Jeugdbescherming & strafrecht
Samenvatti ng boek focus op jeugdcriminaliteit
Inhoud
H2 focus op jeugdcriminaliteit – Wat is jeugdcriminaliteit?...................................................................2
H7 focus op jeugdcriminaliteit – Vroegtijdig signaleren en voorkomen van criminele carrières............6
,H2 focus op jeugdcriminaliteit – Wat is
jeugdcriminaliteit?
In het kort komt Nederlands strafrecht hier op neer:
- Bij onder de 12 jaar is er geen strafrechtelijke verantwoordelijkheid en zijn jeugdigen niet
vervolgbaar ook wel kinderdelinquentie of twaalf Minners
- Van 12 tot 18 jaar wordt er gesproken van strafrechte minderjarige op wie het jeugdstrafrecht
van toepassing is
- Vanaf 18 jaar geldt het algemeen strafrecht, ook wel volwassenstrafrecht genoemd.
Bij twaalf Minners wordt ervan uit gegaan dat een pedagogische aanpak meer op zijn plaats is dan
een strafrechtelijke aanpak. Dit betekent dat de jongeren onder de 12 niet voorkomen in statistieken
van de politie maar dat de meldingen in principe door de raaf van de kinderbescherming
geregistreerd worden als klacht of opvoedingszaak en niet als strafzaak.
Jeugdcriminaliteit verwijst naar gedrag van jongeren van 12 tot 18 jaar waarbij bepaalde – in
wetboek vastgestelde- normen worden overtreden en waarop een straf staat.
Jeugdstrafrecht is anders dan volwassen strafrecht.
- Kent eigen pakket aan straffen en maatregelen
- Vooral doel voor gedragsverandering (pedagogisch doel)
- Er is een speciale procesregel voor minderjarige verdachten
- De rechter kan in het vonnis ook opleggen dat er jeugdhulp nodig is, op advies van raad van
kinderbescherming.
Adolescentiestrafrecht (vanaf 2014)
Bij jongvolwassenen van 16 tot 23 jaar die terecht staan voor een misdrijf, worden vanaf deze datum
nadrukkelijk een keuze gemaakt of zij worden berecht volgens het jeugdstrafrecht of het
volwassenstrafrecht. Ook gekeken naar de mentale leeftijd IPV alleen naar kalender leeftijd.
H1 focus op jeugdcriminaliteit – Criminaliteit onder de loep
Criminologie: wetenschap van misdaad en straf.
Misdaad of criminaliteit: Staat voor gedrag dat in strijd is met bepaalde, in wetboek vastgelegde,
normen en waarop een straf staat. tijd en plaats gebonden!
Delinquentie: criminele handelingen
Criminologie houdt zich bezig met volgende vragen:
- Oorzaken, achtergronden en ontstaansgronden van misdaden, strafbare feiten of delicten
- Aard en omvang van crimineel gedrag
- Effectiviteit en de preventieve werking van bepaalde maatregelen
- Functioneren van strafrechtelijke instituties
Criminologische theorieën vormen een ondersteuning bij het zoeken naar oorzaken en trends in de
aard en omvang van (jeugd)criminaliteit.
, Theorieën in 2 vragen op te delen:
1. Waarom overtreden mensen de wet? oorzaaktheorieën
2. Waarom gehoorzamen mensen de wet? /waarom overtreedt niet iedereen de wet?
Controle- of beheersingstheorieën
Oorzaak theorieën:
Op macroniveau:
- Men gaat of zoek naar factoren die de kans vergroten dat bepaalde personen zich tot
delinquenten ontwikkelen. Deze criminogene factoren worden dan zowel gezocht in het individu
als in de directe leefomgeving.
Macroniveau:
- Men gaat er vanuit dat criminaliteit in de structuur van de samenleving verankerd zit en daarom
is het streven om aan te geven onder welke maatschappelijke condities het aantal delinquenten
toe- of afneemt.
