Portfolio burgerschap
Dimensie: politiek-juridisch
Versie : 1v0
Datum : 1 augustus 2023
Capabel Onderwijs
Postbus 24066
3502 MB Utrecht
www.capabel.nl
3 Dimensie: politiek-juridisch
Dit portfolio bevat de volgende paragrafen:
3.1 Hoe laat ik mijn stem horen?
3.2 Wie vertegenwoordigen het volk?
3.3 Welke partij past bij mij?
3.4 Hoe is de macht verdeeld?
3.5 Wat staat er in de Grondwet?
3.6 Hoe rechtvaardig is de rechtsstaat?
3.7 Waar haal ik mijn recht?
3.8 Welke straf is rechtvaardig?
In elke paragraaf lees je de theorie en maak je opdrachten. Alle opdrachten samen vormen je portfolio.
Je hebt de theorie nodig om je opdrachten te maken.
,Let op: bij elke opdracht is aangegeven of deze voor mbo-niveau 2 en/of 3/4 is. Maak alle opdrachten
die horen bij jouw opleidingsniveau
Het portfolio wordt in zijn geheel beoordeeld. Zie hiervoor de beoordelingscriteria in paragraaf 3.9.
Als je elke week werkt aan burgerschap, kom je uit met 1 paragraaf per week. Je hebt dan nog week 9
van het blok voor de afronding en in week 10 lever je je portfolio in. Meer informatie over het vak
burgerschap, de dimensies en de planning vind je in het document ‘Burgerschap 4v0’ bovenaan het
lesprogramma op MijnCapabel.
Blok 3: politiek-juridische dimensie
Hoe laat ik mijn stem horen? lesweek 1
Wie vertegenwoordigen het volk? lesweek 2
Welke partij past bij mij? lesweek 3
Hoe is de macht verdeeld? lesweek 4
Wat staat er in de Grondwet? lesweek 5
Hoe rechtvaardig is de rechtsstaat? lesweek 6
Waar haal ik mijn recht? lesweek 7
Welke straf is rechtvaardig? lesweek 8
Afronden portfolio politiek-juridische dimensie lesweek 9
Portfolio politiek-juridisch inleveren lesweek 10
0.1 Hoe laat ik mijn stem horen?
Hoe oefen ik invloed uit?
Welke manieren zijn er om de wereld om me heen te veranderen? Hoe laat ik mijn stem horen en kan
ik invloed uitoefenen?
In de Nederlandse democratie heeft de burger invloed door verkiezingen. Alle Nederlanders van 18 jaar
en ouder hebben actief kiesrecht. Dat betekent dat een kiesgerechtigde eenmaal in de vier jaar een
stem mag uitbrengen bij de volgende verkiezingen:
● gemeenteraadsverkiezingen
● provinciale verkiezingen
● Tweede Kamerverkiezingen (ook wel landelijke verkiezingen genoemd)
Eénmaal in de vijf jaar kan een Nederlander ook deelnemen aan de Europese verkiezingen, waarbij de
leden van het Europese Parlement worden gekozen.
Een kiezer heeft geen directe invloed, maar kiest iemand die hem vertegenwoordigt. Dit
wordt indirecte vertegenwoordiging genoemd.
Iedere kiezer heeft dus invloed door te stemmen, maar na de verkiezing is een kiezer afhankelijk van
wat zijn vertegenwoordigers of politieke partij met zijn stem doen.
Democratie beperkt zich niet tot het meedoen aan verkiezingen. Elke dag en op elke plek kan iedere
Nederlander meepraten en meedenken over besluiten. Dat kan dankzij de vrijheid van
, meningsuiting. Dankzij deze grondwettelijke vrijheid mogen burgers zeggen wat ze vinden. Ze mogen
zich organiseren in groepen, demonstreren en protesteren.
Ook dichtbij huis kan iedere burger invloed uitoefenen. Een mbo-student kan bijvoorbeeld op de
volgende manieren zijn stem laten horen:
Studentenraad Iedere mbo-school is sinds 2011 verplicht een studentenraad te hebben. De
studentenraad praat mee over wat er speelt op school en heeft contact met het
College van Bestuur, de directie van de school.
JOB JOB is de landelijke jongerenorganisatie die mbo-studenten vertegenwoordigt en
een stem geeft in het onderwijs. Ook helpt JOB studenten om invloed uit te oefenen
op hun opleiding en stage. Meer info vind je op jobmbo.nl.
Vrijheid van Volgens de Grondwet heeft iedere burger vrijheid van meningsuiting. Dat betekent
meningsuiting dat iedere mbo-student het recht heeft om te zeggen wat hij vindt en te
demonstreren. Studenten kunnen een vuist maken door bijvoorbeeld een
gezamenlijke protestactie, door een klacht in te dienen of door een artikel te
schrijven voor een (school)krant of -site.
