Vroegmoderne tijd, opdrachten week 2
Toelichting
De zeventiende-eeuwse roman is in het onderzoek opvallend onderbelicht gebleven. Het
genre belooft echter genoeg voor wie zich even oriënteert: hevige liefdes, bloedstollende
spokerijen en wonderbaarlijke gebeurtenissen. Zo stelt ook de roman Wonderlicke Avontuer
Van twee Goelieven uit 1624 niet teleur. Het Avontuer begint in Oost-Friesland, ten oosten
van de provincie Groningen. De soldaat Waterbrandt en zijn meisje Wintergroen zijn
smoorverliefd. De ouders van het meisje hebben echter andere plannen en de kansloze
Waterbrandt vertrekt naar de oorlog. Wintergroen verzint echter een list…
Opdrachten
Train jezelf allereerst in het nauwkeurig lezen.
1. A. Zoek na eerste lezing de woorden op die je niet begrijpt, of waarbij je twijfelt over
de betekenis in de zeventiende eeuw. Gebruik hierbij het Woordenboek der
Nederlandsche taal: http://gtb.inl.nl en maak aantekeningen. Op Blackboard vind je
een handleiding ‘hoe gebruik ik het WNT?’ en we zullen hier in het college ook samen
naar kijken.
Gedaan.
B. Lees het fragment dan nogmaals (liefst hardop) om te bekijken of je de
argumentatie kunt volgen.
Gedaan.
2. Geef het fragment weer in ongeveer 500 woorden en noteer daarbij versregels
(bijvoorbeeld: r. 1-10 gaat over...).
Het fragment begint in r. 10-38 over de liefde tussen de Jonghman Waterbrandt en de
Dochter. Maar de ouders van Dochter zorgden ervoor dat zij alle omgang met
anderen dan zij bepaalden ontzegt werd. Ook werd de Dochter uitgehuwelijkt aan
een oudere man, hier zat zij natuurlijk niet op te wachten. De bekendmaking van dit
huwelijk heeft Waterbrandt uit wanhoop doen beslissen (r. 39) als soldaat naar
Boheemen te vertrekken (r. 49-50). Toen de Dochter dit vernam (r. 51), heeft zij
besloten nooit meer een ander lief te hebben, zij moest eerst te weten komen waar
haar Waterbrandt gebleven was (r. 55-58). In de tussentijd (r. 59-74) probeerde zij te
bedenken hoe zij haar Waterbrandt zou kunnen bereiken, helaas tevergeefs. Ze wilde
echt niet met die gerimpelde bakkes samen zijn. Het hielp ook niet mee dat een
vriendin haar zei dat het met de oude man zou gaan zoals het met bomen gaat die
aan het afsterven zijn. Blaadje tot blaadje zou vallen en op een zomer was het gedaan
(r. 72-74). In regel 85 vroeg Wintergroen, de Dochter, haar ouders om uitstel voor de
bruiloft. Zo kon zij nog een plan bedenken. Op een Zondagavond (r. 105-113) heeft zij
gezegd haar vriendin te gaan bezoeken, maar met het aflopende tij heeft ze de hele
nacht gewandeld en toen een schip gevonden waarmee zij naar Groningen en daarna
naar Leeuwarden kon varen. Eenmaal in Friesland aangekomen (r. 118) begint het
volgende avontuur. Wintergroen vindt een Fries genaamd Zipken Bauwkens en zijn
echtgenoot, zij biedt hen aan voor hun te komen werken (r. 144). Ze zijn via Paltz,
Boheemen, Hongarien, Slesien, Moravien gereisd. In de tussentijd (r. 153-164) werd
de oorlog alleen maar erger en mistte Zipken mannen van kwaliteit. Dit deed ervoor
zorgen dat Waterbrandt aan hem uitgezonden werd en onderdak kreeg in de ruil voor
Toelichting
De zeventiende-eeuwse roman is in het onderzoek opvallend onderbelicht gebleven. Het
genre belooft echter genoeg voor wie zich even oriënteert: hevige liefdes, bloedstollende
spokerijen en wonderbaarlijke gebeurtenissen. Zo stelt ook de roman Wonderlicke Avontuer
Van twee Goelieven uit 1624 niet teleur. Het Avontuer begint in Oost-Friesland, ten oosten
van de provincie Groningen. De soldaat Waterbrandt en zijn meisje Wintergroen zijn
smoorverliefd. De ouders van het meisje hebben echter andere plannen en de kansloze
Waterbrandt vertrekt naar de oorlog. Wintergroen verzint echter een list…
Opdrachten
Train jezelf allereerst in het nauwkeurig lezen.
1. A. Zoek na eerste lezing de woorden op die je niet begrijpt, of waarbij je twijfelt over
de betekenis in de zeventiende eeuw. Gebruik hierbij het Woordenboek der
Nederlandsche taal: http://gtb.inl.nl en maak aantekeningen. Op Blackboard vind je
een handleiding ‘hoe gebruik ik het WNT?’ en we zullen hier in het college ook samen
naar kijken.
Gedaan.
B. Lees het fragment dan nogmaals (liefst hardop) om te bekijken of je de
argumentatie kunt volgen.
Gedaan.
2. Geef het fragment weer in ongeveer 500 woorden en noteer daarbij versregels
(bijvoorbeeld: r. 1-10 gaat over...).
Het fragment begint in r. 10-38 over de liefde tussen de Jonghman Waterbrandt en de
Dochter. Maar de ouders van Dochter zorgden ervoor dat zij alle omgang met
anderen dan zij bepaalden ontzegt werd. Ook werd de Dochter uitgehuwelijkt aan
een oudere man, hier zat zij natuurlijk niet op te wachten. De bekendmaking van dit
huwelijk heeft Waterbrandt uit wanhoop doen beslissen (r. 39) als soldaat naar
Boheemen te vertrekken (r. 49-50). Toen de Dochter dit vernam (r. 51), heeft zij
besloten nooit meer een ander lief te hebben, zij moest eerst te weten komen waar
haar Waterbrandt gebleven was (r. 55-58). In de tussentijd (r. 59-74) probeerde zij te
bedenken hoe zij haar Waterbrandt zou kunnen bereiken, helaas tevergeefs. Ze wilde
echt niet met die gerimpelde bakkes samen zijn. Het hielp ook niet mee dat een
vriendin haar zei dat het met de oude man zou gaan zoals het met bomen gaat die
aan het afsterven zijn. Blaadje tot blaadje zou vallen en op een zomer was het gedaan
(r. 72-74). In regel 85 vroeg Wintergroen, de Dochter, haar ouders om uitstel voor de
bruiloft. Zo kon zij nog een plan bedenken. Op een Zondagavond (r. 105-113) heeft zij
gezegd haar vriendin te gaan bezoeken, maar met het aflopende tij heeft ze de hele
nacht gewandeld en toen een schip gevonden waarmee zij naar Groningen en daarna
naar Leeuwarden kon varen. Eenmaal in Friesland aangekomen (r. 118) begint het
volgende avontuur. Wintergroen vindt een Fries genaamd Zipken Bauwkens en zijn
echtgenoot, zij biedt hen aan voor hun te komen werken (r. 144). Ze zijn via Paltz,
Boheemen, Hongarien, Slesien, Moravien gereisd. In de tussentijd (r. 153-164) werd
de oorlog alleen maar erger en mistte Zipken mannen van kwaliteit. Dit deed ervoor
zorgen dat Waterbrandt aan hem uitgezonden werd en onderdak kreeg in de ruil voor
