MSA hoorcolleges
Gemaakt door: Bjarne Stevens
Instelling: Hogeschool Utrecht
Studiejaar: 2020-2021
,Inhoudsopgave
CO2 - Klinisch redeneren bij acuut letsel ....................................................................................................... 3
CO3; Visie op pathomorfologie en diagnostiek .............................................................................................. 6
CO4; 'Team up' acute klachten ...................................................................................................................... 7
CO5; Prognostische variabelen na acuut letsel .............................................................................................. 9
CO6; Inzicht in wetenschap - binnen de FT ................................................................................................. 11
CO7; Pathologie & 'Team up' vertraagd herstel ......................................................................................... 12
CO8; Peesrevalidatie..................................................................................................................................... 15
CO9; Oorzaken voor vertraagd herstel ........................................................................................................ 19
CO10; 'Team up' – Patiëntprofielen ............................................................................................................. 23
CO11; Perifeer zenuwletsel & neuropathische klachten .............................................................................. 25
CO12; Herkennen, onderzoeken & behandelen van neuropathische klachten ........................................... 30
CO13; 'Team up' - De chronische fase ......................................................................................................... 35
CO14; Fysiologie van chronische pijn .......................................................................................................... 37
CO15; Evaluatie en behandeling van chronische pijn ................................................................................. 40
CO16; Fysiologie van stress, vermoeidheid en de psychosomatische processen .......................................... 44
CO17; Bewegen met cliënten met persisterende problematiek .................................................................... 46
, CO2 - Klinisch redeneren bij acuut letsel
Fysiotherapeutische diagnose
‘Een beroeps specifiek oordeel van de FT over het gezondheidsprobleem van de cliënt, als basis voor het - in
samenspraak met de cliënt (of andere betrokkenen) - op te stellen behandelplan.’
De FT diagnose verschilt t.o.v. andere diagnoses, zoals medische, psychische etc.:
• Beroeps specifieke en wettelijke kaders → FT werken met andere kader dan bv medisch specialisten.
• Beperkte onderzoeksmogelijkheden → een röntgenfoto geeft bv veel meer informatie dan FT testen.
• Biopsychosociale model → de FT kijkt naar alle drie de domeinen, maar bv een medisch specialist
kijkt voornamelijk naar het bio-gedeelte.
DTF of verwijzing?
Een patiënt met acuut letsel komt naar de FT en deze moet zich afvragen; is het DTF of verwijzing?:
• DTF → het screenen op rode vlaggen, want de FT heeft een poortwachtersfunctie.
• Verwijzing → het screenen op rode vlaggen is niet essentieel, maar de FT moet alert zijn op tekens
en/of symptomen, die niet in het domein van de FT thuishoren. Bij twijfel, de rode vlaggen uitvragen!
Is er een richtlijn of evidence statement beschikbaar?
Denk hierbij bv aan de KNGF-richtlijnen, zoals enkelletsel, meniscectomie, artrose heup-knie etc.
Screeningsproces bij DTF
De rode vlaggen hebben de volgende betekenis; ‘tekens of symptomen, die wijzen op mogelijk ernstige
onderliggende pathologie, waarvoor de patiënt dient te worden geadviseerd contact op te nemen met de
huisarts.’
• Laat je niet verleiden door het doen van uitspraken, TENZIJ deze gekoppeld zijn aan het
bewegingsapparaat, zoals VKB-letsel.
Eerste moment van bepaling beleid & indicatiestelling
De aanwezigheid van een of meerdere rode vlaggen kan uiteindelijk leiden tot een niet-pluis gevoel! De
indicatie zal zijn dat het niet binnen het domein van de FT valt.
• Advies → contact opnemen met de huisarts/medisch specialist.
• Een patiënt met acuut letsel bij een sportvereniging bv kan ook naar de eerste hulp gestuurd worden.
Anamnese (CSI)
Tijdens de anamnese is het belangrijk om specifieke vragen m.b.t. een scherpe (trauma) analyse.
• Impact → geluid nu en toen.
• Krachten → gevoel nu en toen.