Democratie
Democratie is een bestuursvorm waarbij het volk zelf stemt over de wetten, of de vertegenwoordigers
kiest die de wetten maken. Hierbij is het volk dus baas in eigen gebied, en kunnen er geen
maatregelen en wetten opgelegd worden als de meerderheid van de bevolking het er niet mee eens is.
Het woord democratie komt van de Griekse woorden demos (volk) en krateo (regeren, heersen).
Opdracht (mbo 2, 3 en 4)
Gabriel Gomes Barros (18 jaar), oprichter Jong Rotterdam
'Waarom zouden we moeten wachten tot 2030, als we 30 zijn, om te kunnen meebeslissen? Ik ben 18
jaar en laat in de gemeenteraad graag nu al de stem horen van kinderen, jongeren en
jongvolwassenen. Samen met Akhilesh Bansidhar, ook 18 jaar, ben ik daarom Jong Rotterdam
begonnen. Het opzetten van een partij kost veel tijd, moeite en geld, hebben we gemerkt. Dat was best
lastig voor ons, als leerlingen in het examenjaar van de middelbare school. Maar we hebben het er
graag voor over.'
Naar: nos.nl, 24 februari 2018
Vraag Antwoord
Voor welke doelgroep willen de oprichters van Jongeren
deze politieke partij vooral iets betekenen?
Lees de meningen over een politieke partij
oprichten op je 18de. Ben jij het ermee eens of
oneens? Waarom vind je dat? 1. "Ik vind 18 jaar veel te jong om een politieke partij
op te richten."
1. 'Ik vind 18 jaar veel te jong om een - Leeftijd is geen bepalende factor voor het hebben
politieke partij op te richten.' van waardevolle ideeën en betrokkenheid bij politiek.
2. 'Ik denk dat het geen nut heeft om een 2. Ik denk dat het geen nut heeft om een nieuwe
nieuwe politieke partij op te richten.' politieke partij op te richten."
- Nieuwe politieke partijen kunnen frisse
3. 'Ik denk dat de ideeën van een nieuwe perspectieven bieden en het politieke debat verrijken.
partij net zo veel invloed hebben als een
partij die al langer bestaat.'
3. "Ik denk dat de ideeën van een nieuwe partij net zo
veel invloed hebben als een partij die al langer bestaat."
- De impact van een politieke partij hangt af van de
steun en het vermogen om haar boodschap effectief
over te brengen, ongeacht de duur van het bestaan.
Dimensie: politiek-juridisch
Versie : 1v0
Datum : 1 augustus 2023
Capabel Onderwijs
Postbus 24066
3502 MB Utrecht
www.capabel.nl
3 Dimensie: politiek-juridisch
Dit portfolio bevat de volgende paragrafen:
3.1 Hoe laat ik mijn stem horen?
3.2 Wie vertegenwoordigen het volk?
3.3 Welke partij past bij mij?
3.4 Hoe is de macht verdeeld?
3.5 Wat staat er in de Grondwet?
3.6 Hoe rechtvaardig is de rechtsstaat?
3.7 Waar haal ik mijn recht?
3.8 Welke straf is rechtvaardig?
In elke paragraaf lees je de theorie en maak je opdrachten. Alle opdrachten samen vormen je portfolio.
Je hebt de theorie nodig om je opdrachten te maken.
,Let op: bij elke opdracht is aangegeven of deze voor mbo-niveau 2 en/of 3/4 is. Maak alle opdrachten
die horen bij jouw opleidingsniveau
Het portfolio wordt in zijn geheel beoordeeld. Zie hiervoor de beoordelingscriteria in paragraaf 3.9.
Als je elke week werkt aan burgerschap, kom je uit met 1 paragraaf per week. Je hebt dan nog week 9
van het blok voor de afronding en in week 10 lever je je portfolio in. Meer informatie over het vak
burgerschap, de dimensies en de planning vind je in het document ‘Burgerschap 4v0’ bovenaan het
lesprogramma op MijnCapabel.
Blok 3: politiek-juridische dimensie
Hoe laat ik mijn stem horen? lesweek 1
Wie vertegenwoordigen het volk? lesweek 2
Welke partij past bij mij? lesweek 3
Hoe is de macht verdeeld? lesweek 4
Wat staat er in de Grondwet? lesweek 5
Hoe rechtvaardig is de rechtsstaat? lesweek 6
Waar haal ik mijn recht? lesweek 7
Welke straf is rechtvaardig? lesweek 8
Afronden portfolio politiek-juridische dimensie lesweek 9
Portfolio politiek-juridisch inleveren lesweek 10
0.1 Hoe laat ik mijn stem horen?
Hoe oefen ik invloed uit?
Welke manieren zijn er om de wereld om me heen te veranderen? Hoe laat ik mijn stem horen en kan
ik invloed uitoefenen?
