Samenvatting: Deeltoets 1 Familie en Gezin
Inhoudsopgave
College 1 – Inleiding Familie & Gezin ........................................................................................................... 2
College 1 – Inleiding familie & gezin; Literatuur ........................................................................................... 4
Hoofdstuk 4: Pedagogische ideeëngeschiedenis; de gehechtheidstheorieën ..................................................... 4
Artikel 1: Maternal sensitivity to infant distress and nondistress as predictors of infant-mother attachment
security – McElwain & Booth-Laforce .................................................................................................................. 6
Artikel 2: A self-determination theory perspective on parenting – Joussemet, Landry & Koestner .................... 6
College 2 – Vaders en opvoeding ................................................................................................................. 8
College 2 – Vaders en opvoeding; Literatuur .............................................................................................. 13
Hoofdstuk 9: Vaders en moeders als opvoeders van jongens en meisjes (Pedagogiek in beeld) ...................... 13
Artikel 1: The Ecology of Father-Child Relationships – Carbrera (2014) ............................................................ 15
College 3 – Sibling relationships ................................................................................................................ 17
College 3 – Sibling relationships; Literatuur ............................................................................................... 20
Artikel 1: Siblings’ direct and indirect contributions to child development – Brody .......................................... 20
Artikel 2: Siblings – Friends or foes? – Pike, Kretchmer & Dunn ........................................................................ 22
Artikel 3: Siblings relationship quality and psychopathology of children and adolescents; A meta-analysis –
Buist, Dekovic & Prinzie .................................................................................................................................... 23
College 4 – Kindermishandeling & de invloed van mind-mindedness van ouders op de ontwikkeling van
kinderen .................................................................................................................................................. 24
DEEL 1; Kindermishandeling .............................................................................................................................. 24
College 4 – Kindermishandling; Literatuur ................................................................................................. 27
Hoofdstuk 14: Kindermishandeling .................................................................................................................... 27
College 4 – Kindermishandeling & de invloed van mind-mindedness van ouders op de ontwikkeling van
kinderen .................................................................................................................................................. 30
DEEL 2; Mind-mindedness.................................................................................................................................. 30
College 4 – Mind-mindedness; Literatuur .................................................................................................. 32
Artikel 2; Sensitive attunement to infants’ internal states; operationalizing the construct of mind-mindedness
– Meins ............................................................................................................................................................... 32
College 5 – Complexiteit in gezinsinteracties.............................................................................................. 33
College 5 – Complexiteit in gezinsinteracties; Literatuur ............................................................................. 37
Hoofdstuk 19: Antisociaal gedrag bij kinderen en jeugdigen ............................................................................ 37
Artikel 1: Nature and nurturing; Parenting in the context of child temperament – Kiff, Lengua & Zalweski ... 39
,College 1 – Inleiding Familie & Gezin
- Er zijn 4 domeinen binnen de opvoeding van baby’s;
1. Verzorgende opvoeding; fysieke behoeften
2. Sociale opvoeding; interpersoonlijk gedrag bevorderen & begeleiden
3. Didactische opvoeding; stimulatie om de wereld beter te begrijpen
4. Materiële opvoeding; fysieke uitdaging & begeleiding
- De kerntaak van ouders is om sensitief te zijn
o Sensitiviteit is het vermogen van ouders om signalen van het kind waar te nemen, juist
te interpreteren en correct op te reageren. Hierbij is een veilige haven en veilige basis
belangrijk
o Sensitiviteit voorspelt de gehechtheid van een kind & helpt bij het vormen van het beeld
over de sociale wereld
- Angst voor vreemden begint ongeveer vanaf 8 maanden oud, daarvoor was er geen angst
hiervoor (denk aan kraamvisité); dit komt voort uit de evolutietheorie → baby gaat vaste plek
krijgen binnen het gezin & er komt plek voor een nieuw kind (9 maanden zwanger), want ouders
hoeven dan minder op te letten, want het kind is angstiger
- Verschillen in gehechtheid komt door de test; Strange situation procedure
o Gedrag tijdens aanwezigheid moeder
o Gedrag tijdens afwezigheid moeder
o Gedrag bij terugkeer moeder
- Er zijn vier vormen van gehechtheid;