• Snelheid → snelheid waarmee de zwelling optrad (de voorste kruisband geeft gelijk een hematoom,
maar bij een meniscusproblematiek kan dit 12-24 uur duren).
• Richting → bv ontstekingsverschijnselen.
• Hoogte → bv pijn en karakter van de pijn.
• Slotklachten → belastbaarheid toen.
Belemmeringen voor het herstel
De volgende belemmeringen kunnen betrekking hebben tot een vertraagd/minder/geen herstel:
• Langdurige ontregelde stress
• Irreële Illness Beliefs
• Co-morbiditeit
• Omgevingsfactoren
• Persoonlijke factoren → bv leefstijl, medicatie, belasting-belastbaarheid etc.
• Lokale dispositie → bv de wondranden staan niet tegen elkaar aan.
• Lokale stoornis in de circulatie → een verminderde bloedvoorziening d.m.v. bv een obstructie.
, Hypothesen & landkaart
Na/tijdens de anamnese is het belangrijk om een soort landkaart te maken van de regio, waarin het letsel zich
bevindt. Je brengt hierbij alle mogelijke betrokken weefsels die betrokken kunnen zijn op een impliciete wijze in
kaart → gaat voornamelijk over het fysieke aspect van de patiënt (body & structures).
• Belangrijk om hypothesen onderuit te halen i.p.v. te bevestigen, want dit tweede kan leiden tot een
tunnelvisie!
Bovendien is dit moment de tweede indicatiestelling over het pluis en/of niet-pluis gevoel!
• Herkend patroon? → bv op dit moment in het herstel geen indicatie voor FT.
• Onbekend patroon? → bv door onervarenheid of gebrek aan specialisatie, maar ook dat het gewoon niet
in het domein van de FT valt.
• Onderbuikgevoel
Specifiek Lichamelijk Onderzoek
De volgende diagnostische meetinstrumenten zijn voorbeelden:
• Inspectie
• Ottawa Knee/Ankle Rules
• Schuiflade test
• Thompson test
• ROM
• Valgus stress test knie
Ontstekingsverschijnselen
De volgende 5 symptomen behoren tot de ontstekingsverschijnselen:
1. Roodheid (rubor)
2. Pijn (dolor)
3. Zwelling (tumor)
4. Warmte (calor)
5. Gestoorde functie (functio laesa)
Wondgenezing (gemiddelden)
Het ontstekingsproces bestaat uit de volgende drie fasen:
1. Ontstekingsfase → deze fase bestaat vaak uit 1-5 dagen (soms tot 9).
2. Proliferatiefase → deze fase bestaat vaak uit 5-21 dagen.
3. Consolidatiefase → deze fase bestaat vaak uit 21-60 dagen.
• Het weefsel heeft zijn plek gevonden, maar moet nog de juiste trekkracht krijgen bv.
4. Reorganisatiefase → deze fase bestaat vaak uit 60-360 dagen.
• De normale biologische turnover ratio (de tijd die nodig is om het weefsel voor de helft te
verversen).
Fase 3 & 4 worden vaak remodellerings-/ ombouwfase genoemd.
Wondgenezing - ontstekingsfase
Tijdens de ontstekingsfase vinden de volgende processen plaats:
• Zwelling (soms kleurloos) → met name door vocht uit cellen en/of lymfevaten (voor mobiele cellen).
• Hematoom (blauwkleuring) → met name door kapotte bloedvaten (een grotere schade leidt tot een
langer beloop, omdat het vaatbed ook moet herstellen).
• Warmte → met name door het restproduct van de activiteit van mobiele cellen.
• Roodheid → met name door het verwijden van de bloedvaten om O2 en bouwstoffen te vervoeren.
• Pijn → met name een subjectieve ‘emotie’.
In de volgende volgorde vinden de processen plaats:
Vasculaire fase (herstel van bloedvaten) → mobiele cellen (macrofagen & leukocyten) → trekkracht slecht.
• De macrofagen & leukocyten ruimen dode cellen op en zorgen voor celdelingen bij de intacte cellen.
Tijdens deze fase moeten mensen rust nodig, zoals ontlasten en immobiliseren.
