Nutriënten (de basis)
Verschillende klasses nutriënten
koolhydraten
Gezondheidsaspecten Koolhydraten:
VETTEN (lipiden)
Gezondheidsaspecten
Proteïnen
GEZONDHEIDSASPECTEN
Andere energiebron (geen nutriënt): Alcohol
Vitamines
Mineralen
GEZONDHEIDSASPECTEN
Water
Deficiëntie
Toxiciteit
Biologische beschikbaarheid
Voedingsnormen
Voeding relevant voor de apotheek
functional food
novel Foods
voedingssupplementen
3
,VOEDINGSSUPPLEMENTEN VEILIG? (VERTALING SLIDES + LESNOTITIES)
Voedingssuplementen Europese Wetgeving
Richtlijn 2002/46 / EG
Lijst van toegelaten stoffen
Richtlijn 2002/46 / EG
Verordening 1925/2006
de toevoeging van vitaminen en mineralen en bepaalde andere stoffen aan levensmiddelen
andere stoffen
Maximum levels ?
BELGISCHE WETGEVING- ALGEMEEN
Belgische Wetgeving Supplementen - Etikettering
Oorspronkelijk KB van 13 september 1999 maar sinds 13 december 2014 treedt de Europese
verordening 1169/2011 over de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten in werking
Europese verordening 1169/2011
Belgische Wetgeving Supplementen - Reclame
Belgische Wetgeving Supplementen - Additieven
Belgische wetgeving - nutriënten
Belgische wetgeving – planten
Belgische wetgeving – andere stoffen
AFWIJKING VAN BELGISCHE WETGEVING
HOE TE WERK GAAN?
• Notificatieproces
Belgische Wetgeving: De vigerende wetgeving is van toepassing op:
Inlichting van officina apothekers
Voedingssupplementen: Controle
Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) www.favv.be
• Elke operator moet:
Registratie van de ondernemingen
Registratie en controle van de operator
Nutrivigilantie
Voorstelling NAREDI NAREDI:
GEBRUIK VAN VOEDINGSSUPPLEMENTEN
Het gebruik van voedingssupplementen
Slechte praktijken en misbruik
Argumenten tegen Supplementen
4
,Wie Gebruikt Voedingssupplementen ?
FOODINTER PROJECT
NOOD AAN VOEDINGSSUPPLEMENTEN?
Nood aan voedingssupplementen?
Anti - oxidant voedingsstoffen , flavonoïden
Anti - oxidant voedingsstoffen
• CHAOS studie ( Cambridge Heart Antioxidant Study) :
• Heart Protection studie :
• ATBC studie ( alfa-tocoferol , beta - caroteen Cancer Preventie ( ATBC ) Study)
XL - S Medical is a medisch hulpmiddel
Voedingssupplement zinvol?
SPORT EN PRESTATIEVERBETERING VOEDINGSSUPLEMENTEN
sportdieet
Voedingssupplementen
Overzicht van voedingssupplementen per sportdiscipline
Uithouding
Kracht en snelheid
Gezondheid (supplementen die misschien werken)
Gewichtsverlies
supplementen meer in detail
eiwitten en aminozuren
Leucine
Caffeine
creatine
Bèta alanine en carnosine
L-carnitine
Rode bietensap
5
,introductie tot voeding
RELATIE TUSSEN VOEDING EN GEZONDHEID
Voeding en fysieke activiteit zijn de belangrijkste determinanten van onze huidige zorgen omtrent de
volksgezondheid. Ook levensstijl en omgevingsfactoren zijn belangrijk MAAR voeding is zeer
gemakkelijk aanpasbaar om de gezondheid te verbeteren en de kwaliteit van leven te verbeteren.