1. Veilig (65%)
o Ouder; sensitief, responsief en consistent
o Kind; exploratief, verdriet bij afwezigheid en troost bij terugkeer
o Interne werkmodel van kind; gelooft en heeft vertrouwen in dat het in de
behoeften wordt voorzien
2. Onveilig-vermijdend (20%)
o Ouder; afstandelijk en weinig betrokken
o Kind; weinig exploratief, emotioneel-afstandelijk
o Interne werkmodel van kind; (onbewust) geloof dat het niet in de behoeften wordt
voorzien
3. Onveilig-ambivalent (10%)
o Ouder; inconsistent, soms sensitief, soms afstandelijk
o Kind; weinig exploratief, overstuur bij weggaan ouder en combinatie van angst,
onzekerheid en boos bij terugkeer
o Interne werkmodel kind; er niet van uit kunnen gaan dat het in behoeften wordt
voorzien
4. Onveilig-gedesorganiseerd (5%)
o Ouder; extreem inconsistent, beangstigend en passief
o Kind; zeer passief of juist erg boos
o Interne werkmodel kind; verward en zonder strategie over of het in behoeften zal
worden voorzien
- Wat we dus zien is dat je gehechtheid je interne werkmodel vormt;
, o Gedachten en overtuigingen gebaseerd op eerdere ervaringen
o Gedachten over jezelf, anderen en de relatie tussen jezelf & anderen
o Beïnvloeden je verwachtingen, acties & reacties in sociale situaties
- 70 – 80% blijft over tijd dezelfde gehechtheidstijl hebben;
o Dit blijft stabiel door dezelfde gehechtheidsvorm bij vrienden en partner, maar door
hen is ook mogelijk om van vorm te veranderen; er is sprake van sterke
intergenerationele transmissie van gehechtheid (van generatie op generatie)
- Typologie van Baumrind;
o
• Warmte gaat hierover affectie, waardering en positieve emotie (lachen en
humor)
• Controle kent twee varianten;
1. Gedragscontrole; grenzen, consequenties stellen en supervisie
2. Psychologische controle; macht uitoefenen & inmenging in de psyche van
het kind (schuld & schaamte)
- Wanneer de kinderen ouder worden, veranderen de ouderstaken;
1. Ouders moeten meer loslaten
2. Gedragscontrole wordt monitoring
3. Uitingsvorm veranderd; van fysieke nabijheid naar nabijheid in communicatie
4. Communicatie veranderd; meer over de kwaliteit dan kwantiteit
- Babytijd; belang van sensitiviteit
- Kindertijd; warmte en gedragscontrole
- Adolescentie; relatiekwaliteit, communicatie en monitoring
- Gezinspedagogiek kent een empirische-analytische benadering;
o Empirie; te verifiëren met observatie of ervaring
o Analytisch; kritisch & rationeel naar eigen resultaten kijken
o Het moet allemaal herhaalbaar en controleerbaar zijn
- Pedagogische mythes vermijden en doorbreken; deze ontstaan door;
1. Doorgeven van ‘volkswijsheden’
2. Verlangen naar snelle antwoorden en makkelijke oplossingen
3. Selectieve perceptie en herinnering
4. Blootstelling aan een selectieve (biased) groep mensen
5. Causaliteit afleiden uit correlatie
Inhoudsopgave
College 1 – Inleiding Familie & Gezin ........................................................................................................... 2
College 1 – Inleiding familie & gezin; Literatuur ........................................................................................... 4
Hoofdstuk 4: Pedagogische ideeëngeschiedenis; de gehechtheidstheorieën ..................................................... 4
Artikel 1: Maternal sensitivity to infant distress and nondistress as predictors of infant-mother attachment
security – McElwain & Booth-Laforce .................................................................................................................. 6
Artikel 2: A self-determination theory perspective on parenting – Joussemet, Landry & Koestner .................... 6
College 2 – Vaders en opvoeding ................................................................................................................. 8
College 2 – Vaders en opvoeding; Literatuur .............................................................................................. 13
Hoofdstuk 9: Vaders en moeders als opvoeders van jongens en meisjes (Pedagogiek in beeld) ...................... 13
Artikel 1: The Ecology of Father-Child Relationships – Carbrera (2014) ............................................................ 15
College 3 – Sibling relationships ................................................................................................................ 17
College 3 – Sibling relationships; Literatuur ............................................................................................... 20
Artikel 1: Siblings’ direct and indirect contributions to child development – Brody .......................................... 20
Artikel 2: Siblings – Friends or foes? – Pike, Kretchmer & Dunn ........................................................................ 22
Artikel 3: Siblings relationship quality and psychopathology of children and adolescents; A meta-analysis –
Buist, Dekovic & Prinzie .................................................................................................................................... 23
College 4 – Kindermishandeling & de invloed van mind-mindedness van ouders op de ontwikkeling van
kinderen .................................................................................................................................................. 24
DEEL 1; Kindermishandeling .............................................................................................................................. 24
College 4 – Kindermishandling; Literatuur ................................................................................................. 27
