Studietaak 1 – Algemene juridische voorkennis
Inleiding
Mensen zijn steeds meer afhankelijk van elkaar op gebied van specialisme en geld. Deze
afhankelijkheid maakt het wereldsysteem complexer en er wordt geacht rekening te houden
met de belangen van anderen. Hiervoor is een rechtssysteem nodig.
De functie van het recht
Het ordenen van de samenleving. Wiens en welke belangen gaan boven die van de ander.
De basisstructuren van het Nederlandse recht
In de grondwet staat beschreven dat de wetgever de wetten moet maken; formele wetten.
De wetgever bestaat uit een aaneenschakelijking van betrokkenen:
De minister doet een wetsvoorstel; een wetsvoorstel kan ook gestart woorden door
de Tweede Kamer
Hij stuurt deze wet voor raad naar de Raad van State
Deze stuurt de wet terug naar de minister waarna hij aanpassingen kan doen.
De minister stuurt het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer.
De Tweede Kamer mag de wet aanpassen (Recht van Amendement) en keurt de
wet goed/af.
De wet gaat vervolgens naar de Eerste Kamer.
De Eerste Kamer mag een verzoek doen tot aanpassing (Novelle) en de wet enkel
goed-/afkeuren.
De wet wordt naar de Koning gestuurd voor afkondiging.
Het staatsblad publiceert de nieuwe wet.
De rechtsmassa wordt onderverdeeld:
Rechtsfamilies: welke groep wordt vertegenwoordigd
In het burgerlijkrecht wordt alles omschreven omtrent de individuele burger en zijn
persoonlijke netwerk. De rechter kan enkele uitspraken doen over de door partijen
aangeleverde beroepen.
Bw: Burgerlijk Wetboek
Het bestuursrecht richt zich op de verhouding tussen de burger en de overheid.
De rechter kan ook uitspraken doen over zaken die hij zelf niet vindt deugen.
AwB: Algemene wet bestuursrecht
Het staatsrecht gaat over hoe de overheid is ingericht en deze regelt ook de
vrijheden van de burger.
Grondwet, provinciewet, gemeentewet
In het strafrecht staat omschreven hoe iemand berecht kan worden.
Wetboek van Strafrecht, Wetboek van Strafvordering
Gelaagdheid: welke wet gaat boven welke wet.
Verdragen, verordeningen (rechtstreeks tot de burger), richtlijnen (verplichte
implementatie in de wet) van de Europese Unie gaan boven de nationale wet.
Wetgever heeft door de Grondwet de taak wetten te maken, maar heeft ook de
mogelijkheid de Grondwet te wijzigen; na herkiezing van de Tweede Kamer.
Kaderwet is een formele wet waarin algemene principes, verantwoordelijkheden en
procedures zijn beschreven; hier kan in de specifieke formele wet dan naar worden
verwezen.
Dit is een persoonlijke kopie voor: Nienke van Dongen Pagina 1 van 75
, Wanneer de wetgever een wet maakt is dat een formele wet.
Algemene maatregel van Bestuur (AmvB) is een wet opgesteld zonder de Kamers,
maar sluit wel aan bij de formele wet. Deze wet is tevens een materiële wet.
Leerplichtwet
Ministeriële regeling sluit aan bij de formele wet, maar is door doorverwijzing
toebedeelt aan een minister.
De indeling kan ook gemaakt worden op rechtskarakter.
Een formele wet is altijd via de Staten-Generaal en de regering gegaan.
Een materiële wet gaat altijd over burgerbindende rechtsregels.
Een formeel recht gaat over de vorm.
Een materieel recht gaat over hoe te gedragen naar elkaar.
De primaire bronnen van het recht
Wetten
Gewoontes
Jurisprudentie: alle uitspraken van rechtssprekende instanties die zorgen voor uitleg
van het recht.
Memorie van toelichting: de indiener van de wet geeft nadere toelichting; redenen,
verwachtingen, historie
Doctrine: literatuur
Studietaak 2 – Privaatrecht nader uitgewerkt
Inleiding
Het burgerlijkrecht/civielrecht/privaatrecht is gericht op de rechtsrelaties tussen burgers. De
rechtsregels staan in het Burgerlijk Wetboek (BW).
Personen- en familierecht (boek 1 BW)
De burger in zijn netwerk van families en relaties.
Rechtspersonen (boek 2 BW) en Wetboek van Koophandel
Een rechtspersoon is een fictief persoon die door de notaris (of bij wet) de
aansprakelijkheid/verantwoordelijkheid/rechten/plichten van de natuurlijke persoon moet
dragen.
Rechtsvormen zonder rechtspersoon zijn een samenwerkingscontract, waarbij de wetten
een dringend recht hebben.
Een publieksrechtelijke rechtspersoon is een organisatie die in het leven is geroepen door
de overheid
voor algemeen belang; vb. Rijksuniversiteit. Een privaatrechtelijke rechtspersoon is voor
individueel/selectief belang.
Het doel van de rechtsvorm kan commercieel zijn; het maken van winst. Het doel kan ook
maatschappelijk zijn; ideëel.
Commercieel Ideëel
Onderwijs geen financiering Onderwijs wel financiering
van de overheid van de overheid
Wel een Bv Formele Vereniging (ALV:
rechtspersoonlijkheid Nv leden)
Coöperatie (leden) Stichting (bestuur)
Dit is een persoonlijke kopie voor: Nienke van Dongen Pagina 2 van 75
Inleiding
Mensen zijn steeds meer afhankelijk van elkaar op gebied van specialisme en geld. Deze
afhankelijkheid maakt het wereldsysteem complexer en er wordt geacht rekening te houden
met de belangen van anderen. Hiervoor is een rechtssysteem nodig.
