NTO Samenvatting Blok 6
Licht en Kleur:
Inzichten:
- Je kunt voorwerpen waarnemen als ze zelf licht geven of als ze door het licht van een
lichtbron beschenen worden en het licht weerkaatsen.
- Licht beweegt zich voort langs een rechte lijn. In tegenstelling tot geluid kan licht zich
ook verplaatsen in het luchtledige.
- Lichtstralen die op hun weg een voorwerp tegenkomen, kunnen weerkaatst of
geabsorbeerd worden, of kunnen erdoorheen gaan. Dit hangt af van het oppervlak
waarop het licht valt en het materiaal waarvan het voorwerp gemaakt is.
- Gladde en witte oppervlakken weerkaatsen (reflecteren) relatief meer licht, terwijl
ruwe en donkere oppervlakken juist meer licht absorberen.
- Als licht van het ene doorzichtige materiaal naar het andere overgaat, veranderen de
lichtstralen van richting. Dit verschijnsel noem je breking. De werking van een lens is
gebaseerd op dit verschijnsel: een lens kan lichtstralen op een bepaalde manier
breken, waardoor vergrote of verkleinde afbeeldingen gemaakt kunnen worden,
afhankelijk van de vorm van de lens.
- Wit (zon)licht bestaat uit verschillende kleuren (kleuren van de regenboog). De kleur
die een voorwerp voor ons oog heeft, wordt bepaald door de weerkaatste kleuren.
5.5.1 Lichtbronnen
Preconcepten van kinderen:
,NTO Samenvatting Blok 6
Licht komt uit je ogen.
De maan is een lichtbron.
Lichtstralen kun je zien.
De spraakverwarringen bij het woord ‘licht’.
Lichtbronnen: alle voorwerpen die zelf licht produceren vb. de zon.
Indirecte lichtbron: andere voorwerpen geven niet zelf licht, maar weerkaatsen deze. Soms is
die weerkaatsing zo sterk dat je bepaalde objecten, zoals de maan, als een indirecte lichtbron
zou kunnen beschouwen.
Natuurlijke lichtbron: bron uit de natuur die zelf licht geeft vb. zon.
Kunstmatige lichtbron: wat de mens heeft gemaakt om licht te creëren vb. gloeilamp.
Voorbeelden:
Zon = direct/natuurlijk
Lamp = direct/onnatuurlijk
Kaars = direct/natuurlijk
Maan = indirect + reflector + spiegel (met lamp)
Door iets transparants voor licht te houden krijg je een andere kleur, als schaduw. Zodra je
door een rood snoeppapiertje kijkt zie je alles rood doordat het alle normale kleuren
tegenhoud. Een filter geeft maar 1 kleur door. Houdt je er een rood en blauw filter voor,
wordt het zwart. Deze weerkaatsen elkaar en daardoor zie je de kleur niet meer.
Schaduw: het donkere stuk waar echt geen licht komt heet de
kernschaduw. Het stukje waar wel wat licht komt maar niet veel heet
bijschaduw (vage schaduw).
5.5.2 Wat is licht?
Licht beweegt zich voort als een golfbeweging, net als geluid. Toch is
er een verschil. Geluidsgolven kunnen zich alleen voortbewegen als ze
materie (gassen, vloeistof of vaste stoffen) in trilling kunnen brengen. Licht heeft niet per se
materie nodig en kan zich ook door het luchtledige voortbewegen.
Snelheid van licht is 300.000 km/s. Snelheid van geluid is 343 m/s.
Lichtstralen gaan niet alle kanten op maar je ziet één lichtbundel. Licht beweegt zich dus
voort in een rechte lijn. Lichtstralen die op hun weg een voorwerp tegenkomen, kunnen
weerkaatst of geabsorbeerd worden, of kunnen erdoorheen gaan.
Als bijna al het licht door het voorwerp heen kan gaan, noemen we dat voorwerp
doorzichtig.