Aantal oorzaak theorieën
Sociologische en biologische criminologie:
- Asymmetrische lichaamsbouw
Uitgangspunt is dat biologische factoren van invloed - Oogdefecten
zijn op crimineel gedrag. De ‘vroege’ aanhangers - Langere armen
van deze stroming onderzochten de relatie tussen - Doorgegroeide wenkbrauwen
aangeboren fysieke kenmerken en criminaliteit. - Verschil in oor grootte
- Kans op criminaliteit aanzienlijk groter in gezinnen waar een - Tekort aan B-vitaminen hierdoor
deficiënte of onvolledige socialisatie plaatsvond. minder apathisch en
Bijvoorbeeld het niet of onvolledig eigen maken van ongeïnteresseerd.
normen of afwezigheid van een ouder. Ook een grotere
kans door dat er weinig sociale controle was binnen gezin.
Forensische psychiatrie, psychologische criminologie en psychopathologie
Forensische psychiatrie: wetenschap die inzicht wil verschaffen in de psychiatrische
achtergronden van de misdaad van een individuele verdachte.
- Bijvoorbeeld (on) toerekeningsvatbaarheid: als iemand ten gevolge van zijn gebrekkige
ontwikkeling of psychische stoornis in staat is geweest om anders te handelen dan hij deed ten
zijde van het laste gelegde.
- Er is nu veel discussie of psychopathologie een bijdrage levert aan delinquent gedrag
In dit verband heeft recent onderzoek aangetoond dat kinderen met conduct disorders of
vergelijkbaar probleemgedrag een grote kans lopen later in hun ontwikkeling nog steeds antisociaal
gedrag te vertonen.
Ontwikkelingscriminologie
Oorzaken crimineel gedrag worden gezocht binnen de bredere ontwikkeling van
kinderen tijdens het opgroeien.
Het betreft dan ontwikkelingen op psychologisch, pedagogische, didactische en sociaal
terrein.
Samenvatti ng boek focus op jeugdcriminaliteit
Inhoud
H2 focus op jeugdcriminaliteit – Wat is jeugdcriminaliteit?...................................................................2
H7 focus op jeugdcriminaliteit – Vroegtijdig signaleren en voorkomen van criminele carrières............6
,H2 focus op jeugdcriminaliteit – Wat is
jeugdcriminaliteit?
In het kort komt Nederlands strafrecht hier op neer:
- Bij onder de 12 jaar is er geen strafrechtelijke verantwoordelijkheid en zijn jeugdigen niet
vervolgbaar ook wel kinderdelinquentie of twaalf Minners
- Van 12 tot 18 jaar wordt er gesproken van strafrechte minderjarige op wie het jeugdstrafrecht
van toepassing is
- Vanaf 18 jaar geldt het algemeen strafrecht, ook wel volwassenstrafrecht genoemd.
Bij twaalf Minners wordt ervan uit gegaan dat een pedagogische aanpak meer op zijn plaats is dan
een strafrechtelijke aanpak. Dit betekent dat de jongeren onder de 12 niet voorkomen in statistieken
van de politie maar dat de meldingen in principe door de raaf van de kinderbescherming
geregistreerd worden als klacht of opvoedingszaak en niet als strafzaak.
Jeugdcriminaliteit verwijst naar gedrag van jongeren van 12 tot 18 jaar waarbij bepaalde – in
wetboek vastgestelde- normen worden overtreden en waarop een straf staat.
Jeugdstrafrecht is anders dan volwassen strafrecht.
- Kent eigen pakket aan straffen en maatregelen
- Vooral doel voor gedragsverandering (pedagogisch doel)
- Er is een speciale procesregel voor minderjarige verdachten
- De rechter kan in het vonnis ook opleggen dat er jeugdhulp nodig is, op advies van raad van
kinderbescherming.