Hoofdstuk 14: Kindermishandeling .................................................................................................................... 27
College 4 – Kindermishandeling & de invloed van mind-mindedness van ouders op de ontwikkeling van
kinderen .................................................................................................................................................. 30
DEEL 2; Mind-mindedness.................................................................................................................................. 30
College 4 – Mind-mindedness; Literatuur .................................................................................................. 32
Artikel 2; Sensitive attunement to infants’ internal states; operationalizing the construct of mind-mindedness
– Meins ............................................................................................................................................................... 32
College 5 – Complexiteit in gezinsinteracties.............................................................................................. 33
College 5 – Complexiteit in gezinsinteracties; Literatuur ............................................................................. 37
Hoofdstuk 19: Antisociaal gedrag bij kinderen en jeugdigen ............................................................................ 37
Artikel 1: Nature and nurturing; Parenting in the context of child temperament – Kiff, Lengua & Zalweski ... 39
,College 1 – Inleiding Familie & Gezin
- Er zijn 4 domeinen binnen de opvoeding van baby’s;
1. Verzorgende opvoeding; fysieke behoeften
2. Sociale opvoeding; interpersoonlijk gedrag bevorderen & begeleiden
3. Didactische opvoeding; stimulatie om de wereld beter te begrijpen
4. Materiële opvoeding; fysieke uitdaging & begeleiding
- De kerntaak van ouders is om sensitief te zijn
o Sensitiviteit is het vermogen van ouders om signalen van het kind waar te nemen, juist
te interpreteren en correct op te reageren. Hierbij is een veilige haven en veilige basis
belangrijk
o Sensitiviteit voorspelt de gehechtheid van een kind & helpt bij het vormen van het beeld
over de sociale wereld
- Angst voor vreemden begint ongeveer vanaf 8 maanden oud, daarvoor was er geen angst
hiervoor (denk aan kraamvisité); dit komt voort uit de evolutietheorie → baby gaat vaste plek
krijgen binnen het gezin & er komt plek voor een nieuw kind (9 maanden zwanger), want ouders
hoeven dan minder op te letten, want het kind is angstiger
- Verschillen in gehechtheid komt door de test; Strange situation procedure
o Gedrag tijdens aanwezigheid moeder
o Gedrag tijdens afwezigheid moeder
o Gedrag bij terugkeer moeder
- Er zijn vier vormen van gehechtheid;
1. Veilig (65%)
o Ouder; sensitief, responsief en consistent
o Kind; exploratief, verdriet bij afwezigheid en troost bij terugkeer
o Interne werkmodel van kind; gelooft en heeft vertrouwen in dat het in de
behoeften wordt voorzien
2. Onveilig-vermijdend (20%)
o Ouder; afstandelijk en weinig betrokken
o Kind; weinig exploratief, emotioneel-afstandelijk
o Interne werkmodel van kind; (onbewust) geloof dat het niet in de behoeften wordt
voorzien
3. Onveilig-ambivalent (10%)
o Ouder; inconsistent, soms sensitief, soms afstandelijk
o Kind; weinig exploratief, overstuur bij weggaan ouder en combinatie van angst,
onzekerheid en boos bij terugkeer
o Interne werkmodel kind; er niet van uit kunnen gaan dat het in behoeften wordt
voorzien
4. Onveilig-gedesorganiseerd (5%)
o Ouder; extreem inconsistent, beangstigend en passief
o Kind; zeer passief of juist erg boos
o Interne werkmodel kind; verward en zonder strategie over of het in behoeften zal
worden voorzien
- Wat we dus zien is dat je gehechtheid je interne werkmodel vormt;
, o Gedachten en overtuigingen gebaseerd op eerdere ervaringen
o Gedachten over jezelf, anderen en de relatie tussen jezelf & anderen
o Beïnvloeden je verwachtingen, acties & reacties in sociale situaties
- 70 – 80% blijft over tijd dezelfde gehechtheidstijl hebben;
o Dit blijft stabiel door dezelfde gehechtheidsvorm bij vrienden en partner, maar door
hen is ook mogelijk om van vorm te veranderen; er is sprake van sterke
intergenerationele transmissie van gehechtheid (van generatie op generatie)
- Typologie van Baumrind;
o
• Warmte gaat hierover affectie, waardering en positieve emotie (lachen en
humor)
• Controle kent twee varianten;
1. Gedragscontrole; grenzen, consequenties stellen en supervisie
2. Psychologische controle; macht uitoefenen & inmenging in de psyche van
het kind (schuld & schaamte)
- Wanneer de kinderen ouder worden, veranderen de ouderstaken;
1. Ouders moeten meer loslaten
2. Gedragscontrole wordt monitoring
3. Uitingsvorm veranderd; van fysieke nabijheid naar nabijheid in communicatie
4. Communicatie veranderd; meer over de kwaliteit dan kwantiteit
- Babytijd; belang van sensitiviteit
- Kindertijd; warmte en gedragscontrole
- Adolescentie; relatiekwaliteit, communicatie en monitoring
- Gezinspedagogiek kent een empirische-analytische benadering;
o Empirie; te verifiëren met observatie of ervaring
o Analytisch; kritisch & rationeel naar eigen resultaten kijken
o Het moet allemaal herhaalbaar en controleerbaar zijn
- Pedagogische mythes vermijden en doorbreken; deze ontstaan door;
1. Doorgeven van ‘volkswijsheden’
2. Verlangen naar snelle antwoorden en makkelijke oplossingen
3. Selectieve perceptie en herinnering
4. Blootstelling aan een selectieve (biased) groep mensen
5. Causaliteit afleiden uit correlatie