De functie van het recht
Het ordenen van de samenleving. Wiens en welke belangen gaan boven die van de ander.
De basisstructuren van het Nederlandse recht
In de grondwet staat beschreven dat de wetgever de wetten moet maken; formele wetten.
De wetgever bestaat uit een aaneenschakelijking van betrokkenen:
De minister doet een wetsvoorstel; een wetsvoorstel kan ook gestart woorden door
de Tweede Kamer
Hij stuurt deze wet voor raad naar de Raad van State
Deze stuurt de wet terug naar de minister waarna hij aanpassingen kan doen.
De minister stuurt het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer.
De Tweede Kamer mag de wet aanpassen (Recht van Amendement) en keurt de
wet goed/af.
De wet gaat vervolgens naar de Eerste Kamer.
De Eerste Kamer mag een verzoek doen tot aanpassing (Novelle) en de wet enkel
goed-/afkeuren.
De wet wordt naar de Koning gestuurd voor afkondiging.
Het staatsblad publiceert de nieuwe wet.
De rechtsmassa wordt onderverdeeld:
Rechtsfamilies: welke groep wordt vertegenwoordigd
In het burgerlijkrecht wordt alles omschreven omtrent de individuele burger en zijn
persoonlijke netwerk. De rechter kan enkele uitspraken doen over de door partijen
aangeleverde beroepen.
Bw: Burgerlijk Wetboek
Het bestuursrecht richt zich op de verhouding tussen de burger en de overheid.
De rechter kan ook uitspraken doen over zaken die hij zelf niet vindt deugen.
AwB: Algemene wet bestuursrecht
Het staatsrecht gaat over hoe de overheid is ingericht en deze regelt ook de
vrijheden van de burger.
Grondwet, provinciewet, gemeentewet
In het strafrecht staat omschreven hoe iemand berecht kan worden.
Wetboek van Strafrecht, Wetboek van Strafvordering
Gelaagdheid: welke wet gaat boven welke wet.
Verdragen, verordeningen (rechtstreeks tot de burger), richtlijnen (verplichte
implementatie in de wet) van de Europese Unie gaan boven de nationale wet.
Wetgever heeft door de Grondwet de taak wetten te maken, maar heeft ook de
mogelijkheid de Grondwet te wijzigen; na herkiezing van de Tweede Kamer.
Kaderwet is een formele wet waarin algemene principes, verantwoordelijkheden en
procedures zijn beschreven; hier kan in de specifieke formele wet dan naar worden
verwezen.
Dit is een persoonlijke kopie voor: Nienke van Dongen Pagina 1 van 75
, Wanneer de wetgever een wet maakt is dat een formele wet.
Algemene maatregel van Bestuur (AmvB) is een wet opgesteld zonder de Kamers,
maar sluit wel aan bij de formele wet. Deze wet is tevens een materiële wet.
Leerplichtwet
Ministeriële regeling sluit aan bij de formele wet, maar is door doorverwijzing
toebedeelt aan een minister.
De indeling kan ook gemaakt worden op rechtskarakter.
Een formele wet is altijd via de Staten-Generaal en de regering gegaan.
Een materiële wet gaat altijd over burgerbindende rechtsregels.
Een formeel recht gaat over de vorm.
Een materieel recht gaat over hoe te gedragen naar elkaar.
De primaire bronnen van het recht
Wetten
Gewoontes
Jurisprudentie: alle uitspraken van rechtssprekende instanties die zorgen voor uitleg
van het recht.
Memorie van toelichting: de indiener van de wet geeft nadere toelichting; redenen,
verwachtingen, historie
Doctrine: literatuur
Studietaak 2 – Privaatrecht nader uitgewerkt
Inleiding
Het burgerlijkrecht/civielrecht/privaatrecht is gericht op de rechtsrelaties tussen burgers. De
rechtsregels staan in het Burgerlijk Wetboek (BW).
Personen- en familierecht (boek 1 BW)
De burger in zijn netwerk van families en relaties.
Rechtspersonen (boek 2 BW) en Wetboek van Koophandel
Een rechtspersoon is een fictief persoon die door de notaris (of bij wet) de
aansprakelijkheid/verantwoordelijkheid/rechten/plichten van de natuurlijke persoon moet
dragen.
Rechtsvormen zonder rechtspersoon zijn een samenwerkingscontract, waarbij de wetten
een dringend recht hebben.
Een publieksrechtelijke rechtspersoon is een organisatie die in het leven is geroepen door
de overheid
voor algemeen belang; vb. Rijksuniversiteit. Een privaatrechtelijke rechtspersoon is voor
individueel/selectief belang.
Het doel van de rechtsvorm kan commercieel zijn; het maken van winst. Het doel kan ook
maatschappelijk zijn; ideëel.
Commercieel Ideëel
Onderwijs geen financiering Onderwijs wel financiering
van de overheid van de overheid
Wel een Bv Formele Vereniging (ALV:
rechtspersoonlijkheid Nv leden)
Coöperatie (leden) Stichting (bestuur)
Dit is een persoonlijke kopie voor: Nienke van Dongen Pagina 2 van 75
