Samenvatting PdB2 – blok 2 Isabel Endedijk © 2022
Samenvatting PdB2 – blok 2
Boek à Psychologie: een inleiding
Hoofdstuk 9: Motivatie en emotie
Kernvraag 9.1 | Wat motiveert ons?
Dit hoofdstuk gaat over motivatie en de drijfveer. Hierbij is zwemmer Maarten van der
Weijden gebruikt als voorbeeld om motivatie te meten. Hoe kunnen we vaststellen wat
mensen als Maarten motiveert om koste wat het kost de beste van de wereld te willen zijn
op hun gebied?
Motivatie is een term voor alle processen die te maken hebben met aanzet, de richting, de
intensiteit en het volhouden van lichamelijke en psychische activiteiten. Motivatie kan ik
twee verschillende maten zich voordoen.
Bij extrinsieke motivatie ben je gemotiveerd vanuit externe verlangens. Je motivatie om je
doel te bereiken rust op het krijgen van een beloning of het voorkomen van een straf.
De verwachtingstheorie is een theorie die erop stelt dat mensen gemotiveerd worden om
aan taken te werken als ze verwachten dat ze er succesvol in zijn en de resultaten van de
uitvoering gaan waarderen.
Bij intrinsieke motivatie ben je gemotiveerd om een activiteit uit te voeren uit volledige vrije
wil. Hier spelen beloning geen rol, want het doen van de activiteit is al een beloning uit
zichzelf.
Extrinsieke motivatie kan zich ook omzetten in intrinsieke motivatie. Dit proces heeft
internalisering. Het bevindt vier stappen tussen extrinsieke en intrinsieke motivatie.
à INTERNALISERING à
Externe Intrinsieke
Amotivatie Introjectie Identificatie Integratie
regulatie motivatie
Je voelt je Je doet de Je krijgt Hier begin je Het gevoel dat De activiteit
onbekwaam. activiteit door waardering eigenwaarding je het uit vrije heeft geen
Je hecht de externe van andere, en betekenis wil doet, vormt externe
geen beloningen die wat je een te koppelen zich hier beloning
waarde aan volgen erna. prettig aan de volledig. Het nodig. Je
de activiteit Meegaandheid, gevoel geeft. activiteit. Je integreert zich doet uit vrije
en vindt het reactantie. Je voelt je gaat een in je gewoonte- wil en geniet
niet belangrijk en persoonlijk patroon en je daarvan. Je
relevant. gewaardeerd. belang voelen persoonlijkheid. hebt
Je focust je naar wat je intrinsieke
vooral op aan het doen voldaanheid.
goedkeuring bent.
van andere.
1
, Samenvatting PdB2 – blok 2 Isabel Endedijk © 2022
Belangrijk: het verschil tussen integratie en intrinsieke motivatie à bij integratie doe je de
activiteit uit vrije wil, maar was je startpunt wel extrinsieke motivatie. Integratie kan
langzaam intrinsieke motivatie worden, maar dan vallen de prikkels van extrinsieke
motivatie weg.
Prestatiedrang (need for achievement, n Ach) à in McClellands theorie: wordt gedefinieerd
als het verlangen om een moeilijk aar verlangd doel te bereiken. Dit kan gaan over
profvoetballer worden, heel goed worden in viool o.i.d.
Individualisme is het standpunt dat individuele prestaties en jezelf onderscheiden erg
belangrijk zijn. Deze visie wordt vooral in de westerse wereld aangehangen. Denk
bijvoorbeeld aan een zwemster die goud haalt op de Olympische spelen en zegt dat ze niet
had verwacht dat ze dit “ooit in zich zou hebben”.
Collectivisme is het standpunt dat groepsloyaliteit en het aanzien van de groep belangrijker
zijn dan individuele prestaties. Deze visie is gangbaar in Azië, Afrika en Zuid-Amerika. Denk
bijvoorbeeld aan een atleet die na het behalve van een mediale haar coach bedankten
omdat ze het nooit alleen had gekund.