Een voorwerp dat een beetje licht doorlaat maar niet alles is doorschijnend.
Alle overige voorwerpen zijn ondoorschijnend.
, NTO Samenvatting Blok 6
Omdat licht altijd rechtdoor gaat en niet om een voorwerp heen kunnen buigen ontstaat er
achter een voorwerp schaduw: de afwezigheid van licht.
Je hebt 2 soorten schaduw:
Kernschaduw Deze schaduw zit in het midden en is heel
donker. Hier wordt al het licht
tegengehouden.
Bijschaduw Langs de rand is de schaduw altijd wat
lichter, hier komt nog een beetje licht
doorheen.
5.5.3 Weerkaatsing en absorptie van licht
De meeste voorwerpen geven zelf geen licht. Je ziet deze voorwerpen doordat ze (een deel
van het) licht van een lichtbron weerkaatsen. Het weerkaatste licht bereikt je oog.
Weerkaatsing wordt ook wel reflectie genoemd vb. denk aan reflector op de fiets.
Als het licht onder een bepaalde hoek een oppervlak raakt, weerkaatst het onder dezelfde
hoek. Als het licht op een ruwer oppervlak komt, wordt de lichtbundel meer verstrooid (de
lichtstralen worden in meerdere richtingen teruggekaatst).
Bij een spiegel is de reflectie optimaal (perfecte strepen).
T-shirts: de kleur die je ziet is de gereflecteerde kleur.
Wit: reflecteert alle kleuren en absorbeert niks
Zwart: reflecteert niks, absorbeert al het licht
Rood: absorbeert alle kleuren behalve rood, rood reflecteert dit dan
Groen: absorbeert (wegnemen) alle kleuren behalve geel en blauw. Deze reflecteert deze.
5.5.4 Breking van licht
Licht beweegt zich rechtlijnig. Als licht echter van de ene doorzichtige stof naar een andere
doorzichtige stof gaan, bijvoorbeeld van water naar lucht, dan veranderen de lichtstralen
van richting. Dit noem je breking.
Licht en Kleur:
Inzichten:
- Je kunt voorwerpen waarnemen als ze zelf licht geven of als ze door het licht van een
lichtbron beschenen worden en het licht weerkaatsen.
- Licht beweegt zich voort langs een rechte lijn. In tegenstelling tot geluid kan licht zich
ook verplaatsen in het luchtledige.
- Lichtstralen die op hun weg een voorwerp tegenkomen, kunnen weerkaatst of
geabsorbeerd worden, of kunnen erdoorheen gaan. Dit hangt af van het oppervlak
waarop het licht valt en het materiaal waarvan het voorwerp gemaakt is.
- Gladde en witte oppervlakken weerkaatsen (reflecteren) relatief meer licht, terwijl
ruwe en donkere oppervlakken juist meer licht absorberen.
- Als licht van het ene doorzichtige materiaal naar het andere overgaat, veranderen de
lichtstralen van richting. Dit verschijnsel noem je breking. De werking van een lens is
gebaseerd op dit verschijnsel: een lens kan lichtstralen op een bepaalde manier
breken, waardoor vergrote of verkleinde afbeeldingen gemaakt kunnen worden,
afhankelijk van de vorm van de lens.
- Wit (zon)licht bestaat uit verschillende kleuren (kleuren van de regenboog). De kleur
die een voorwerp voor ons oog heeft, wordt bepaald door de weerkaatste kleuren.
5.5.1 Lichtbronnen
Preconcepten van kinderen:
,NTO Samenvatting Blok 6
Licht komt uit je ogen.
De maan is een lichtbron.
Lichtstralen kun je zien.
De spraakverwarringen bij het woord ‘licht’.
Lichtbronnen: alle voorwerpen die zelf licht produceren vb. de zon.
Indirecte lichtbron: andere voorwerpen geven niet zelf licht, maar weerkaatsen deze. Soms is
die weerkaatsing zo sterk dat je bepaalde objecten, zoals de maan, als een indirecte lichtbron
zou kunnen beschouwen.