Gemaakt door: Bjarne Stevens
Instelling: Hogeschool Utrecht
Studiejaar: 2020-2021
,Inhoudsopgave
CO2 - Klinisch redeneren bij acuut letsel ....................................................................................................... 3
CO3; Visie op pathomorfologie en diagnostiek .............................................................................................. 6
CO4; 'Team up' acute klachten ...................................................................................................................... 7
CO5; Prognostische variabelen na acuut letsel .............................................................................................. 9
CO6; Inzicht in wetenschap - binnen de FT ................................................................................................. 11
CO7; Pathologie & 'Team up' vertraagd herstel ......................................................................................... 12
CO8; Peesrevalidatie..................................................................................................................................... 15
CO9; Oorzaken voor vertraagd herstel ........................................................................................................ 19
CO10; 'Team up' – Patiëntprofielen ............................................................................................................. 23
CO11; Perifeer zenuwletsel & neuropathische klachten .............................................................................. 25
CO12; Herkennen, onderzoeken & behandelen van neuropathische klachten ........................................... 30
CO13; 'Team up' - De chronische fase ......................................................................................................... 35
CO14; Fysiologie van chronische pijn .......................................................................................................... 37
CO15; Evaluatie en behandeling van chronische pijn ................................................................................. 40
CO16; Fysiologie van stress, vermoeidheid en de psychosomatische processen .......................................... 44
CO17; Bewegen met cliënten met persisterende problematiek .................................................................... 46
, CO2 - Klinisch redeneren bij acuut letsel
Fysiotherapeutische diagnose
‘Een beroeps specifiek oordeel van de FT over het gezondheidsprobleem van de cliënt, als basis voor het - in
samenspraak met de cliënt (of andere betrokkenen) - op te stellen behandelplan.’
De FT diagnose verschilt t.o.v. andere diagnoses, zoals medische, psychische etc.:
• Beroeps specifieke en wettelijke kaders → FT werken met andere kader dan bv medisch specialisten.
• Beperkte onderzoeksmogelijkheden → een röntgenfoto geeft bv veel meer informatie dan FT testen.
• Biopsychosociale model → de FT kijkt naar alle drie de domeinen, maar bv een medisch specialist
kijkt voornamelijk naar het bio-gedeelte.
DTF of verwijzing?
Een patiënt met acuut letsel komt naar de FT en deze moet zich afvragen; is het DTF of verwijzing?:
• DTF → het screenen op rode vlaggen, want de FT heeft een poortwachtersfunctie.
• Verwijzing → het screenen op rode vlaggen is niet essentieel, maar de FT moet alert zijn op tekens
en/of symptomen, die niet in het domein van de FT thuishoren. Bij twijfel, de rode vlaggen uitvragen!
Is er een richtlijn of evidence statement beschikbaar?
Denk hierbij bv aan de KNGF-richtlijnen, zoals enkelletsel, meniscectomie, artrose heup-knie etc.
Screeningsproces bij DTF
De rode vlaggen hebben de volgende betekenis; ‘tekens of symptomen, die wijzen op mogelijk ernstige
onderliggende pathologie, waarvoor de patiënt dient te worden geadviseerd contact op te nemen met de
huisarts.’
• Laat je niet verleiden door het doen van uitspraken, TENZIJ deze gekoppeld zijn aan het
bewegingsapparaat, zoals VKB-letsel.
Eerste moment van bepaling beleid & indicatiestelling
De aanwezigheid van een of meerdere rode vlaggen kan uiteindelijk leiden tot een niet-pluis gevoel! De
indicatie zal zijn dat het niet binnen het domein van de FT valt.
• Advies → contact opnemen met de huisarts/medisch specialist.
• Een patiënt met acuut letsel bij een sportvereniging bv kan ook naar de eerste hulp gestuurd worden.
Anamnese (CSI)
Tijdens de anamnese is het belangrijk om specifieke vragen m.b.t. een scherpe (trauma) analyse.
• Impact → geluid nu en toen.
• Krachten → gevoel nu en toen.