Overrechtvaardiging is een proces waarbij een extrinsieke beloning een interne motivatie
verdringt. Hierdoor schuift de motivatie van intrinsiek naar extrinsiek.
Flow à in Csikszentmihalyi’s theorie: intense concentratie op een bepaalde activiteit. Gaat
gepaard met bijna extatische gevoelens. Flow heeft te maken met intrinsieke motivatie. Er
ontstaat een bepaalde geestestoestand als je zo intens op een probleem of activatie bent
geconcentreerd dat je alle gevoel voor tijd kwijtraakt en niet meer weet er om je geen
gebeurt.
Kernvraag 9.2 | Hoe worden onze motivatieprioriteiten gesteld?
Instincttheorie is een verouderd idee dat bepaalde gedragspatronen worden bepaald door
aangeboren factoren. De instincttheorie hield geen rekening met de effecten van leren en
gebruikte instincten vooral als labels, in plaats van als verklaringen voor gedrag.
Gefixeerd actiepatroon is een genetisch bepaald gedragspatroon dat bij alle individuen van
een soort voorkomt en dat door een specifieke stimulus wordt ontketend. Het concept van
gefixeerde actiepatronen heeft de verouderde term ‘instinct’ vervangen.
Biologische drijfveer is een motief, zoals dorst, dat primair biologisch is. Een drijfveer is een
toestand van energie of spanning die een organisme beweegt om een biologische behoefte
te vervullen.
Behoefte à in de drijfveertheorie: een behoefte is een biologische onevenwichtigheid die
de overleving in gevaar brengt als het evenwicht niet wordt hersteld. Men denkt dat
biologische behoeften ten grondslag liggen aan drijfveren.
Drijfveertheorie à ontwikkeld als een alternatief voor de instincttheorie. De drijfveertheorie
verklaart motivatie als een proces waarin een biologische behoefte een drijfveer produceert
die het gedrag aantuurt opdat in de behoefte wordt voorzien.
Homeostase à biologisch evenwicht en het vermogen van het lichaam om dit te handhaven.
2
Samenvatting PdB2 – blok 2
Boek à Psychologie: een inleiding
Hoofdstuk 9: Motivatie en emotie
Kernvraag 9.1 | Wat motiveert ons?
Dit hoofdstuk gaat over motivatie en de drijfveer. Hierbij is zwemmer Maarten van der
Weijden gebruikt als voorbeeld om motivatie te meten. Hoe kunnen we vaststellen wat
mensen als Maarten motiveert om koste wat het kost de beste van de wereld te willen zijn
op hun gebied?
Motivatie is een term voor alle processen die te maken hebben met aanzet, de richting, de
intensiteit en het volhouden van lichamelijke en psychische activiteiten. Motivatie kan ik
twee verschillende maten zich voordoen.
Bij extrinsieke motivatie ben je gemotiveerd vanuit externe verlangens. Je motivatie om je
doel te bereiken rust op het krijgen van een beloning of het voorkomen van een straf.
De verwachtingstheorie is een theorie die erop stelt dat mensen gemotiveerd worden om
aan taken te werken als ze verwachten dat ze er succesvol in zijn en de resultaten van de
uitvoering gaan waarderen.
Bij intrinsieke motivatie ben je gemotiveerd om een activiteit uit te voeren uit volledige vrije
wil. Hier spelen beloning geen rol, want het doen van de activiteit is al een beloning uit
zichzelf.
Extrinsieke motivatie kan zich ook omzetten in intrinsieke motivatie. Dit proces heeft
internalisering. Het bevindt vier stappen tussen extrinsieke en intrinsieke motivatie.