In de Nederlandse democratie heeft de burger invloed door verkiezingen. Alle Nederlanders van 18 jaar
en ouder hebben actief kiesrecht. Dat betekent dat een kiesgerechtigde eenmaal in de vier jaar een
stem mag uitbrengen bij de volgende verkiezingen:
● gemeenteraadsverkiezingen
● provinciale verkiezingen
● Tweede Kamerverkiezingen (ook wel landelijke verkiezingen genoemd)
Eénmaal in de vijf jaar kan een Nederlander ook deelnemen aan de Europese verkiezingen, waarbij de
leden van het Europese Parlement worden gekozen.
Een kiezer heeft geen directe invloed, maar kiest iemand die hem vertegenwoordigt. Dit
wordt indirecte vertegenwoordiging genoemd.
Iedere kiezer heeft dus invloed door te stemmen, maar na de verkiezing is een kiezer afhankelijk van
wat zijn vertegenwoordigers of politieke partij met zijn stem doen.
Democratie beperkt zich niet tot het meedoen aan verkiezingen. Elke dag en op elke plek kan iedere
Nederlander meepraten en meedenken over besluiten. Dat kan dankzij de vrijheid van
, meningsuiting. Dankzij deze grondwettelijke vrijheid mogen burgers zeggen wat ze vinden. Ze mogen
zich organiseren in groepen, demonstreren en protesteren.
Ook dichtbij huis kan iedere burger invloed uitoefenen. Een mbo-student kan bijvoorbeeld op de
volgende manieren zijn stem laten horen:
Studentenraad Iedere mbo-school is sinds 2011 verplicht een studentenraad te hebben. De
studentenraad praat mee over wat er speelt op school en heeft contact met het
College van Bestuur, de directie van de school.
JOB JOB is de landelijke jongerenorganisatie die mbo-studenten vertegenwoordigt en
een stem geeft in het onderwijs. Ook helpt JOB studenten om invloed uit te oefenen
op hun opleiding en stage. Meer info vind je op jobmbo.nl.
Vrijheid van Volgens de Grondwet heeft iedere burger vrijheid van meningsuiting. Dat betekent
meningsuiting dat iedere mbo-student het recht heeft om te zeggen wat hij vindt en te
demonstreren. Studenten kunnen een vuist maken door bijvoorbeeld een
gezamenlijke protestactie, door een klacht in te dienen of door een artikel te
schrijven voor een (school)krant of -site.
Democratie
Democratie is een bestuursvorm waarbij het volk zelf stemt over de wetten, of de vertegenwoordigers
kiest die de wetten maken. Hierbij is het volk dus baas in eigen gebied, en kunnen er geen
maatregelen en wetten opgelegd worden als de meerderheid van de bevolking het er niet mee eens is.
Het woord democratie komt van de Griekse woorden demos (volk) en krateo (regeren, heersen).
Opdracht (mbo 2, 3 en 4)
Gabriel Gomes Barros (18 jaar), oprichter Jong Rotterdam
'Waarom zouden we moeten wachten tot 2030, als we 30 zijn, om te kunnen meebeslissen? Ik ben 18
jaar en laat in de gemeenteraad graag nu al de stem horen van kinderen, jongeren en
jongvolwassenen. Samen met Akhilesh Bansidhar, ook 18 jaar, ben ik daarom Jong Rotterdam
begonnen. Het opzetten van een partij kost veel tijd, moeite en geld, hebben we gemerkt. Dat was best
lastig voor ons, als leerlingen in het examenjaar van de middelbare school. Maar we hebben het er
graag voor over.'
Naar: nos.nl, 24 februari 2018
Vraag Antwoord
Voor welke doelgroep willen de oprichters van Jongeren
deze politieke partij vooral iets betekenen?
Lees de meningen over een politieke partij
oprichten op je 18de. Ben jij het ermee eens of
oneens? Waarom vind je dat? 1. "Ik vind 18 jaar veel te jong om een politieke partij
op te richten."
1. 'Ik vind 18 jaar veel te jong om een - Leeftijd is geen bepalende factor voor het hebben
politieke partij op te richten.' van waardevolle ideeën en betrokkenheid bij politiek.
2. 'Ik denk dat het geen nut heeft om een 2. Ik denk dat het geen nut heeft om een nieuwe
nieuwe politieke partij op te richten.' politieke partij op te richten."
- Nieuwe politieke partijen kunnen frisse
3. 'Ik denk dat de ideeën van een nieuwe perspectieven bieden en het politieke debat verrijken.
partij net zo veel invloed hebben als een
partij die al langer bestaat.'
3. "Ik denk dat de ideeën van een nieuwe partij net zo
veel invloed hebben als een partij die al langer bestaat."
- De impact van een politieke partij hangt af van de
steun en het vermogen om haar boodschap effectief
over te brengen, ongeacht de duur van het bestaan.