Adolescentiestrafrecht (vanaf 2014)
Bij jongvolwassenen van 16 tot 23 jaar die terecht staan voor een misdrijf, worden vanaf deze datum
nadrukkelijk een keuze gemaakt of zij worden berecht volgens het jeugdstrafrecht of het
volwassenstrafrecht. Ook gekeken naar de mentale leeftijd IPV alleen naar kalender leeftijd.
H1 focus op jeugdcriminaliteit – Criminaliteit onder de loep
Criminologie: wetenschap van misdaad en straf.
Misdaad of criminaliteit: Staat voor gedrag dat in strijd is met bepaalde, in wetboek vastgelegde,
normen en waarop een straf staat. tijd en plaats gebonden!
Delinquentie: criminele handelingen
Criminologie houdt zich bezig met volgende vragen:
- Oorzaken, achtergronden en ontstaansgronden van misdaden, strafbare feiten of delicten
- Aard en omvang van crimineel gedrag
- Effectiviteit en de preventieve werking van bepaalde maatregelen
- Functioneren van strafrechtelijke instituties
Criminologische theorieën vormen een ondersteuning bij het zoeken naar oorzaken en trends in de
aard en omvang van (jeugd)criminaliteit.
, Theorieën in 2 vragen op te delen:
1. Waarom overtreden mensen de wet? oorzaaktheorieën
2. Waarom gehoorzamen mensen de wet? /waarom overtreedt niet iedereen de wet?
Controle- of beheersingstheorieën
Oorzaak theorieën:
Op macroniveau:
- Men gaat of zoek naar factoren die de kans vergroten dat bepaalde personen zich tot
delinquenten ontwikkelen. Deze criminogene factoren worden dan zowel gezocht in het individu
als in de directe leefomgeving.
Macroniveau:
- Men gaat er vanuit dat criminaliteit in de structuur van de samenleving verankerd zit en daarom
is het streven om aan te geven onder welke maatschappelijke condities het aantal delinquenten
toe- of afneemt.
Aantal oorzaak theorieën
Sociologische en biologische criminologie:
- Asymmetrische lichaamsbouw
Uitgangspunt is dat biologische factoren van invloed - Oogdefecten
zijn op crimineel gedrag. De ‘vroege’ aanhangers - Langere armen
van deze stroming onderzochten de relatie tussen - Doorgegroeide wenkbrauwen
aangeboren fysieke kenmerken en criminaliteit. - Verschil in oor grootte
- Kans op criminaliteit aanzienlijk groter in gezinnen waar een - Tekort aan B-vitaminen hierdoor
deficiënte of onvolledige socialisatie plaatsvond. minder apathisch en
Bijvoorbeeld het niet of onvolledig eigen maken van ongeïnteresseerd.
normen of afwezigheid van een ouder. Ook een grotere
kans door dat er weinig sociale controle was binnen gezin.
Forensische psychiatrie, psychologische criminologie en psychopathologie
Forensische psychiatrie: wetenschap die inzicht wil verschaffen in de psychiatrische
achtergronden van de misdaad van een individuele verdachte.
- Bijvoorbeeld (on) toerekeningsvatbaarheid: als iemand ten gevolge van zijn gebrekkige
ontwikkeling of psychische stoornis in staat is geweest om anders te handelen dan hij deed ten
zijde van het laste gelegde.
- Er is nu veel discussie of psychopathologie een bijdrage levert aan delinquent gedrag
In dit verband heeft recent onderzoek aangetoond dat kinderen met conduct disorders of
vergelijkbaar probleemgedrag een grote kans lopen later in hun ontwikkeling nog steeds antisociaal
gedrag te vertonen.
Ontwikkelingscriminologie
Oorzaken crimineel gedrag worden gezocht binnen de bredere ontwikkeling van
kinderen tijdens het opgroeien.
Het betreft dan ontwikkelingen op psychologisch, pedagogische, didactische en sociaal
terrein.