VERBAND TUSSEN VOEDING EN CARDIOVASCULAIRE RISICO’S
Aanbevolen zoutconsumptie per dag = 5 a 6g
Grootste bronnen: Brood, vleeswaren, kaas, sauzen, soepen, melkproducten, koek, gebak, vers vlees
en gevogelte, diverse snacks, chips, toasts…
De smaak van ouderen vermindert ( zout -11, zoet-2 factoren)
Met mediterraan dieet minst kans op dood door cardiovasculair lijden
4 BASISCONCEPTEN
1) Optimaal dieet: p^
gezond persoon
2) Ondervoeding: te lage energetische inname (eiwitten):
ziekte
3) Overvoeding (te hoge consumptie van koolhydraten, eiwitten en vetten):
ziekte
4) Malnutritie (slechte eetgewoonten):
ondervoeding van micronutriënten, overvoeding van macronutriënten.
VERBAND TUSSEN GENETISCHE AANDOENINGEN EN VOEDING
Voeding heeft hier vooral een rol in secundaire preventie
NUTRIËNTEN (DE BASIS)
Mensen eten voeding, geen nutriënten. Dus belangrijk om te weten welke nutriënten je waar kan
terugvinden.
Kwaliteit: zorgt voor de inname van de juiste hoeveelheden van elk nutriënt
Kwantiteit: zorgt ervoor dat er een gezond lichaamsgewicht nagestreefd wordt.
Nutrition:
de wetenschap van voeding en de nutriënten die ze bevatten (mede de actie die deze nutriënten
uitvoeren op het lichaam)
Mechanisme (indigestie, digestie, absorbtie, transport, metabolisme, excretie) goed in achterhoofd
houden. (zo interacties tussen nutriënten of medicijnen begrijpen)
Voeding:
Bevat nutriënten , afkomstig van planten en dieren
Nutriënten:
worden door het lichaam gebruikt om energie te leveren en groei en herstel van het lichaam te
ondersteunen.
, VERSCHILLENDE KLASSES NUTRIËNTEN
1) Koolhydraten
2) Lipiden (vetten)
3) Proteïnen
4) Vitaminen
5) Mineralen
6) Water
Deze kunnen verder onderverdeeld worden
Organisch of anorganisch Essentiëel of niet essentiëel
Organisch Essentiëel
= bevatten koolstof =nutriënten die het lichaam onvoldoende zelf
vb. Koolhydraten, vetten, eiwitten, vitaminen kan aanmaken om aan zijn noden tegemoet
te komen. Moeten dus uit voeding gehaald
worden.
Vb. Vitaminen, calcium, ijzer, mineralen,
sommige aminozuren
Anorganisch Niet essentiëel
= bevatten geen koolstof =lichaam kan nutriënten aanmaken uit
vb. Mineralen, water andere nutriënten
vb. Cholesterol, sommige aminozuren
Macronutriënt of micronutriënt Energie bevattend of niet
Macronutriënt Energie bevattende nutriënten*
= heeft lichaam in relatief grote = koolhydraten, vetten, eiwitten
hoeveelheden nodig
vb. Koolhydraten, vetten, eiwitten
micronutriënt
= heeft lichaam in relatief kleine
hoeveelheden nodig
vb. Alle andere nutriënten
*wat wordt er bedoeld met energie?
Wordt gemeten in kilocalorieën. (in sommige andere landen in Kilojoules (kJ) gemeten)
Kcal = de hoeveelheid energie nodig om de temperatuur van 1kg water met 1°C te doen
stijgen.
Koolhydraten: 4 kcal/g
Vetten: 9 kcal/g
Proteïnen: 4 kcal/g
*Wat wordt er bedoeld met energie densiteit?
= de meting van de kcal/g voeding
lipiden hebben de grootste energiedensiteit
Voeding met een hoge energie densiteit geven meer kcal/g voeding dan lage energiedensiteit
voeding
Wanneer je een maaltijd eet met een hoge energie densiteit heb je sneller terug honger.
