Hoorcollege 9
Begint de les met een stukje film.
Paddestoelconstructie - een groot voordeel hiervan is dat er een
vrijwel transparante gevel kan ontstaan. De kolommen dragen de
constructie. De gevel bestaat uit grote glasplaten in een slank
staalprofiel. Zo komt er veel daglicht binnen waardoor personeel in
natuurlijk daglicht kan werken.
Paddestoelconstructie bij de van Nelle Fabriek
Moderniteit wordt helemaal niet perse met allemaal machines of vliegtuigen gebouwd. In de film zie je
ook allerlei kruiwagens en wordt alles met de hand gebouwd.
Hoe is dat Bauhaus nou begonnen?
In de film word gezegd dat allerlei architecten onafhankelijk van elkaar tot dezelfde vormen en ideeën
kwamen. Maar dat is helemaal niet zo onafhankelijk.
Ze kwamen bij elkaar op bezoek en kende elkaar wel degelijk en probeerde hun ideeën uit te wisselen.
The Future of architects since 1889, boek gaat over de moderniteit.
In dit boek beschrijft hij geschiedenis vanuit het ontstaan van nieuwe
materialen en technieken (staal, staalconstructies|, hele grote
glasplaten). En van uit nieuwe programma’s. Een voorbeeld hiervan is de
wereldtentoonstelling.
Berlage bouwt in een Renaissance stijl, Berlage verwijst naar 3
renaissance schilderijen. Die schilderijen noemen we de ideale stad.
Dit zijn schilderijen van steden die helemaal niet bestaan, zo zou de
ideale stad er uit moeten zien.
Jachtslot Sint Hubertus - Van de familie Kröller Müller
Voor het gemak hadden de eigenaren van het jachtslot Berlage in
dienst genomen, die kreeg een jaarsalaris en die mocht alleen maar
voor hun ontwerpen. Onder andere het jachtslot. Dit heeft hij een
beetje ontworpen naar het gewei van een hert. Het oogt heel
ouderwets maar er zit veel moderniteit in zoals een bad en
verwarming. Alles is ontworpen (lampen, kraan, lichtknopjes,
gordijnen maar ook de kleuren (Bart van der Leck heeft kleurenschema’s gemaakt)).
Helene Kröller Müller kreeg ruzie met Berlage, ze vond alles te donker. In 1901 werd er een wet ingevoerd:
de woningwet, daarin werden bedstede verboden. Helene laat de bedstee staan, hierin hangt een schilderij
van Bart van der Leck. Hij maakt schilderijen die heel vrolijk zijn en heeft kleurenschema’s en glas in lood
ontworpen voor dit jachtslot.
Berlage heeft ook hele andere opdrachtgevers.
Burgt van Berlage -
Gebouw voor de allereerste vakbond ter wereld. Dat is de algemene
Nederlandse Diamant Slijpers Bond. Dit is in het begin van de 20ste eeuw
(1900). En die diamant slijpers verenigen zich en waren bijna allemaal
Joodse mensen. Zij verenigen zich en zeggen dat ze vrij op zaterdag willen
en zeggen dat het klaar is (ze gaan staken), en richten deze bond op.
Berlage ontwerpt hier het gebouw voor, en hier hangt een klok in (ook
ontworpen door Berlage). Daar op staat ‘Ieder uur brengt de overwinning
nader’. Staat voor de overwinning van de arbeiders op de kapitalisten.
, Hoorcollege 9
Tijdens de maak van diamanten werden koperen steeltjes gebruikt, als
deze afbraken kon je ziet niet meer hergebruiken. Eerst werden deze
steeltjes dan geschonken aan de werknemers maar later werden deze
gedoneerd aan een fonds (koperen stelen fonds). Voor de ziekte TBC
hadden ze op dat moment nog niks, het enige wat hielp was in een
bed liggen in een gezonde omgeving. Dit soort plekken noemen ze een
sanatorium, het vakbond heeft al het geld van die staafjes bij elkaar
gelegd en uitgegeven aan een sanatorium voor TBC patiënten
(Zonnestraal). Berlage is gevraagd om dit te gaan ontwerpen, Berlage
gaf aan het te druk te hebben en zei vraag het maar aan meneer
Duiker.
Het is een heel modern gebouw geworden in zijn technieken maar
ook in zijn programma. Het is geheel van beton, staal en glas. Het
laat licht, lucht gemakkelijk binnen voor frisse lucht ook is er een
hoop ruimte. Inmiddels weet niemand meer wat je er mee moet
Burcht van Berlage
want zomers is het er snikheet. En in de winter kan je de
gasrekening niet betalen.
De Duiker maakte meer van dit soort
ontwerpen, neem bijvoorbeeld de openlucht
school in Amsterdam. Letterlijk het idee dat
je met hygiëne en frisse lucht, zonlicht
alles beter wordt.
De transportbanden van het hoofdgebouw van de Van Nelle
Fabriek naar het havengebouw zijn anders gebouwd dan in
eerste instantie gepland. Rond 1928 dus de crisis komt eraan
en er moest bezuinigd worden, daardoor is een deel van het
haven gebouw niet gemaakt waardoor die transportbanden
onder hele rare hoeken naar dat havengebouw moesten gaan.
Uit nood ontstaan maar geeft een dynamisch beeld.
Rietveld Schröderhuis -
De bovenverdieping is het meest interessant, daarin kunnen allerlei
dingen opengeschoven worden waardoor het een grote ruimte lijkt.
Als het dicht zit heeft iedereen gewoon zijn eigen slaapkamer. Op
de begane grond zat de keuken, een dienstbodekamer en het
kantoor van Rietveld.
Rietveld is bekend geworden door dit huis en door zijn stoel. Hij
bleef heel nuchter en keek altijd tegen anderen op.