• Snelheid → snelheid waarmee de zwelling optrad (de voorste kruisband geeft gelijk een hematoom,
maar bij een meniscusproblematiek kan dit 12-24 uur duren).
• Richting → bv ontstekingsverschijnselen.
• Hoogte → bv pijn en karakter van de pijn.
• Slotklachten → belastbaarheid toen.
Belemmeringen voor het herstel
De volgende belemmeringen kunnen betrekking hebben tot een vertraagd/minder/geen herstel:
• Langdurige ontregelde stress
• Irreële Illness Beliefs
• Co-morbiditeit
• Omgevingsfactoren
• Persoonlijke factoren → bv leefstijl, medicatie, belasting-belastbaarheid etc.
• Lokale dispositie → bv de wondranden staan niet tegen elkaar aan.
• Lokale stoornis in de circulatie → een verminderde bloedvoorziening d.m.v. bv een obstructie.
, Hypothesen & landkaart
Na/tijdens de anamnese is het belangrijk om een soort landkaart te maken van de regio, waarin het letsel zich
bevindt. Je brengt hierbij alle mogelijke betrokken weefsels die betrokken kunnen zijn op een impliciete wijze in
kaart → gaat voornamelijk over het fysieke aspect van de patiënt (body & structures).
• Belangrijk om hypothesen onderuit te halen i.p.v. te bevestigen, want dit tweede kan leiden tot een
tunnelvisie!
Bovendien is dit moment de tweede indicatiestelling over het pluis en/of niet-pluis gevoel!
• Herkend patroon? → bv op dit moment in het herstel geen indicatie voor FT.
• Onbekend patroon? → bv door onervarenheid of gebrek aan specialisatie, maar ook dat het gewoon niet
in het domein van de FT valt.
• Onderbuikgevoel
Specifiek Lichamelijk Onderzoek
De volgende diagnostische meetinstrumenten zijn voorbeelden:
• Inspectie
• Ottawa Knee/Ankle Rules
• Schuiflade test
• Thompson test
• ROM
• Valgus stress test knie
Ontstekingsverschijnselen
De volgende 5 symptomen behoren tot de ontstekingsverschijnselen:
1. Roodheid (rubor)
2. Pijn (dolor)
3. Zwelling (tumor)
4. Warmte (calor)
5. Gestoorde functie (functio laesa)
Wondgenezing (gemiddelden)
Het ontstekingsproces bestaat uit de volgende drie fasen:
1. Ontstekingsfase → deze fase bestaat vaak uit 1-5 dagen (soms tot 9).
2. Proliferatiefase → deze fase bestaat vaak uit 5-21 dagen.
3. Consolidatiefase → deze fase bestaat vaak uit 21-60 dagen.
• Het weefsel heeft zijn plek gevonden, maar moet nog de juiste trekkracht krijgen bv.
4. Reorganisatiefase → deze fase bestaat vaak uit 60-360 dagen.
• De normale biologische turnover ratio (de tijd die nodig is om het weefsel voor de helft te
verversen).
Fase 3 & 4 worden vaak remodellerings-/ ombouwfase genoemd.
Wondgenezing - ontstekingsfase
Tijdens de ontstekingsfase vinden de volgende processen plaats:
• Zwelling (soms kleurloos) → met name door vocht uit cellen en/of lymfevaten (voor mobiele cellen).
• Hematoom (blauwkleuring) → met name door kapotte bloedvaten (een grotere schade leidt tot een
langer beloop, omdat het vaatbed ook moet herstellen).
• Warmte → met name door het restproduct van de activiteit van mobiele cellen.
• Roodheid → met name door het verwijden van de bloedvaten om O2 en bouwstoffen te vervoeren.
• Pijn → met name een subjectieve ‘emotie’.
In de volgende volgorde vinden de processen plaats:
Vasculaire fase (herstel van bloedvaten) → mobiele cellen (macrofagen & leukocyten) → trekkracht slecht.
• De macrofagen & leukocyten ruimen dode cellen op en zorgen voor celdelingen bij de intacte cellen.
Tijdens deze fase moeten mensen rust nodig, zoals ontlasten en immobiliseren.
