Begrippenlijst biologie Nectar H9 (V5)
9.1
Open bloedsomloop = De bloedsomloop van insecten. Een hartbuis (groot bloedvat) loopt over de
rug, die pompt het bloed (zonder bloedcellen) naar de kop en van daaruit naar de organen en
weefsels.
Gesloten bloedsomloop = de bloedsomloop van vissen, het hart van vissen heeft maar één boezem
en één kamer, hun bloed komt niet buiten de bloedvaten maar stroomt rond binnen een
enkelvoudige bloedsomloop.
Enkelvoudige bloedsomloop = Het bloed van vissen neemt in de kieuwen O 2 op, vanuit daar stroomt
het direct naar de rest van het lichaam.
Dubbele bloedsomloop = De kleine en grote bloedsomloop samen. Bloedsomloop van amfibieën,
reptielen, vogels en zoogdieren. Bij vogels en zoogdieren zij hun linker- en rechterharthelften volledig
gescheiden door een tussenschot. Het hart heeft dan twee verschillende pompen.
Kleine bloedsomloop = Het O2-arme bloed stroomt naar de longen en het O 2-rijke bloed naar het
hart.
Grote bloedsomloop = Het O2-rijke bloed stroomt van het hart naar de rest van het lichaam en het
O2-arme bloed stroomt weer terug naar het hart.
Slagaders = Vervoert O2-rijk bloed naar organen. Deze slagaders worden vaak vernoemd naar welke
orgaan het bloed toe stroomt.
Kransslagader = De eerste vertakking van de aorta, vervoert O2-rijk bloed naar de hartspier.
Aders = Vervoert O2-arm bloed van de organen naar het hart. Het bloed vanuit je hoofd en armen
komt binnen via de bovenste holle ader. Het bloed vanuit je borst en lagergelegen delen komt
binnen via je onderste holle ader.
Haarvaten = Het bloed in de weefsels stroomt door haarvaten, daar vindt de uitwisseling van stoffen
plaats tussen het bloed en de cellen van een weefsel.
Boezem = Ontvangen bloed uit de aders en pompen het door naar de kamers.
Kamer = Pompen het bloed het hart uit naar de slagaders.
Hartslag = Heeft 3 fasen: 1. Het vullen van de kamers. 2. Het leegpersen van de kamers. 3. Een korte
pauze. Deze fasen lopen links en rechts synchroon
Hartcyclus = De 3 fasen van de hartslag vormen de hartcyclus.
Diastole = Als zowel de kamers als de boezems ontspannen zijn aan het begin van de vulfase.
Boezemsystole = Het bloed stroomt vanuit de aders via de boezems de kamers in, de boezems
trekken samen. De boezems persen hun bloedvolume de kamers in.
Kamersystole = Vlak nadat de boezems hun bloedvolume de kamers in persen, trekken de kamers
samen, dat is de kamersystole.
Hartkleppen = Kleppen in je hart tussen je kamers en boezems, die sluiten door de druk van het
bloed tijdens de kamersystole.
, Slagaderkleppen = Als de hartkleppen tussen je kamers en boezems sluiten, gaan de slagaderkleppen
(longslagaderklep en aortaklep) open en stroomt het bloed de longslagader en de aorta in. Als de
kamers weer ontspannen sluiten de slagaderkleppen weer.
Hartslagfrequentie = De hoeveelheid hartkloppingen varieert door inspanning bijvoorbeeld.
Embryonale bloedsomloop = Een dubbele bloedsomloop bij een embryo heeft geen zin. Dus het O 2-
rijk bloed komt binnen via de navelstrengader. Dat bloed mengt met O 2-arm bloed uit de onderste
holle ader en de lever. Het gemengde bloed kan via het ovale venster en ductus Botalli rechtstreeks
de grote bloedsomloop instromen. Een deel van het bloed stroomt via de longen voor
voedingsstoffen. Na de geboorte verschrompelen de bloedvaten uit de navelstreng. Het ovale
venster en de ductus Botalli sluiten. Het O 2-rijke bloed komt nu vanuit de longen.
Placenta = De voedingsstoffen en O2 gaan via de placenta naar de navelstreng van de moeder.
Ovale venster = Ook wel foramen ovale, een verbinding tussen de linker- en rechterboezem bij een
embryo. Na de geboorte verschrompeld deze doorgang.
Ductus Botalli = een verbinding tussen de longslagader en de aorta, van de kleine naar de grote
bloedsomloop. Ook deze verschrompeld na de geboorte.