Begint de les met een stukje film.
Paddestoelconstructie - een groot voordeel hiervan is dat er een
vrijwel transparante gevel kan ontstaan. De kolommen dragen de
constructie. De gevel bestaat uit grote glasplaten in een slank
staalprofiel. Zo komt er veel daglicht binnen waardoor personeel in
natuurlijk daglicht kan werken.
Paddestoelconstructie bij de van Nelle Fabriek
Moderniteit wordt helemaal niet perse met allemaal machines of vliegtuigen gebouwd. In de film zie je
ook allerlei kruiwagens en wordt alles met de hand gebouwd.
Hoe is dat Bauhaus nou begonnen?
In de film word gezegd dat allerlei architecten onafhankelijk van elkaar tot dezelfde vormen en ideeën
kwamen. Maar dat is helemaal niet zo onafhankelijk.
Ze kwamen bij elkaar op bezoek en kende elkaar wel degelijk en probeerde hun ideeën uit te wisselen.
The Future of architects since 1889, boek gaat over de moderniteit.
In dit boek beschrijft hij geschiedenis vanuit het ontstaan van nieuwe
materialen en technieken (staal, staalconstructies|, hele grote
glasplaten). En van uit nieuwe programma’s. Een voorbeeld hiervan is de
wereldtentoonstelling.
Berlage bouwt in een Renaissance stijl, Berlage verwijst naar 3
renaissance schilderijen. Die schilderijen noemen we de ideale stad.
Dit zijn schilderijen van steden die helemaal niet bestaan, zo zou de
ideale stad er uit moeten zien.
Jachtslot Sint Hubertus - Van de familie Kröller Müller
Voor het gemak hadden de eigenaren van het jachtslot Berlage in
dienst genomen, die kreeg een jaarsalaris en die mocht alleen maar
voor hun ontwerpen. Onder andere het jachtslot. Dit heeft hij een
beetje ontworpen naar het gewei van een hert. Het oogt heel
ouderwets maar er zit veel moderniteit in zoals een bad en
verwarming. Alles is ontworpen (lampen, kraan, lichtknopjes,
gordijnen maar ook de kleuren (Bart van der Leck heeft kleurenschema’s gemaakt)).
Helene Kröller Müller kreeg ruzie met Berlage, ze vond alles te donker. In 1901 werd er een wet ingevoerd:
de woningwet, daarin werden bedstede verboden. Helene laat de bedstee staan, hierin hangt een schilderij
van Bart van der Leck. Hij maakt schilderijen die heel vrolijk zijn en heeft kleurenschema’s en glas in lood
ontworpen voor dit jachtslot.
Berlage heeft ook hele andere opdrachtgevers.
Burgt van Berlage -
Gebouw voor de allereerste vakbond ter wereld. Dat is de algemene
Nederlandse Diamant Slijpers Bond. Dit is in het begin van de 20ste eeuw
(1900). En die diamant slijpers verenigen zich en waren bijna allemaal
Joodse mensen. Zij verenigen zich en zeggen dat ze vrij op zaterdag willen
en zeggen dat het klaar is (ze gaan staken), en richten deze bond op.
Berlage ontwerpt hier het gebouw voor, en hier hangt een klok in (ook
ontworpen door Berlage). Daar op staat ‘Ieder uur brengt de overwinning
nader’. Staat voor de overwinning van de arbeiders op de kapitalisten.
, Hoorcollege 9
Tijdens de maak van diamanten werden koperen steeltjes gebruikt, als
deze afbraken kon je ziet niet meer hergebruiken. Eerst werden deze
steeltjes dan geschonken aan de werknemers maar later werden deze
gedoneerd aan een fonds (koperen stelen fonds). Voor de ziekte TBC
hadden ze op dat moment nog niks, het enige wat hielp was in een
bed liggen in een gezonde omgeving. Dit soort plekken noemen ze een
sanatorium, het vakbond heeft al het geld van die staafjes bij elkaar
gelegd en uitgegeven aan een sanatorium voor TBC patiënten
(Zonnestraal). Berlage is gevraagd om dit te gaan ontwerpen, Berlage
gaf aan het te druk te hebben en zei vraag het maar aan meneer
Duiker.
Het is een heel modern gebouw geworden in zijn technieken maar
ook in zijn programma. Het is geheel van beton, staal en glas. Het
laat licht, lucht gemakkelijk binnen voor frisse lucht ook is er een
hoop ruimte. Inmiddels weet niemand meer wat je er mee moet
Burcht van Berlage
want zomers is het er snikheet. En in de winter kan je de
gasrekening niet betalen.
De Duiker maakte meer van dit soort
ontwerpen, neem bijvoorbeeld de openlucht
school in Amsterdam. Letterlijk het idee dat
je met hygiëne en frisse lucht, zonlicht
alles beter wordt.
De transportbanden van het hoofdgebouw van de Van Nelle
Fabriek naar het havengebouw zijn anders gebouwd dan in
eerste instantie gepland. Rond 1928 dus de crisis komt eraan
en er moest bezuinigd worden, daardoor is een deel van het
haven gebouw niet gemaakt waardoor die transportbanden
onder hele rare hoeken naar dat havengebouw moesten gaan.
Uit nood ontstaan maar geeft een dynamisch beeld.
Rietveld Schröderhuis -
De bovenverdieping is het meest interessant, daarin kunnen allerlei
dingen opengeschoven worden waardoor het een grote ruimte lijkt.
Als het dicht zit heeft iedereen gewoon zijn eigen slaapkamer. Op
de begane grond zat de keuken, een dienstbodekamer en het
kantoor van Rietveld.
Rietveld is bekend geworden door dit huis en door zijn stoel. Hij
bleef heel nuchter en keek altijd tegen anderen op.