2015-2016
,Inhouds-OPGAVE
introductie tot voeding
relatie tussen voeding en gezondheid
Verband tussen voeding en cardiovasculaire risico’s
4 basisconcepten
verband tussen genetische aandoeningen en voeding
Nutriënten (de basis)
Verschillende klasses nutriënten
koolhydraten
Gezondheidsaspecten Koolhydraten:
VETTEN (lipiden)
Gezondheidsaspecten
Proteïnen
GEZONDHEIDSASPECTEN
Andere energiebron (geen nutriënt): Alcohol
Vitamines
Mineralen
GEZONDHEIDSASPECTEN
Water
Deficiëntie
Toxiciteit
Biologische beschikbaarheid
Voedingsnormen
Voeding relevant voor de apotheek
functional food
novel Foods
voedingssupplementen
3
,VOEDINGSSUPPLEMENTEN VEILIG? (VERTALING SLIDES + LESNOTITIES)
Voedingssuplementen Europese Wetgeving
Richtlijn 2002/46 / EG
Lijst van toegelaten stoffen
Richtlijn 2002/46 / EG
Verordening 1925/2006
de toevoeging van vitaminen en mineralen en bepaalde andere stoffen aan levensmiddelen
andere stoffen
Maximum levels ?
BELGISCHE WETGEVING- ALGEMEEN
Belgische Wetgeving Supplementen - Etikettering
Oorspronkelijk KB van 13 september 1999 maar sinds 13 december 2014 treedt de Europese
verordening 1169/2011 over de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten in werking
Europese verordening 1169/2011
Belgische Wetgeving Supplementen - Reclame
Belgische Wetgeving Supplementen - Additieven
Belgische wetgeving - nutriënten
Belgische wetgeving – planten
Belgische wetgeving – andere stoffen
AFWIJKING VAN BELGISCHE WETGEVING
HOE TE WERK GAAN?
• Notificatieproces
Belgische Wetgeving: De vigerende wetgeving is van toepassing op:
Inlichting van officina apothekers
Voedingssupplementen: Controle
Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) www.favv.be
• Elke operator moet:
Registratie van de ondernemingen
Registratie en controle van de operator
Nutrivigilantie
Voorstelling NAREDI NAREDI:
GEBRUIK VAN VOEDINGSSUPPLEMENTEN
Het gebruik van voedingssupplementen
Slechte praktijken en misbruik
Argumenten tegen Supplementen
4
,Wie Gebruikt Voedingssupplementen ?
FOODINTER PROJECT
NOOD AAN VOEDINGSSUPPLEMENTEN?
Nood aan voedingssupplementen?
Anti - oxidant voedingsstoffen , flavonoïden
Anti - oxidant voedingsstoffen
• CHAOS studie ( Cambridge Heart Antioxidant Study) :
• Heart Protection studie :
• ATBC studie ( alfa-tocoferol , beta - caroteen Cancer Preventie ( ATBC ) Study)
XL - S Medical is a medisch hulpmiddel
Voedingssupplement zinvol?
SPORT EN PRESTATIEVERBETERING VOEDINGSSUPLEMENTEN
sportdieet
Voedingssupplementen
Overzicht van voedingssupplementen per sportdiscipline
Uithouding
Kracht en snelheid
Gezondheid (supplementen die misschien werken)
Gewichtsverlies
supplementen meer in detail
eiwitten en aminozuren
Leucine
Caffeine
creatine
Bèta alanine en carnosine
L-carnitine
Rode bietensap
5
,introductie tot voeding
RELATIE TUSSEN VOEDING EN GEZONDHEID
Voeding en fysieke activiteit zijn de belangrijkste determinanten van onze huidige zorgen omtrent de
volksgezondheid. Ook levensstijl en omgevingsfactoren zijn belangrijk MAAR voeding is zeer
gemakkelijk aanpasbaar om de gezondheid te verbeteren en de kwaliteit van leven te verbeteren.