9.1
Open bloedsomloop = De bloedsomloop van insecten. Een hartbuis (groot bloedvat) loopt over de
rug, die pompt het bloed (zonder bloedcellen) naar de kop en van daaruit naar de organen en
weefsels.
Gesloten bloedsomloop = de bloedsomloop van vissen, het hart van vissen heeft maar één boezem
en één kamer, hun bloed komt niet buiten de bloedvaten maar stroomt rond binnen een
enkelvoudige bloedsomloop.
Enkelvoudige bloedsomloop = Het bloed van vissen neemt in de kieuwen O 2 op, vanuit daar stroomt
het direct naar de rest van het lichaam.
Dubbele bloedsomloop = De kleine en grote bloedsomloop samen. Bloedsomloop van amfibieën,
reptielen, vogels en zoogdieren. Bij vogels en zoogdieren zij hun linker- en rechterharthelften volledig
gescheiden door een tussenschot. Het hart heeft dan twee verschillende pompen.
Kleine bloedsomloop = Het O2-arme bloed stroomt naar de longen en het O 2-rijke bloed naar het
hart.
Grote bloedsomloop = Het O2-rijke bloed stroomt van het hart naar de rest van het lichaam en het
O2-arme bloed stroomt weer terug naar het hart.
Slagaders = Vervoert O2-rijk bloed naar organen. Deze slagaders worden vaak vernoemd naar welke
orgaan het bloed toe stroomt.
Kransslagader = De eerste vertakking van de aorta, vervoert O2-rijk bloed naar de hartspier.
Aders = Vervoert O2-arm bloed van de organen naar het hart. Het bloed vanuit je hoofd en armen
komt binnen via de bovenste holle ader. Het bloed vanuit je borst en lagergelegen delen komt
binnen via je onderste holle ader.
Haarvaten = Het bloed in de weefsels stroomt door haarvaten, daar vindt de uitwisseling van stoffen
plaats tussen het bloed en de cellen van een weefsel.
Boezem = Ontvangen bloed uit de aders en pompen het door naar de kamers.
Kamer = Pompen het bloed het hart uit naar de slagaders.
Hartslag = Heeft 3 fasen: 1. Het vullen van de kamers. 2. Het leegpersen van de kamers. 3. Een korte
pauze. Deze fasen lopen links en rechts synchroon
Hartcyclus = De 3 fasen van de hartslag vormen de hartcyclus.
Diastole = Als zowel de kamers als de boezems ontspannen zijn aan het begin van de vulfase.
Boezemsystole = Het bloed stroomt vanuit de aders via de boezems de kamers in, de boezems
trekken samen. De boezems persen hun bloedvolume de kamers in.
Kamersystole = Vlak nadat de boezems hun bloedvolume de kamers in persen, trekken de kamers
samen, dat is de kamersystole.
Hartkleppen = Kleppen in je hart tussen je kamers en boezems, die sluiten door de druk van het
bloed tijdens de kamersystole.
, Slagaderkleppen = Als de hartkleppen tussen je kamers en boezems sluiten, gaan de slagaderkleppen
(longslagaderklep en aortaklep) open en stroomt het bloed de longslagader en de aorta in. Als de
kamers weer ontspannen sluiten de slagaderkleppen weer.
Hartslagfrequentie = De hoeveelheid hartkloppingen varieert door inspanning bijvoorbeeld.
Embryonale bloedsomloop = Een dubbele bloedsomloop bij een embryo heeft geen zin. Dus het O 2-
rijk bloed komt binnen via de navelstrengader. Dat bloed mengt met O 2-arm bloed uit de onderste
holle ader en de lever. Het gemengde bloed kan via het ovale venster en ductus Botalli rechtstreeks
de grote bloedsomloop instromen. Een deel van het bloed stroomt via de longen voor
voedingsstoffen. Na de geboorte verschrompelen de bloedvaten uit de navelstreng. Het ovale
venster en de ductus Botalli sluiten. Het O 2-rijke bloed komt nu vanuit de longen.
Placenta = De voedingsstoffen en O2 gaan via de placenta naar de navelstreng van de moeder.
Ovale venster = Ook wel foramen ovale, een verbinding tussen de linker- en rechterboezem bij een
embryo. Na de geboorte verschrompeld deze doorgang.
Ductus Botalli = een verbinding tussen de longslagader en de aorta, van de kleine naar de grote
bloedsomloop. Ook deze verschrompeld na de geboorte.