à INTERNALISERING à
Externe Intrinsieke
Amotivatie Introjectie Identificatie Integratie
regulatie motivatie
Je voelt je Je doet de Je krijgt Hier begin je Het gevoel dat De activiteit
onbekwaam. activiteit door waardering eigenwaarding je het uit vrije heeft geen
Je hecht de externe van andere, en betekenis wil doet, vormt externe
geen beloningen die wat je een te koppelen zich hier beloning
waarde aan volgen erna. prettig aan de volledig. Het nodig. Je
de activiteit Meegaandheid, gevoel geeft. activiteit. Je integreert zich doet uit vrije
en vindt het reactantie. Je voelt je gaat een in je gewoonte- wil en geniet
niet belangrijk en persoonlijk patroon en je daarvan. Je
relevant. gewaardeerd. belang voelen persoonlijkheid. hebt
Je focust je naar wat je intrinsieke
vooral op aan het doen voldaanheid.
goedkeuring bent.
van andere.
1
, Samenvatting PdB2 – blok 2 Isabel Endedijk © 2022
Belangrijk: het verschil tussen integratie en intrinsieke motivatie à bij integratie doe je de
activiteit uit vrije wil, maar was je startpunt wel extrinsieke motivatie. Integratie kan
langzaam intrinsieke motivatie worden, maar dan vallen de prikkels van extrinsieke
motivatie weg.
Prestatiedrang (need for achievement, n Ach) à in McClellands theorie: wordt gedefinieerd
als het verlangen om een moeilijk aar verlangd doel te bereiken. Dit kan gaan over
profvoetballer worden, heel goed worden in viool o.i.d.
Individualisme is het standpunt dat individuele prestaties en jezelf onderscheiden erg
belangrijk zijn. Deze visie wordt vooral in de westerse wereld aangehangen. Denk
bijvoorbeeld aan een zwemster die goud haalt op de Olympische spelen en zegt dat ze niet
had verwacht dat ze dit “ooit in zich zou hebben”.
Collectivisme is het standpunt dat groepsloyaliteit en het aanzien van de groep belangrijker
zijn dan individuele prestaties. Deze visie is gangbaar in Azië, Afrika en Zuid-Amerika. Denk
bijvoorbeeld aan een atleet die na het behalve van een mediale haar coach bedankten
omdat ze het nooit alleen had gekund.
Overrechtvaardiging is een proces waarbij een extrinsieke beloning een interne motivatie
verdringt. Hierdoor schuift de motivatie van intrinsiek naar extrinsiek.
Flow à in Csikszentmihalyi’s theorie: intense concentratie op een bepaalde activiteit. Gaat
gepaard met bijna extatische gevoelens. Flow heeft te maken met intrinsieke motivatie. Er
ontstaat een bepaalde geestestoestand als je zo intens op een probleem of activatie bent
geconcentreerd dat je alle gevoel voor tijd kwijtraakt en niet meer weet er om je geen
gebeurt.
Kernvraag 9.2 | Hoe worden onze motivatieprioriteiten gesteld?
Instincttheorie is een verouderd idee dat bepaalde gedragspatronen worden bepaald door
aangeboren factoren. De instincttheorie hield geen rekening met de effecten van leren en
gebruikte instincten vooral als labels, in plaats van als verklaringen voor gedrag.
Gefixeerd actiepatroon is een genetisch bepaald gedragspatroon dat bij alle individuen van
een soort voorkomt en dat door een specifieke stimulus wordt ontketend. Het concept van
gefixeerde actiepatronen heeft de verouderde term ‘instinct’ vervangen.
Biologische drijfveer is een motief, zoals dorst, dat primair biologisch is. Een drijfveer is een
toestand van energie of spanning die een organisme beweegt om een biologische behoefte
te vervullen.
Behoefte à in de drijfveertheorie: een behoefte is een biologische onevenwichtigheid die
de overleving in gevaar brengt als het evenwicht niet wordt hersteld. Men denkt dat
biologische behoeften ten grondslag liggen aan drijfveren.
Drijfveertheorie à ontwikkeld als een alternatief voor de instincttheorie. De drijfveertheorie
verklaart motivatie als een proces waarin een biologische behoefte een drijfveer produceert
die het gedrag aantuurt opdat in de behoefte wordt voorzien.
Homeostase à biologisch evenwicht en het vermogen van het lichaam om dit te handhaven.
2