VERBAND TUSSEN VOEDING EN CARDIOVASCULAIRE RISICO’S
Aanbevolen zoutconsumptie per dag = 5 a 6g
Grootste bronnen: Brood, vleeswaren, kaas, sauzen, soepen, melkproducten, koek, gebak, vers vlees
en gevogelte, diverse snacks, chips, toasts…
De smaak van ouderen vermindert ( zout -11, zoet-2 factoren)
Met mediterraan dieet minst kans op dood door cardiovasculair lijden
4 BASISCONCEPTEN
1) Optimaal dieet: p^
gezond persoon
2) Ondervoeding: te lage energetische inname (eiwitten):
ziekte
3) Overvoeding (te hoge consumptie van koolhydraten, eiwitten en vetten):
ziekte
4) Malnutritie (slechte eetgewoonten):
ondervoeding van micronutriënten, overvoeding van macronutriënten.
VERBAND TUSSEN GENETISCHE AANDOENINGEN EN VOEDING
Voeding heeft hier vooral een rol in secundaire preventie
NUTRIËNTEN (DE BASIS)
Mensen eten voeding, geen nutriënten. Dus belangrijk om te weten welke nutriënten je waar kan
terugvinden.
Kwaliteit: zorgt voor de inname van de juiste hoeveelheden van elk nutriënt
Kwantiteit: zorgt ervoor dat er een gezond lichaamsgewicht nagestreefd wordt.
Nutrition:
de wetenschap van voeding en de nutriënten die ze bevatten (mede de actie die deze nutriënten
uitvoeren op het lichaam)
Mechanisme (indigestie, digestie, absorbtie, transport, metabolisme, excretie) goed in achterhoofd
houden. (zo interacties tussen nutriënten of medicijnen begrijpen)
Voeding:
Bevat nutriënten , afkomstig van planten en dieren
Nutriënten:
worden door het lichaam gebruikt om energie te leveren en groei en herstel van het lichaam te
ondersteunen.
, VERSCHILLENDE KLASSES NUTRIËNTEN
1) Koolhydraten
2) Lipiden (vetten)
3) Proteïnen
4) Vitaminen
5) Mineralen
6) Water
Deze kunnen verder onderverdeeld worden
Organisch of anorganisch Essentiëel of niet essentiëel
Organisch Essentiëel
= bevatten koolstof =nutriënten die het lichaam onvoldoende zelf
vb. Koolhydraten, vetten, eiwitten, vitaminen kan aanmaken om aan zijn noden tegemoet
te komen. Moeten dus uit voeding gehaald
worden.
Vb. Vitaminen, calcium, ijzer, mineralen,
sommige aminozuren
Anorganisch Niet essentiëel
= bevatten geen koolstof =lichaam kan nutriënten aanmaken uit
vb. Mineralen, water andere nutriënten
vb. Cholesterol, sommige aminozuren
Macronutriënt of micronutriënt Energie bevattend of niet
Macronutriënt Energie bevattende nutriënten*
= heeft lichaam in relatief grote = koolhydraten, vetten, eiwitten
hoeveelheden nodig
vb. Koolhydraten, vetten, eiwitten
micronutriënt
= heeft lichaam in relatief kleine
hoeveelheden nodig
vb. Alle andere nutriënten
*wat wordt er bedoeld met energie?
Wordt gemeten in kilocalorieën. (in sommige andere landen in Kilojoules (kJ) gemeten)
Kcal = de hoeveelheid energie nodig om de temperatuur van 1kg water met 1°C te doen
stijgen.
Koolhydraten: 4 kcal/g
Vetten: 9 kcal/g
Proteïnen: 4 kcal/g
*Wat wordt er bedoeld met energie densiteit?
= de meting van de kcal/g voeding
lipiden hebben de grootste energiedensiteit
Voeding met een hoge energie densiteit geven meer kcal/g voeding dan lage energiedensiteit
voeding
Wanneer je een maaltijd eet met een hoge energie densiteit heb je sneller terug honger.
