Samenvatting samen opvoeden (H1 t/m H11) inclusief voorbeelden

Hoofdstuk 1: inleiding in het jeugddomein

Pedagogische professional specialisten in het begeleiden van gezinssysteem bij opvoedproces

1 ding gemeen: zetten zich direct of indirect in voor het welzijn van jeugdigen en voor hun
ontwikkelingskansen, voor opvoeders en de opvoedomgeving

Pedagogische professionals onderscheiden door expertise op gebied van opgroeien en opvoeden.

Maatschappelijk doel: het bevorderen van het welzijn en de ontwikkeling van jeugdigen door
versterken van gewone leven, zodat ze mee kunnen blijven doen in de samenleving

Andere naam voor pedagogische professionals: opvoedingsdeskundigen

Pedagogiek/opvoedkunde is de wetenschap die de opvoeding bestudeert
- Belangrijk onderdeel van wetenschap: ontwikkelingspsychologie

Kennis van systeemtheorie & sociale- omgevingspsychologie is nodig om opvoedproces te begrijpen

Definitie pedagogiek: wetenschap die laat zien hoe het proces verloopt tussen jeugdigen en
volwassenen afspeelt, dat stimuleert jeugdigen om te ontwikkelen tot volwassenen die
verantwoordelijkheid kunnen nemen.

Woorden pedagoog/pedagogiek roepen de vraag op: ‘wat is het verschil tussen dagelijks opvoedwerk
van ouders en de professionele bijdrage die professionals in het jeugddomein kunnen leveren’.

Kerns & Richardson attachment in middle childhood, proces van hechting bij kinderen basisschool
Van IJzendoorn neurologische gevolgen van kindermishandeling
Gielen & Strasser vroegen zich af of opvoedkunde wel empirisch wetenschap kon zijn

Opvoeden jeugdigen grootbrengen, hen lichamelijk en geestelijk ‘vormen’

Opvoedingscanon René Diekstra & Milou van Hintum: definitie opvoeden
- Invloed die mensen, bedoeld of onbedoeld, uitoefenen op de ontwikkeling van een kind
- Kritiek: dan zouden veel mensen opvoeder zijn, zelfs je trainer

Als professionals praten over opvoeden bedoelen ze in feite: opvoedingsrelaties
- Opvoedingsrelaties: relatie tussen ouders en het kind

Opvoedingsintenties ouders hebben de intentie om invloed uit te oefenen op een kind en het besef
om daar verantwoordelijkheid voor te nemen, het kind zo te begeleiden naar volwassenheid

M.J Langeveld ziet opvoeden ontmoeting tussen volwassene en kind, waarbij volwassenen erop
gericht zijn dat het kind uiteindelijk zelfstandig en mondig wordt

Kok beschrijft doel van opvoeden de mogelijkheid om eigenheid van kind te laten ontplooien
Huub Angenent bevorderen dat jeugdigen in iedere leeftijdsfase adequaat functioneren

Belangrijkste opvoedingsdoelen:
1. Zelfstandigheid & autonomie
- Jeugdigen moeten als ze volwassen zijn op eigen benen kunnen staan, niet afhankelijk van juf
2. Persoonlijkheidsontwikkeling
- Jeugdigen moeten sterke kanten ontdekken en ontwikkelen tot verstandige volwassene

,Autonomie neemt bij niet-westerse gezinnen een minder centrale plek in
Om opvoeddoelen de behalen is nodig: veilige en stimulerende opvoed- en opgroeiomgeving nodig

Verticale as van pedagogische blik: ziet kind in ontwikkeling en kijkt over de grenzen van
verschillende ontwikkelingsstadia heen

Horizontale as: kijken pedagogische professionals verder, maken van individuele vraagstukken-
collectieve kwesties

2e pedagogisch milieu school
3e pedagogisch milieu sportvereniging, activiteiten met leeftijdsgenoten
4e milieu virtuele ruimte

Socialisatie= totale leerproces waardoor jeugdigen zich ontwikkelen tot deelnemer samenleving

In Nederland lijden 405.000 ouders aan psychische/verslavingsproblematiek
- In totaal hebben deze ouders 577.000 kinderen onder 18 jaar
- Deze kinderen noemen we: KOPP/KOV. Kinderen van Ouder met Psychische Problemen

Psychosociale problematiek, onderscheid tussen:
 Gedragsproblemen
 Emotionele problemen
 Somatische problemen (astma, allergie, handicap, langdurige ziekte)
 Leerproblemen
 Spraak- en taalproblemen
 Motorische problemen
 Psychiatrische problemen

Zorgwekkende opvoedsituatie/ opvoed problematiek
- 1 of beide ouders opvoedvaardigheden missen/ niet competent zijn
- 1 of beide opvoeders geen opvoedtaken kan uitoefenen als gevolg van langdurige ziekte etc.

In het classificatiesysteem wordt onderscheid gemaakt tussen: verwaarlozing, mishandeling,
problemen van ouder, sociale netwerk van gezin

Term goed genoeg ouderschap: ouders hebben het besef dat ze verantwoordelijk zijn, maar in
alledaagse opvoeding onverantwoordelijk handelen

 Risicofactoren eigenschappen, gebeurtenissen of omstandigheden die de ontwikkeling en
opvoeding van jeugdigen bedreigen
 Beschermende factoren eigenschappen, gebeurtenissen of omstandigheden die de kans
vergroten dat opvoeding en ontwikkeling goed verloopt

Samen vormen de risico- en beschermende factoren een balansmodel

Jaarlijks scheiden zo’n 50.000 paren, 86.000 jeugdigen de dupe van. Consequentie:
- Meer kans achterstand op school
- Vertonen meer gedragsproblemen
- Meer emotionele problemen

Bronfenbrenner bestudeerde niet alleen de scholen, maar ook het gezinsleven en kringen waarmee
jeugdigen in contact komen. Al die leefwerelden bestudeerde hij als systemen.

, Belangrijke taak voor professionals in jeugddomein: voorkomen van opgroei- en
opvoedproblematiek en het versterken van opvoedingsrelaties

Consumentisme als zorgvragers de zorg zien als een product waarvoor ze betaald hebben en
waaraan ze dus kwaliteits- en leveringseisen mogen stellen

De samenleving van nu is individualistischer dan van een eeuw geleden
Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor het volledige jeugdterrein, van preventief- curatief
Al met al is het beroepenveld in ruim een eeuw drastisch veranderd:
- Meer mondigheid
- Toenemende individualisering
- Meer diversiteit
- Veranderend zorgstelsel

Kwaliteiten en competenties jeugddomein:

 Flexibiliteit
 Actieve inbreng
 Ouders en netwerk de regie geven, jeugdigen serieus nemen
 Lef en autonomie
 Kosten- en effectiviteitsbewustzijn