Natuurlijke lichtbron: bron uit de natuur die zelf licht geeft vb. zon.
Kunstmatige lichtbron: wat de mens heeft gemaakt om licht te creëren vb. gloeilamp.
Voorbeelden:
Zon = direct/natuurlijk
Lamp = direct/onnatuurlijk
Kaars = direct/natuurlijk
Maan = indirect + reflector + spiegel (met lamp)
Door iets transparants voor licht te houden krijg je een andere kleur, als schaduw. Zodra je
door een rood snoeppapiertje kijkt zie je alles rood doordat het alle normale kleuren
tegenhoud. Een filter geeft maar 1 kleur door. Houdt je er een rood en blauw filter voor,
wordt het zwart. Deze weerkaatsen elkaar en daardoor zie je de kleur niet meer.
Schaduw: het donkere stuk waar echt geen licht komt heet de
kernschaduw. Het stukje waar wel wat licht komt maar niet veel heet
bijschaduw (vage schaduw).
5.5.2 Wat is licht?
Licht beweegt zich voort als een golfbeweging, net als geluid. Toch is
er een verschil. Geluidsgolven kunnen zich alleen voortbewegen als ze
materie (gassen, vloeistof of vaste stoffen) in trilling kunnen brengen. Licht heeft niet per se
materie nodig en kan zich ook door het luchtledige voortbewegen.
Snelheid van licht is 300.000 km/s. Snelheid van geluid is 343 m/s.
Lichtstralen gaan niet alle kanten op maar je ziet één lichtbundel. Licht beweegt zich dus
voort in een rechte lijn. Lichtstralen die op hun weg een voorwerp tegenkomen, kunnen
weerkaatst of geabsorbeerd worden, of kunnen erdoorheen gaan.
Als bijna al het licht door het voorwerp heen kan gaan, noemen we dat voorwerp
doorzichtig.
Een voorwerp dat een beetje licht doorlaat maar niet alles is doorschijnend.
Alle overige voorwerpen zijn ondoorschijnend.
, NTO Samenvatting Blok 6
Omdat licht altijd rechtdoor gaat en niet om een voorwerp heen kunnen buigen ontstaat er
achter een voorwerp schaduw: de afwezigheid van licht.
Je hebt 2 soorten schaduw:
Kernschaduw Deze schaduw zit in het midden en is heel
donker. Hier wordt al het licht
tegengehouden.
Bijschaduw Langs de rand is de schaduw altijd wat
lichter, hier komt nog een beetje licht
doorheen.
5.5.3 Weerkaatsing en absorptie van licht
De meeste voorwerpen geven zelf geen licht. Je ziet deze voorwerpen doordat ze (een deel
van het) licht van een lichtbron weerkaatsen. Het weerkaatste licht bereikt je oog.
Weerkaatsing wordt ook wel reflectie genoemd vb. denk aan reflector op de fiets.
Als het licht onder een bepaalde hoek een oppervlak raakt, weerkaatst het onder dezelfde
hoek. Als het licht op een ruwer oppervlak komt, wordt de lichtbundel meer verstrooid (de
lichtstralen worden in meerdere richtingen teruggekaatst).
Bij een spiegel is de reflectie optimaal (perfecte strepen).
T-shirts: de kleur die je ziet is de gereflecteerde kleur.
Wit: reflecteert alle kleuren en absorbeert niks
Zwart: reflecteert niks, absorbeert al het licht
Rood: absorbeert alle kleuren behalve rood, rood reflecteert dit dan
Groen: absorbeert (wegnemen) alle kleuren behalve geel en blauw. Deze reflecteert deze.
5.5.4 Breking van licht
Licht beweegt zich rechtlijnig. Als licht echter van de ene doorzichtige stof naar een andere
doorzichtige stof gaan, bijvoorbeeld van water naar lucht, dan veranderen de lichtstralen
van richting. Dit noem je breking.
